2017, ഡിസംബർ 17, ഞായറാഴ്‌ച

കലയും സാഹിത്യവും- ഒലാവ് എച്ച്. ഹോഗിന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ


index


നോർവീജിയൻ കവിയും വിവർത്തകനുമായ ഒലാവ് എച്ച്. ഹോഗ് (1908-1994)പതിനഞ്ചാം വയസ്സു മുതൽ അവസാനവർഷങ്ങൾ വരെ ഡയറി എഴുതിയിരുന്നു. മരണശേഷം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ അത് അയ്യായിരം പേജ് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗോസ്സിപ്പുകൾക്കും കുമ്പസാരങ്ങൾക്കും കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾക്കുമായി നിങ്ങൾ അത് വായിക്കണമെന്നില്ല. തന്റെ വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ പരിണാമം, തന്റെ ദൈനന്ദിനജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ, തന്റെ മനോനിലകൾ, വൈകാരികമായ വെല്ലുവിളികൾ ഇതൊക്കെയാണ്‌ അതിലുള്ളത്.



രൂപം
നിങ്ങൾക്കവർ വീഞ്ഞ് വച്ചുനീട്ടിയാൽ വാങ്ങി അല്പം രുചിക്കുക. ഗ്ലാസ്സിന്റെ രൂപം, അത് ഉരുണ്ടതാണോ ആറു വശമുള്ളതാണോ എന്നതൊന്നും കാര്യമുള്ളതല്ല. അതേ സമയം മനോഹരമായ ഒരു ഗ്ലാസ്സ് സുഖാനുഭൂതിയുടെ അളവ് കൂട്ടുകയും ചെയ്യും.
(1948)

എമിലി ഡിക്കിൻസൺ
മറ്റുള്ളവർക്കു വേണ്ടിയാണ്‌ നിങ്ങൾ എഴുതുന്നതെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ രചനകൾ എത്ര പെട്ടെന്നാണ്‌ അതിസാധാരണമായിപ്പോവുക. എമിലി ഡിക്കിൻസൺ തനിക്കു വേണ്ടി എഴുതി, അതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. താനെഴുതിയത് മറ്റുള്ളവരെ കാണിച്ചു കിട്ടുന്ന പൊള്ളയായ സന്തോഷം അവർക്കാവശ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. തന്റെ സമകാലീനർക്കു വേണ്ടിയാണ്‌ അവർ എഴുതിയിരുന്നതെങ്കിൽ അവരുടെ കൃതികൾ ഈ മട്ടാവുമായിരുന്നില്ല. മഹിമയേറിയ എമിലി! കവികളിൽ മഹതി!
(1948)


നിങ്ങളുടെ കീശകൾ കാലിയാക്കുക, അതിലുള്ളത് എല്ലാവരുമായി പങ്കു വയ്ക്കുക- നിരൂപകൻ പറയുന്നു. ഇല്ല, എല്ലാം അതിനുള്ളതല്ല. ഏതു മനുഷ്യജീവിക്കും സ്വന്തമായ രഹസ്യമുണ്ട്, നിഗൂഢതയുണ്ട്, ആ നിഗൂഢത അയാൾക്ക് തന്റെ ശവക്കുഴിയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകാനുള്ളതുമാണ്‌. എഴുത്തുകാരനും മനുഷ്യനാണ്‌; അതിനാൽ അയാൾ സകലതും പങ്കു വയ്ക്കാനും പാടില്ല. കലയുടെ അൾത്താരയിൽ നിങ്ങൾക്കു പലതും നിവേദിക്കാം, എന്നാൽ ഒന്നൊഴിയാതെ എല്ലാം എന്നില്ല. നിങ്ങൾ തുറക്കരുതാത്ത ഒരു വാതിലുണ്ട്.
(1951)

ആഭിചാരം
കവിയാകണം എന്നാണു നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ നിങ്ങൾ ആഭിചാരം ശീലിക്കണം; എന്നു പറഞ്ഞാൽ, വാക്കുകളെ അവയുടെ യുക്തിപരമായ അർത്ഥം മാത്രം കണക്കാക്കാതെ അവയുടെ ശബ്ദവും നിഗൂഢതയും  കൊണ്ടു കൂടി പ്രയോഗിക്കാൻ നിങ്ങൾ പഠിക്കണം. ദുർമ്മന്ത്രവാദം, എന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞേക്കാം; അങ്ങനെയാണെന്നു വരാം, പക്ഷേ അത് വലിയൊരു കലയാണ്‌. നിങ്ങൾ അതിൽ വൈദഗ്ധ്യം നേടണം.
(1951)

കവി തന്റെ വായനക്കാരിലല്ല, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടത്; അയാളുടെ കണ്ണുകൾ നമുക്കറിയരുതാത്ത ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലായിരിക്കണം. എന്റെ നേർക്കു വരികയാണയാൾ എന്നെനിക്കു തോന്നിയാലും അയാൾ അയാളുടെ വഴിക്കാണു പോകേണ്ടത്. ഇതുകൊണ്ട് ഞാൻ അർത്ഥമാക്കുന്നത് കവി തന്റെ വാക്കുകൾ എന്തു ഫലമാണ്‌ ജനിപ്പിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്നതിൽ ശ്രദ്ധിക്കാൻ പാടില്ല എന്നാണ്‌; അയാൾ തന്റെ ദൗത്യത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയൂന്നുക, കളിയിൽ മുഴുകിയ കുട്ടിയെപ്പോലെ.
(1951)


കവിത കളിയുമാണ്‌
സുന്ദരമായതെന്തെങ്കിലും സൃഷ്ടിക്കുക എന്നത്, അതിനി ഒരു ചെറിയ ചെപ്പോ കടഞ്ഞെടുത്ത ഒരു കിളിയോ ആകട്ടെ, സുന്ദരമായ ഒരു കാര്യമാണ്‌. മനോഹരമായ ഒരു കവിത എഴുതുക എന്നതും മനോഹരമായ ഒരു സംഗതിയാണ്‌, അത് വ്യക്തിപരമാകണമെന്നുമില്ല. നിങ്ങൾക്കു പുറത്തു നിന്നുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്കതെഴുതാം, വിഷയം മനുഷ്യൻ ആകണമെന്നേയുള്ളു. നിങ്ങൾക്ക് കണ്ണു കാണില്ലെന്നതോ നിങ്ങൾക്കു മുടന്തുണ്ടെന്നതോ നിങ്ങളുടെ കവിതയുടെ കാര്യത്തിൽ പ്രസക്തമല്ല. വായനക്കാരനെ ആനന്ദിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള  ഒരു കലാസൃഷ്ടിക്കൊരുങ്ങുമ്പോൾ നിങ്ങൾ വ്യക്തിപരതയെ അതിജീവിക്കണം, നിങ്ങളുടെ സ്വകാര്യദുഃഖങ്ങൾ നിങ്ങളിൽത്തന്നെ വയ്ക്കണം.
(1951)

ഒരു ചൈനീസ് കഥ
മരത്തിൽ കൊത്തുപണി ചെയ്യുന്ന ഒരാളെക്കുറിച്ച്  മൂവായിരം കൊല്ലം പഴക്കമുള്ള ഒരു ചൈനീസ് കഥയുണ്ട്:
ഈ കൊത്തുപണിക്കാരൻ മനോഹരമായ ഒരു ദാരുശില്പമുണ്ടാക്കി; അതു കണ്ടവരെല്ലാം വിസ്മയിച്ചുപോയി. അയാളുടെ യജമാനനായ ഹ്സീ രാജാവ് ചോദിച്ചു: “എന്താ തന്റെ രഹസ്യം?” അയാൾ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ വെറുമൊരു കൈവേലക്കാരനാണങ്ങുന്നേ; ഒരു രഹസ്യവും എനിക്കില്ല. പിന്നെ, ഇങ്ങനെയൊരു കാര്യം നടന്നു: അങ്ങ് ചെയ്യാൻ ആജ്ഞാപിച്ച ഈ ശില്പത്തെക്കുറിച്ചു മനസ്സിൽ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്തുമ്പോൾ ഞാൻ വളരെ ഗർവ്വിഷ്ഠനായിരുന്നു; ആ അഹന്ത മറികടക്കാൻ ഞാൻ രണ്ടു ദിവസം അദ്ധ്വാനിച്ചു. അങ്ങനെ മനസ്സ് വൃത്തിയായെന്നു കരുതുമ്പോഴാണ്‌ മറ്റൊരു കൊത്തുപണിക്കാരനോട് എനിക്കസൂയയാണെന്നു ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നത്. ആ അസൂയ ഇല്ലാതാക്കാൻ രണ്ടു ദിവസം ഞാൻ ശ്രമപ്പെട്ടു. പ്രശസ്തിക്കു വേണ്ടി ഞാൻ ദാഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പിന്നീടു ഞാൻ അറിഞ്ഞു; ആ തരം ചിന്തകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ പിന്നെയും രണ്ടു ദിവസമെടുത്തു. എനിക്കു കിട്ടാൻ പോകുന്ന നേട്ടത്തെയും വിജയത്തെയും കുറിച്ചായി പിന്നെ എന്റെ ചിന്ത; നാലു ദിവസം ശ്രമിച്ചിട്ടാണ്‌ മനസ്സിൽ നിന്ന് അതു പോയിക്കിട്ടിയത്. അങ്ങനെ ഒടുവിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജോലിയിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ വ്യതിചലിപ്പിക്കുന്ന സകലതും അപ്രത്യക്ഷമായി. പിന്നെ ഞാൻ കാട്ടിൽ പോയി; എനിക്കാവശ്യമുള്ള മരം എന്റെ കണ്മുന്നിൽ വന്നു. ഞാനത് വെട്ടിവീഴ്ത്തി പണി തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. അങ്ങ് കണ്മുന്നിൽ കാണുന്ന ഈ സൃഷ്ടി, ദേവകൾ ചെയ്തതെന്ന് അങ്ങു വിചാരിക്കുന്ന ഈ ശില്പം, അങ്ങനെ ഉണ്ടായതാണ്‌.“
(1951)

പൊന്മുട്ടയിടുന്ന താറാവ്
എന്നും ഓരോ പൊന്മുട്ടയിടുന്ന താറാവിനെക്കുറിച്ച് ഈസോപ്പ് ഭാര്യയോടു പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഭാര്യയുടെ ചിന്ത പോയത് താറാവിനെ കൊന്നാൽ പൊന്മുട്ടയെല്ലാം ഒരുമിച്ചു കിട്ടുമല്ലോ എന്നായിരുന്നു. അതവർ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ ഈ താറാവിന്റെ വയറും മറ്റു താറാവുകളുടേതു പോലെ തന്നെയായിരുന്നു. പല കവികളുടെ കാര്യവും ഇതു തന്നെ. ഇടയ്ക്കൊരു കവിതയെഴുതുന്നതുകൊണ്ടു തൃപ്തിപ്പെടാതെ തങ്ങളെ ഒരുമിച്ചു തുറന്നുകാണിക്കാൻ അവർ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നു പറഞ്ഞാൽ, തങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ എന്താണെന്നറിയാൻ അവർ തങ്ങളെത്തന്നെ കശാപ്പു ചെയ്യുന്നു.
(1951)

നല്ല കവിതകൾ
ഒരു നല്ല കവിത കടലാസ്സിൽ പ്രകാശം പരത്തിനില്ക്കും. നിങ്ങൾ പുസ്തകം വായിച്ചടച്ച് അലമാരയിൽ വച്ചിട്ടേറെ നേരം കഴിഞ്ഞും ഏകാന്തമായ അന്ധകാരത്തിൽ അതിന്റെ തിളക്കം കാണാം.

വാൻ ഗോഗ്
അടുത്ത കാലത്ത് കലയെക്കുറിച്ച് കുറേയധികം ഞാൻ വായിച്ചു; എന്നാൽ വാൻ ഗോഗ് അനുജൻ തിയോക്കെഴുതിയ കത്തുകൾ പോലെ മറ്റൊന്നും എന്നെ പിടിച്ചുലച്ചിട്ടില്ല. ഈ മനുഷ്യന്റെ എളിമയും പ്രചോദനവും തന്നിൽ ആഴത്തിലിറങ്ങിയ വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതായിരുന്നു; വെറുതേയല്ല, അയാളുടെ വായന ബൈബിൾ ആയത്. കലയിൽ വാൻ ഗോഗിനെക്കാൾ വിവരമുള്ളവർ വേറെയുമുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ യഥാർത്ഥമായതിൽ, സാരമായതിൽ മനസ്സർപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ രഹസ്യം; മരണം വരെയും അതിൽ നിന്നയാൾ വ്യതിചലിച്ചതുമില്ല. അയാളുടെ ആർജ്ജവത്തിന്റെ ആഴം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് ഇതിൽ നിന്നാണു നമുക്കു ബോദ്ധ്യമാവുക.
(1952)

വെർമീർ
ഞാൻ എന്നെങ്കിലും മറ്റൊരു രാജ്യം സന്ദർശിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് ഹോളണ്ട് ആയിരിക്കുമെന്നു തോന്നുന്നു. വെർമീറിനെ കാണാൻ. ഇറ്റലിയിലേയും ഫ്രാൻസിലേയും പ്രഭുവർഗ്ഗത്തിനു വേണ്ടി വരയ്ക്കപ്പെട്ട പൊള്ളയായ ചിത്രകലയിൽ നിന്നു വളരെ വ്യത്യസ്തമാണത്. വെർമീർ ഒരു യഥാർത്ഥ കലാകാരനാണ്‌.
(1952)

വായന അധികമായാൽ
അമിതവായന ആത്മാവിനെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കും. അമിതമായ വളപ്രയോഗം വിളകളുടെ വേരുകളെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുമെന്നപോലെ തന്നെ.
(1956)

ഒരു പുതിയ പേജ്
ഒരു പുതിയ പേജ്. തുറന്നതും സ്വതന്ത്രവും, നിങ്ങൾക്കതിൽ ഓടിച്ചാടി നടക്കാം. കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ കാട്ടിനുള്ളിൽ പായലു പിടിച്ച ഒരു വെളിയിടം കണ്ടെത്തുന്ന പോലെയാണത്; പതുപതുത്ത ആ പായൽവിരിപ്പിൽ നിങ്ങൾക്കു തലകുത്തി മറിയാം, കിടന്നുരുളാം.
(1956)

രണ്ടു തരം കവികൾ
ചീത്തക്കവി വല പൊട്ടിച്ചുകളയുന്നതേയുള്ളു; നല്ല കവി വല മുഴുവനാക്കി ഇരയെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
(1956)

വിദേശകവിത
ഒരന്യഭാഷയിലെ കവിത വായിക്കുന്നത് എപ്പോഴും ആനന്ദപ്രദമാണ്‌. അന്യവും വൈദേശികവുമായത് എപ്പോഴും നമ്മെ വശീകരിക്കും. ഒരന്യഭാഷ സ്വന്തം ഭാഷ പോലെ ഒരിക്കലും നമുക്കു വ്യക്തമായിരിക്കില്ല, അത്ര ഉപയോഗിച്ചുപഴകിയതുമാവില്ല. സകലതും, ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാര്യം പോലും നമുക്കു പുതുമയായി തോന്നും.
(1956)

മൂന്നു തരം കവിതകൾ
മൂന്നു തരം കവിതകളുണ്ട്:
1. ഈ വശത്തെ കവിതകൾ, സാധാരണ കണ്ണുകൾ കൊണ്ടു കാണുന്നത്.
2. അതിരിലെ കവിതകൾ, മറുവശത്തു നിന്നുള്ള വെളിച്ചം അരിച്ചിറങ്ങി മറ്റു ചിലതായി നമുക്കനുഭവപ്പെടുന്നത്.
3. മറുവശത്തെ കവിതകൾ. എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽത്തന്നെ വളരെ അപൂർവ്വമായത്.
(1957)

പട്ടുനൂൽവല

കവി തന്റെ പട്ടുനൂൽവല നെയ്യുന്നു,
സുന്ദരവും മോഹകവുമായ
സ്വപ്നപുഷ്പങ്ങൾ നെയ്യുന്നു,
വായനക്കാരനെ ആകർഷിച്ചു വരുത്തുന്നു-
എന്നിട്ടയാള്‍
തന്റെ വല കാത്തുകൊണ്ട്

ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു,
ഇര പിടിക്കാനായി

(1957)

എന്റെ കവിതകൾ
എന്റെ കവിതകൾ സാധാരണമാണ്‌. നിറം കെട്ടത്, ഭാരം കൂടിയത്. അതായത് വില്യം ബ്ളേക്ക് പറയുന്ന തരം “കാവ്യപ്രതിഭ”യൊന്നും അതിലില്ലെന്ന്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ ജീവനും വെളിച്ചവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു, അനായാസമായിരുന്നു. ഞാനിപ്പോഴും അസ്തിവാരത്തിനു കല്ലു നിരത്തുന്നതേയുള്ളു, അടിയിൽ നിന്നു മുകളിലേക്കു കെട്ടിവരുന്നതേയുള്ളു. മുകളിൽ വരാൻ പോകുന്ന വീടിനെക്കുറിച്ച് എനിക്കു സ്വപ്നം കാണാനേ കഴിയൂ.
(1957)

ഇളംകാറ്റു വീശുന്ന ഒരു വേനൽപ്പകൽ പോലെ, നിഴലടച്ച ഒരു കാടു പോലെ, സൗമ്യനിശ്വാസമുതിർക്കുന്ന കടൽ പോലെയുള്ള കവിതകളുണ്ട്. അതേ സമയം ശരല്ക്കാലവെളിച്ചത്തിൽ പുല്ക്കൊടി പോലെ വിലോലമായതും  ഒരു പർവ്വതം പോലെ ഇരുണ്ടതും അടഞ്ഞതും നിശ്ശബ്ദവുമായ കവിതകളുമുണ്ട്. എനിക്കു കൂടുതലിഷ്ടം രണ്ടാമതു പറഞ്ഞതാണ്‌.

(1959)

ക്ലാസ്സിക്
ഒരു ക്ലാസ്സിക് കൃതി ദുഷ്‌പ്രാപ്യമല്ല. ഒന്നാന്തരം വീഞ്ഞു പോലെയാണത്, മൂത്തതും തെളിഞ്ഞതും.
(1960)

കുറച്ചു മാത്രം എഴുതുന്നയാളിന്റെ പെൻസിൽ മുന കൂർത്തതായിരിക്കും.

ഒരു നല്ല കവിയുടെ വാക്കുകളും വരികളും താളവും നിശ്ചയിക്കുന്നത് വ്യാകരണത്തിന്റെയോ കാവ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെയോ നിയമങ്ങളായിരിക്കില്ല, അയാളുടെ ഹൃദയസ്പന്ദനമായിരിക്കും.
(1960)

റില്ക്കെ
റില്ക്കേയിൽ എല്ലാം പഴയതാണ്‌, പഴയ മണ്ണ്‌, പഴയ സന്ന്യാസാശ്രമങ്ങളും പള്ളികളും, പഴയ മുന്തിരിത്തോപ്പുകളും പനിനീർപ്പൂന്തോപ്പുകളും, പഴയ ഉദ്യാനങ്ങളും കോട്ടകളും; ജര പിടിച്ചതും ജീർണ്ണിച്ചതുമാണെല്ലാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജഡിലമായ ചിന്തയുടെ വഴികളിലൂടെ പോകാനുള്ള സമയവും ക്ഷമയും നിങ്ങൾക്കുണ്ടെങ്കിൽ ആയിക്കോളൂ.
(1960)


  ഒരു കവിതയെഴുതാതെ
ദിവസം തുടങ്ങാനോ?
പ്രാർത്ഥിക്കാത്തവനാണെന്നതിനാൽ
അതെങ്കിലും ഞാൻ ചെയ്യണം.

എഴുതാൻ ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ചു
ഞാൻ ആലോചിച്ചു;
ഒരു വസന്തകാലപ്രഭാതത്തിൽ
എന്റെ വീടിനു പുറത്തിരിക്കുന്ന
ഒരു മുയലിനെ എനിക്കോർമ്മ വന്നു.

ഞാനിതു പലപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്:
നിങ്ങൾ വല്ലാതെ വേദനിച്ചിരിക്കുമ്പോഴാണ്‌
ഒട്ടും ശ്രമപ്പെടാതെ ഗാനങ്ങളൊഴുകുക.

അമ്പ് എന്തു കാണുന്നു?
ഉന്നം.

മുഷ്ടി സ്പോഞ്ചു പോലെ
ശോകം നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തെ പിഴിയുന്നു.
എത്ര ഉന്മേഷം നല്കുന്നതും
അനായാസവുമായിരുന്നു
അതെന്നോർത്തുനോക്കുക!

(1972)

പ്രണയകവിതകളുടെ സമാഹാരം
നോർവീജിയൻ ബുക്ക് ക്ലബ്ബിൽ നിന്ന് ഒരു കത്ത്. തങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു സമാഹാരം എഡിറ്റ് ചെയ്യാൻ എന്നെ ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രണയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കവിതകൾ! പ്രണയം! തീർച്ചയായും ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ചു കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ചിലതു വായിച്ചിട്ടുണ്ട്, ചിലപ്പോഴൊക്കെ അതിന്റെ ജ്വരം അറിഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ ആഴങ്ങളിലുള്ള രഹസ്യങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് എനിക്കവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ല. അങ്ങനെയൊരു സമാഹാരത്തിന്റെ എഡിറ്റർ അത് അറിഞ്ഞിരിക്കുകയും വേണം. അതിനാൽ ആ ക്ഷണം ഞാൻ നിരസിച്ചു.
(1972)

ചൈനീസ് കവിത
ചൈനീസ് കവിതയുടെ രഹസ്യം: ചൈനക്കാർ കവിത സൃഷ്ടിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നിന്നല്ല. ജീവിതത്തിലെ ചെറുതും വലുതുമായ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ്‌ അവർ കവിതയെഴുതിയത്. വാങ്ങ്-വെയ്യുടെ കവിതകളുടെ തലക്കെട്ടുകൾ തന്നെ നോക്കൂ!
(1975)

ഒരു കവിത രൂപമെടുക്കുന്നു
ഉണക്കപ്പുല്ലിൽ കത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ചെറുനാളം പോലെ ആദ്യമൊക്കെ നിസ്സഹായമായും അണഞ്ഞും കത്തിയും പിന്നെപ്പിന്നെ ബലം കയറിയും ചീറിയും വളർന്നും സകലതും വിഴുങ്ങിയും ഒരു ചണ്ഡവാതമായിപ്പാഞ്ഞും ഒരു ബലമായി, മുന്നിൽ വരുന്നതെന്തിനേയും വിഴുങ്ങുന്നൊരു ശക്തിയായി…
(1976)

താളമെന്ന പുഴ
താളം ഒരു പുഴയാണ്‌.
നിങ്ങൾക്കതിൽ തോണിയിറക്കി ഒഴുക്കിനൊത്തൊഴുകാം, അത് നിങ്ങളെ കൊണ്ടുപൊയ്ക്കോളും.
ഓരോ പുതിയ താളവും വേറിട്ടൊരു പുഴയാണ്‌. അതിനൊത്ത തോണി നിങ്ങൾക്കു വേണം.
വ്യവസ്ഥാപിതവൃത്തങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ സുരക്ഷിതനാനെന്നു പറയുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്‌.
താളമുണ്ടായിരിക്കുന്നിടത്തോളം വൃത്തമുക്തമായി കവിതയെഴുതുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.
താളമില്ലാതെ കവിതയെഴുതുന്നത് നീരു വറ്റിയ പുഴയിൽ തോണിയിറക്കുന്ന പോലെയാണ്‌.
(1976)

എന്തുകൊണ്ട്?
എന്തുകൊണ്ടാണ്‌ ലീ ബോയ്ക്കു കിട്ടിയ പ്രശസ്തി ബോ-ജൂയിക്കു കിട്ടാതെ പോയത്? എന്തുകൊണ്ടാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ അധികമാരും വിവർത്തനം ചെയ്യാത്തത്? അതിനു കാരണം മദ്യത്തെക്കുറിച്ചും സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചും അതിഭൗതികവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും കാര്യമായിട്ടൊന്നും അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടില്ല എന്നതാണെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. യൂറോപ്പിൽ നമ്മൾ ദീർഘകാലമായി വിശ്വസിക്കുന്നത് വലിയ കവിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടാൻ അങ്ങനെ എഴുതണമെന്നാണല്ലോ. അനീതികളെക്കുറിച്ചും നിത്യജീവിതസന്ദർഭങ്ങളെക്കുറിച്ചും എഴുതുന്നതുകൊണ്ടു കാര്യമില്ല.
(1982)

ഹൈക്കുവോ ടങ്കയോ*?

മൂന്നു വരി വളരെക്കുറഞ്ഞുപോയി.
അഞ്ചെങ്കിലും വേണം.
എങ്കിൽ എല്ലാറ്റിനുമുള്ള ഇടമുണ്ട്:
ജീവിതത്തിന്‌, ദുഃഖത്തിന്‌, മരണത്തിന്‌.
(1983)

*അഞ്ചു വരിയുള്ളതും ഹൈക്കുവിനു മുമ്പുള്ളതുമായ ജാപ്പനീസ് കവിതാരൂപം

നിങ്ങൾ നടക്കണം
ഇരുന്നെഴുതിയാൽ കവിത വരില്ല. അത് പണ്ടേ അറിവുള്ളതാണ്‌. എഴുതുമ്പോൾ ബ്യോൺസൺ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നടക്കുമായിരുന്നു. മലകയറ്റം ആശയങ്ങൾ കിട്ടാൻ നല്ലൊരു വഴിയായി ഒലാവ് വിന്യെ പറയുന്നുണ്ട്. നടന്നുകൊണ്ടാണ്‌ മാൻഡെല്ഷ്ടം മനസ്സിൽ കവിത രൂപപ്പെടുത്തിയിരുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഗ്രീക്ക് ദാർശനികൾ നടന്നുകൊണ്ടാണ്‌ ചിന്തിച്ചിരുന്നതെന്ന് നമുക്കറിയാം. “എത്ര ചെരുപ്പുകൾ തേഞ്ഞുപോയിട്ടാണ്‌ ദാന്തേ ഡിവൈൻ കോമഡി എഴുതിയത്?” മാൻഡെല്ഷ്ടം ചോദിക്കുന്നു.


2017, ഡിസംബർ 15, വെള്ളിയാഴ്‌ച

റില്‍ക്കെ

rilke2


താറുമാറായ ഈ ലോകത്ത് സ്വന്തം ദിശ കണ്ടെത്താൻ ആധുനികമനുഷ്യൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളിൽ വിജയം കണ്ട ഒന്നായിട്ടാണ്‌ റില്ക്കേയുടെ കാവ്യജീവിതം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത് . ഒരു മതവിശ്വാസവും സാന്ത്വനമണയ്ക്കാനില്ലാത്ത റില്ക്കെ കവിതയിൽ ശാന്തി കണ്ടെത്തി. ബൊഹീമിയൻ നാടോടിക്കവിതയുടെ തരുണസംഗീതത്തിൽ നിന്ന് ഓർഫ്യൂസ് ഗീതകങ്ങളുടെ അതീതസംഗീതത്തിലേക്കുള്ള ആ കാവ്യജീവിതയാത്രയെ കാലാനുക്രമത്തില്‍ പരിചയപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമമാണ്‌ “റില്ക്കെ.”തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾക്കൊപ്പം കത്തുകൾ, ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ, നോവൽഭാഗങ്ങൾ, കലാപഠനങ്ങൾ, ജീവിതം, മരണം, പ്രണയം, കവിത, ദൈവം തുടങ്ങി വിവിധവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സാന്ദ്രവും മനോഹരവുമായ ചിന്തകൾ ഇവയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. Hussain Khന്റെ രചന ഫോണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് CV Radhakrishnanന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സായാഹ്ന ഫൌണ്ടേഷന്‍ ആണ് പുസ്തകം കമ്പോസ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പ്രസിദ്ധീകരണം തൃശൂർ ഐറിസ് ബുക്സ്; 240 പേജ്, വില 200 രൂപ. (തപാൽചിലവ് പുറമേ). പുസ്തകം ആവശ്യമുള്ളവര്‍ . irisbooks17@gmail.com, raghuthachappilli@gmail.com എന്നീ മെയിലുകളിലേക്കോ 9495355456, 9446278252 എന്നീ നമ്പറുകളിലേക്കോ ഇൻബോക്സിലേക്കോ പേരും മേൽവിലാസവും അയക്കുക.

Rilke Cover


2017, ഡിസംബർ 3, ഞായറാഴ്‌ച

ബ്രഷ്റ്റ് - പ്രണയകവിതകൾ


images


ദൗർബ്ബല്യങ്ങൾ


നിനക്കൊന്നുമില്ലായിരുന്നു
എനിക്കൊന്നുണ്ടായിരുന്നു:
ഞാൻ പ്രേമിച്ചു.


എന്റെ കാമുകൻ...


എന്റെ കാമുകനെനിക്കൊരു മരച്ചില്ല തന്നു,
ഇലകളതിന്മേൽ മഞ്ഞിച്ചിരുന്നു.
ഒരാണ്ടിനവസാനമാവുകയായി,
പ്രണയമിപ്പോൾ തുടങ്ങിയിട്ടേയുള്ളു.


റോസാച്ചെടിയിൽ ഏഴു പൂക്കൾ


റോസാച്ചെടിയിൽ ഏഴു പൂക്കൾ,
ആറും കാറ്റിനുള്ളത്,
എന്നാലൊന്നു ബാക്കിയുണ്ടാവും,
എനിക്കു കണ്ടെത്താനായി.

ഏഴു തവണ നിന്റെ പേരു ഞാൻ വിളിക്കും,
ആറു തവണയും  നീ മാറിനിന്നോളൂ,
എന്നാലെനിക്കു നീ ഉറപ്പു തരണം,
ഏഴാമതുറപ്പായും നീ വരുമെന്ന്.


പുക


തടാകക്കരെ മരങ്ങൾക്കിടയിലെ വീട്,
അതിന്റെ മേല്ക്കൂരയിൽ നിന്നു പുകയുയരുന്നു.
അതങ്ങനെയായിരുന്നില്ലെങ്കിൽ
എത്ര വിരസമായേനേയെല്ലാം,
വീടും തടാകവും മരങ്ങളും.


ഈ രാത്രിയിൽ


I
നിന്നെ ഞാൻ പ്രേമിക്കുന്ന ഈ രാത്രിയിൽ
ആകാശത്തു വെണ്മേഘങ്ങൾ മൗനത്തിൽ,
പുഴവെള്ളമാർത്തലയ്ക്കുന്നു കല്ലുകൾക്കു മേൽ,
കാറ്റു വിറകൊള്ളുന്നു നിശ്ചേഷ്ടമായ പച്ചപ്പിൽ.


II
ഒരാണ്ടും നിലയ്ക്കാതെ
പുഴയൊഴുകിപ്പോകുന്നു,
ആകാശത്തേതുകാലത്തും
മേഘങ്ങളൊഴുകുന്നു.


III
വരാനുള്ള ഏകാന്തതയുടെ നിരവധി വർഷങ്ങളിലും
ആകാശത്തു കാണാൻ വെണ്മേഘങ്ങളുണ്ടാവും,
കല്ലുകൾക്കു മേൽ പുഴവെള്ളമാർത്തലച്ചൊഴുകും,
നിശ്ചേഷ്ടമായ പച്ചപ്പിൽ കാറ്റു വിറകൊള്ളുകയും ചെയ്യും.


ദുരിതകാലത്തു നിന്നൊരു പ്രണയഗാനം


നമുക്കന്നന്യോന്യമൊരു സൗഹൃദഭാവവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല,
എന്നിട്ടും മറ്റേതൊരു കാമുകരെയും പോലെ നാം തമ്മിൽപ്പുണർന്നു.
രാത്രിയിലൊരാളൊരാളുടെ കൈകളിലൊതുങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ
മാനത്തു ചന്ദ്രനെനിക്കു നിന്നെക്കാളപരിചിതനായിരുന്നില്ല.

ഇന്നങ്ങാടിയിൽ വച്ചു നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടുവെന്നിരിക്കട്ടെ,
മീനിന്റെ വിലയെച്ചൊല്ലിയൊരു വഴക്കിനു നാം വഴിമരുന്നിടും.
നമുക്കന്നന്യോന്യമൊരു സൗഹൃദഭാവവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല,
രാത്രിയിലൊരാളൊരാളുടെ കൈകളിലൊതുങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ.


ഓറഞ്ചു വാങ്ങൽ


സതാംപ്ടൺ തെരുവിലൂടെ മഞ്ഞിച്ച മൂടൽമഞ്ഞിൽ നടക്കുമ്പോൾ
പൊടുന്നനേയൊരുന്തുവണ്ടി, നിറയെ പഴങ്ങളുമായി;
ഒരു വിളക്കിനടിയിൽ ഒരു കടലാസ്സുബാഗുമായി ഒരു കിഴവിയും.
വിസ്മയപ്പെട്ടും നാവിറങ്ങിയും ഞാൻ നിന്നുപോയി,
തേടിനടന്നതു കണ്മുന്നിൽ കാണുന്ന ഒരുവനെപ്പോലെ.

ഓറഞ്ചുകൾ! അന്നെന്നപോലത്തെ ഓറഞ്ചുകൾ!
തണുപ്പാറ്റാൻ കൈവെള്ളകളിലേക്കു ഞാനൂതി,
ഒരു നാണയത്തിനായി കീശകളിൽ ഞാൻ പരതി.

നാണയമെടുത്തു കൈയിൽ പിടിക്കുമ്പോൾ പക്ഷേ,
പത്രക്കടലാസ്സിൽ കരിക്കട്ട കൊണ്ടെഴുതിയ വില വായിക്കുമ്പോൾ,
ഞാനറിഞ്ഞു, പതിയെ ചൂളം വിളിക്കുകയാണു ഞാനെന്ന്,
ആ പരുഷസത്യമത്രമേലെനിക്കു തെളിഞ്ഞുകിട്ടുകയും ചെയ്തു:
ഈ നഗരത്തിൽ ഇപ്പോഴെന്നോടൊപ്പമില്ല നീയെന്ന്.


മേരി.എ ഓർമ്മയിൽ വരുമ്പോൾ


സെപ്തംബർ എന്ന നീലിച്ച മാസത്തിലൊരു നാൾ
ഒരു പ്ളം മരത്തിന്റെ നേർത്ത നിഴലിനടിയിൽ
ഞാനവളെ മാറോടണച്ചു, എന്റെ വിളർത്ത, മിണ്ടാത്ത പെണ്ണിനെ,
മറയരുതാത്തൊരു സ്വപ്നമാണവളെന്നപോലെ.

ഞങ്ങൾക്കു മേൽ, ഗ്രീഷ്മാകാശത്തിന്റെ തിളക്കത്തിൽ
എന്റെ കണ്ണുകളേറെനേരം തങ്ങിനിന്നൊരു മേഘമുണ്ടായിരുന്നു,
അതതിവെണ്മയായിരുന്നു, അതേറെ ഉയരത്തിലായിരുന്നു,
പിന്നെ ഞാൻ നോക്കുമ്പോൾ അതു മറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ആ ദിവസത്തില്പിന്നെത്ര നിശബ്ദചന്ദ്രന്മാരെ ഞാൻ കണ്ടു,
മാനത്തൊഴുകി നടക്കുന്നതായി, അകലെപ്പോയി മറയുന്നതായി.
ആ പ്ളം മരങ്ങളിന്നു വിറകിനായി വെട്ടിക്കീറിയിരിക്കണം,
ആ പ്രണയത്തെക്കുറിച്ചിന്നെന്തു തോന്നുന്നുവെന്നോടു ചോദിച്ചാല്‍,

ഞാൻ പറയും: സത്യമായിട്ടുമതെനിക്കോർമ്മ വരുന്നില്ല.
നിങ്ങള്‍ പറയാന്‍ പോകുന്നതെന്താണെന്നെനിക്കറിയാം.
അവളുടെ മുഖമേതു പോലെയെന്നെനിക്കോർമ്മ വരുന്നില്ല,
എനിക്കറിയാം: അന്നൊരിക്കൽ ആ മുഖത്തു ഞാന്‍  ചുംബിച്ചിരുന്നു.

ആ ചുംബനമോ, അതു ഞാൻ പണ്ടേ മറന്നു കഴിഞ്ഞു,
അന്നു മാനത്തൊഴുകിനടന്ന മേഘത്തെപ്പക്ഷേ
ഇന്നും ഞാനോർക്കുന്നു, എന്നും ഞാനോർക്കുകയും ചെയ്യും.
അതതിവെണ്മയായിരുന്നു, അതൊഴുകിയതുയരത്തിലായിരുന്നു.

ആ പ്ളം മരങ്ങളിന്നും പൂവിടുന്നുവെന്നു വരാം,
ആ സ്ത്രീയുടെ ഏഴാമത്തെ കുട്ടിയതിന്റെ ചുവട്ടിലുണ്ടെന്നു വരാം;
ആ മേഘം പൂവിട്ടതെന്നാൽ ഒരു നിമിഷത്തേക്കു മാത്രമായിരുന്നു,
പിന്നെ ഞാൻ നോക്കുമ്പോൾ അതു വായുവിലലിഞ്ഞുപോയിരുന്നു.


ബ്രഷ്റ്റ്–കവിതകള്‍ (1913-1920)


index


ഇഷ്ടങ്ങളുടെ പട്ടിക


ആഹ്ളാദങ്ങളിൽ, മിതമല്ലാത്തത്.
തോലുകളിൽ, ഉരിച്ചെടുക്കാത്തത്.

കഥകളിൽ, പിടി കിട്ടാത്തത്.
നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളിൽ, തള്ളിക്കളയാനാവാത്തത്.

പെൺകുട്ടികളിൽ, പുതുമ മാറാത്തവള്‍.
സ്ത്രീകളിൽ, വിശ്വസ്തയല്ലാത്തവള്‍.

രതിമൂർച്ഛകളിൽ,  എകോപിപ്പിക്കാത്തത്.
വൈരങ്ങളിൽ, പരസ്പരമുള്ളത്.

പാർപ്പിടങ്ങളിൽ, താല്ക്കാലികമായത്.
വേർപാടുകളിൽ, ആഘോഷമാക്കാത്തത്.

കലകളിൽ, മുതലെടുക്കാനാവാത്തത്.
അദ്ധ്യാപകരിൽ, മറക്കാവുന്നവര്‍.

ആനന്ദങ്ങളിൽ, ഒളിപ്പിക്കാത്തത്.
ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ, വീണുകിട്ടിയത്.

ശത്രുക്കളിൽ, മൃദുപ്രകൃതികള്‍.
മിത്രങ്ങളിൽ, ശിശുപ്രകൃതികള്‍.

പച്ചകളിൽ, മരതകപ്പച്ച.
സന്ദേശങ്ങളില്‍, വിളംബരം.

പ്രകൃതിശക്തികളിൽ, അഗ്നി.
ദേവന്മാരിൽ, ഉയർന്നവന്‍.

അടിമകളിൽ, മുട്ടിലിഴയുന്നവന്‍.
കാലങ്ങളിൽ, പെരുമഴക്കാലം.

ജീവിതങ്ങളിൽ, പ്രസന്നമായത്.
മരണങ്ങളിൽ, തല്ക്ഷണമായത്.


ലോകത്തിന്റെ സൌമനസ്യത്തെക്കുറിച്ച്


1
കൊടിയ ശോകത്തിന്റെ ശീതക്കാറ്റൂതുന്ന ഈ ലോകത്ത്
ഒരു നൂലിഴയുടെ മറ പോലുമില്ലാതെ നിങ്ങൾ വന്നു,
അഗതിയായി, തണുത്തു വെറുങ്ങലിച്ചു നിങ്ങൾ കിടന്നു,
പിന്നെയാണൊരു സ്ത്രീ വന്നു നിങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞെടുക്കുന്നതും.

2
ഒരാളും നിങ്ങളെ വിളിച്ചില്ല, അടുത്തേക്കു നിങ്ങളെ വിളിച്ചില്ല,
നിങ്ങളെക്കൊണ്ടുപോകാന്‍ വണ്ടിയും വിളിച്ചാരും വന്നതുമില്ല.
ഈ ലോകത്തൊരപരിചിതനായിരുന്നു നിങ്ങൾ,
പിന്നെയാണൊരാൾ വന്നു നിങ്ങളുടെ കൈ പിടിക്കുന്നതും.

3
ഈ ലോകത്തിനിന്നതെന്നൊരു കടപ്പാടും നിങ്ങളോടില്ല:
നിങ്ങൾക്കു വേണമെങ്കിൽ പോകാം, ആരും നിങ്ങളെ തടയില്ല,
എന്റെ സുഹൃത്തേ, പലർക്കും നിങ്ങളാരുമല്ല, പക്ഷേ,
വേറേ പലരും നിങ്ങളെയോർത്തു കരയുകയും ചെയ്തു.

4
കൊടിയ ശോകത്തിന്റെ കാറ്റൂതുന്ന ഈ ലോകത്തു നിന്ന്
അഴുക്കിലും പൊടിയിലും കുളിച്ചു നിങ്ങൾ വിട്ടുപോകും.
ഒരാളൊഴിയാതെ നിങ്ങളീ ലോകത്തെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു,
അപ്പോഴാണു രണ്ടു പിടി മണ്ണു നിങ്ങൾക്കു മേൽ വന്നു വീഴുന്നതും.
 


അമ്മയെക്കുറിച്ചൊരു ഗാനം


1. പ്രാണവേദനയെടുക്കും മുമ്പ് അമ്മയുടെ മുഖമിന്നതായിരുന്നുവെന്ന് എനിക്കിപ്പോഴോർമ്മ വരുന്നില്ല. എല്ലു തെഴുത്ത നെറ്റിയിൽ നിന്ന് കറുത്ത മുടി ക്ഷീണത്തോടെ മാടിയൊതുക്കുന്ന കൈ ഞാനിപ്പോഴും പക്ഷേ കണ്മുന്നിൽ കാണുന്നു.

2. ഇരുപതു ഹേമന്തങ്ങൾ അവരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; അവരനുഭവിച്ച യാതനകൾ എണ്ണമറ്റവയായിരുന്നു;  അവർക്കടുത്തേക്കു ചെല്ലാൻ മരണത്തിനു നാണമായിരുന്നു. പിന്നെ അവർ മരിച്ചു; ഒരു കുഞ്ഞിന്റേതു പോലെയേയുള്ളു അവരുടെ ഉടലെന്ന് പിന്നെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.

3. അവർ വളർന്നതു കാട്ടിലായിരുന്നു.

4. താൻ മരിക്കുന്നതു നോക്കിനോക്കി നിന്നു കല്ലിച്ച മുഖങ്ങൾക്കിടയിൽ കിടന്ന് അവർ മരിച്ചു. ജീവൻ വെടിയും മുമ്പ് ആ മുഖങ്ങളിലൂടലയുകയായിരുന്നു അവർ.

5.നമ്മെ വിട്ടുപോകുന്ന പലരുമുണ്ട്, പോകാതെ തടുക്കണമെന്നു നമുക്കു തോന്നാത്തവര്‍. പറയേണ്ടതൊക്കെ നാം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു, അവർക്കും നമുക്കുമിടയിൽ ഇനി വ്യവഹാരങ്ങളൊന്നുമില്ല, അവർ പിരിഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ നമ്മുടെ മുഖം കല്ലിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ നാമവരോടു  .പറഞ്ഞില്ല, സാരമായിട്ടുള്ളതു നാം പിടിച്ചുവയ്ക്കുകയായിരുന്നു.

6. ഹാ, പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ നാം എന്തുകൊണ്ടവരോടു പറഞ്ഞില്ല? അതെന്തെളുപ്പവുമായിരുന്നു. അതു ചെയ്തില്ലെന്നതിനാൽ അഭിശപ്തരുമായിപ്പോയി നാം. നമ്മുടെ പല്ലുകളിൽ തട്ടി നിൽക്കുകയായിരുന്നു അവ, അത്രയെളുപ്പമുള്ള ആ വാക്കുകൾ. നാം ചിരിച്ചപ്പോൾ അവ പുറത്തേക്കു തെറിച്ചു വീണു; ഇന്ന് അവ നമ്മെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

7. ഇപ്പോൾ എന്റെ അമ്മ മരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇന്നലെ, മേയ് ഒന്നിന്‌, സന്ധ്യയോടടുപ്പിച്ച്.  കൈനഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇനിയുമവരെ മാന്തിയെടുക്കാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.


2017, ഡിസംബർ 2, ശനിയാഴ്‌ച

ചിയോ-നി - ഹൈക്കു


Caga_no_Chiyo


ഫുക്കുദ ചിയോ-നി Fukuda Chiyo-ni (1703-1775)- ഇദോ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ജാപ്പനീസ് കവി; ഹൈക്കു എഴുതുന്ന സ്ത്രീകളിൽ പ്രമുഖയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴാം വയസ്സു മുതൽ ഹൈക്കു എഴുതിത്തുടങ്ങി; പതിനേഴാമത്തെ വയസ്സിൽത്തന്നെ പ്രശസ്തയായി. ബഷോയുടെ ശിഷ്യന്മാരായിരുന്നു ഹൈക്കുവിൽ ചിയോ-നിയുടെ ഗുരുക്കന്മാർ. പില്ക്കാലത്ത് അവർ ബുദ്ധസന്ന്യാസിനിയായി സോയെൻ എന്ന പേരു സ്വീകരിച്ചു.

1
കാറ്റു കൊള്ളിച്ചതു പോര,
കിമോണോകളും
അവളുടെ ഹൃദയവും.

(വേനല്ക്കാലത്ത് തുണികളും പുസ്തകങ്ങളും മറ്റും വെയിലത്തിട്ടുണക്കുകയും കാറ്റു കൊള്ളിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പതിവുണ്ട് ജപ്പാനിൽ. വീട്ടിനുള്ളിൽ നിന്ന് തുറന്ന ലോകത്തേക്കിറങ്ങാൻ കൊതിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുകൂടിയാണ്‌ ഈ ഹൈക്കു.)

2
ചായം പുരട്ടിയ ചുണ്ടുകൾ
ഞാൻ മറന്നുപോയി
-തെളിഞ്ഞ ഉറവെള്ളം.

(ഈ ഹൈക്കു നാലു രൂപങ്ങളിൽ ഉണ്ട്, ജീവിതത്തിന്റെ പല ഘട്ടങ്ങളിൽ എഴുതിയത്. ഇത് അവരുടെ അറുപത്തിരണ്ടാമത്തെ  വയസ്സിൽ എഴുതിയതാണ്‌. വെള്ളം കുടിക്കുമ്പോൾ ചുണ്ടിലെ ചായം മാഞ്ഞുപോകുന്നത് ഇപ്പോൾ ഒരു പ്രശ്നമേയല്ല.)

3
ഒരു ചിത്രശലഭം,
ഏതു സ്വപ്നം കണ്ടിട്ടാണ്‌
അതിന്റെ ചിറകുകൾ വിറ കൊള്ളുന്നത്?

(താൻ ചിത്രശലഭമായി മാറി എന്നു സ്വപ്നം കണ്ട ഷുവാങ്ങ്-ത്‌സുവിനെ ഓർക്കുക.)

4
അവൾ നടക്കുന്ന വഴിയിൽ
ഒരു ചിത്രശലഭം,
മുന്നിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പിന്നിൽ.

5

പുലർച്ചയിലെ വേർപെടൽ-
പാവകൾക്ക്
അതറിയില്ല.

6
കൈയിലുള്ളതെല്ലാം
താഴെ വീഴുന്നു
-തെളിഞ്ഞ വെള്ളം.

7
ഇന്നെവിടെയാണവൻ,
തുമ്പികൾക്കു പിന്നാലെ
ഓടിപ്പോയവൻ?

(ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ മരിച്ച തന്റെ ഒറ്റമകനെക്കുറിച്ച്)


8
ഞാനുറങ്ങുന്നു...ഞാനുണരുന്നു,
അരികത്താരുമില്ലെങ്കിൽ
കിടക്കയെത്ര വിശാലം.

(പത്തൊമ്പതാം വയസ്സിൽ വിവാഹിതയായ ചിയോ-നി എട്ടു കൊല്ലം കഴിഞ്ഞ് വിധവയായപ്പോൾ എഴുതിയതെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.)


9
മഴമേഘത്തിനടിയിൽ
കുന്തിച്ചിരുന്ന്
ഒരു തവള.

10
മലയുടെ മറുപാതിയിൽ
ഇലകൾക്കത്ര ഉത്സാഹമില്ല
നിറം മാറാൻ.

(മലയുടെ ഈ വശത്ത് ശരല്ക്കാലമായി ഇലകൾ ചുവന്നുതുടങ്ങിയെങ്കിലും  മറുഭാഗത്ത് ആ മാറ്റം വന്നുതുടങ്ങിയിട്ടില്ല. ഏകപക്ഷീയപ്രണയത്തെക്കുറിച്ചാണ്‌ കവിത.)

11
പൂക്കളില്ലെങ്കിൽ
ഒരു വില്ലോമരം പോലെ
സ്വതന്ത്രയാണ്‌ നിങ്ങൾ.

(ഭർത്താവും മകനും നഷ്ടപ്പെട്ട ചിയോ-നിയെ ഒരു കൂട്ടുകാരി ആശ്വസിപ്പിച്ചു, പൂക്കളില്ലാത്തതിൽ വില്ലോമരത്തിനു ഖേദമില്ല എന്ന്. അതിനുള്ള മറുപടിയാണിത്: പൂക്കളില്ലാത്ത മരത്തെ നോക്കിനില്ക്കാൻ ആരും വരില്ല; മറ്റു മരങ്ങളുടെ പൂക്കൾ തല്ലിക്കൊഴിക്കുന്ന കാറ്റിനേയും പേടിക്കേണ്ട.)

12
ഒറ്റവള്ളിയുടെ
മനസ്സിൽ നിന്ന്
ഒരുനൂറു ചുരയ്ക്കകൾ.

(ചിയോ-നി ഒരു സെൻ ആശ്രമത്തിൽ ചേരാൻ ചെന്നപ്പോൾ ഗുരു ചോദിച്ചു, ഹൈക്കു സെന്നിനർഹമാണോയെന്ന്, ഒരു ചിന്തയിൽ നിന്ന് ഒരായിരം അർഥങ്ങൾ അതിനുണ്ടാകുമോയെന്ന്. അതിന്‌ ചിയോ-നിയുടെ ഉത്തരം. ഈ ഹൈക്കു കേട്ട ഗുരു അവരെ ആശ്രമത്തിൽ ചേർത്തു.)

13
നമ്മളതു കാണുന്നില്ലെന്നപോലെ...
പുലർകാലത്തെ മൂടല്മഞ്ഞിൽ
പൂക്കൾ മുഖം മിനുക്കുന്നു.

14
കേട്ടാലും കൊള്ളാം
ഇല്ലെങ്കിലും കൊള്ളാം
-രാപ്പാടി.

(ബഷോയുടെ ഒരു ചിത്രത്തിൽ എഴുതിയത്)

15
വസന്തകാലമഴച്ചാറൽ
-കഴുകിത്തെളിഞ്ഞപോലെ
സകലതും.

16
എന്നെക്കാൾ വളർന്ന അച്ഛനമ്മമാർ
എന്റെ മക്കൾ
-അതേ ചീവീടുകൾ.


17
ചന്ദ്രനെ ഞാൻ കണ്ടുകഴിഞ്ഞു,
ലോകത്തിനുള്ള കത്തു ഞാൻ ചുരുക്കുന്നു
-എന്നു സ്വന്തം...

(ചിയോ-നി മരണക്കിടക്കയിൽ വച്ചെഴുതിയത്)



2017, ഡിസംബർ 1, വെള്ളിയാഴ്‌ച

നൊസാവ ബോഞ്ചൊ - ഹൈക്കു


Boncho

നൊസാവ ബോഞ്ചൊ Nozawa Boncho (1640-1714)- ബഷോയുടെ പ്രധാനശിഷ്യരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. ബഷോയുടെ sarumino(കുരങ്ങന്റെ മഴക്കോട്ട്) എന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഹൈക്കുസമാഹാരം എഡിറ്റ് ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ക്യോറയും ബോഞ്ചോയും കൂടിയാണ്‌. ദാരിദ്ര്യം വിട്ടുപിരിയാത്ത ഒരു വൈദ്യനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ജീവിതകാലം മിക്കവാറും ക്യോട്ടോയിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ കള്ളക്കടത്തിനു പിടിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും കവി എന്ന പ്രസിദ്ധി കൊണ്ടു മാത്രമാണ്‌ അതിനു പതിവുള്ള ശിക്ഷയായ മൂക്കു ചെത്തലിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം രക്ഷപ്പെട്ടതെന്നും ഒരു കഥയുണ്ട്.


1
ഒരു പരുന്തിൻകൂട്ടിൽ
ഉണക്കക്കർപ്പൂരച്ചുള്ളികളിൽ
സൂര്യനസ്തമിക്കുന്നു.

2
പ്രണയം.
പ്രണയത്തിലാവാൻ
എത്ര വഴികൾ!

3
മഞ്ഞു വീണ പരപ്പിൽ
ഒരൊറ്റ വര,
നീണ്ടുനീണ്ടുപോകുന്ന പുഴ.

4
എരിക്കാനുള്ള
വിറകുകെട്ടിൽ
മുള പൊട്ടുന്നു.

5
കാറ്റിനും മേഘത്തിനും
രാത്രിയിൽ കൂട്ടായി
ചന്ദ്രനൊരാൾ.

6
ഇളവെയിൽ കൊള്ളുമ്പോൾ
കൊയ്ത്തുകറ്റ മണക്കുന്നു-
എന്തു കുളിരാണതിന്‌!

7
എന്തോ വീണപോലെ-
നോക്കുകുത്തി
തന്നെത്താൻ വീണതാണ്‌.


റുബേൻ ദാരിയോ - നില്ക്കാതെ നടക്കുക, മറക്കാൻ പഠിക്കുക


Rubén_Darío

റുബേൻ ദാരിയോ Félix Rubén García Sarmiento (1867-1916)- നിക്കരാഗ്വൻ കവിയും നോവലിസ്റ്റും പത്രപ്രവർത്തകനും നയതന്ത്രജ്ഞനും. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ സ്പാനിഷ്-അമേരിക്കൻ സാഹിത്യത്തിൽ പിറവിയെടുത്ത മോഡേണിസ്റ്റ എന്ന ആധുനികതാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കം റുബേൻ ദാരിയോയിൽ നിന്നാണ്‌. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം രൂപത്തിലും ഉള്ളടക്കത്തിലും പറയത്തക്ക മാറ്റമൊന്നുമില്ലാതെ തളം കെട്ടിയ സ്പാനിഷ് കവിതയിൽ ഫ്രഞ്ച് പർണ്ണേസിയൻ, സിംബോളിസ്റ്റ് സ്വാധീനത്തോടെ ഒരിളക്കമുണ്ടാക്കിയത് അദ്ദേഹമാണ്‌. രൂപപരമായ പരീക്ഷണങ്ങളും ക്ലാസ്സിക്കൽ പ്രമേയങ്ങളും ഹിസ്പാനിക് പാരമ്പര്യവും ചേർന്ന ഒരു കോസ്മോപോളിറ്റൻ ചേരുവയാണ്‌ അദ്ദേത്തിന്റെ കവിത.

1867 ജനുവരി 18ന്‌ നിക്കരാഗ്വയിലെ മെറ്റാപ്പയിലാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം. വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ എഴുതിത്തുടങ്ങി; പതിനാലാം വയസ്സിൽ റുബേൻ ദാരിയോ എന്ന തൂലികാനാമം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1886ൽ ചിലിയിലേക്കു കുടിയേറി; രണ്ടുകൊല്ലം കഴിഞ്ഞ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച Azul (നീല) എന്ന സമാഹാരം മോഡേണിസ്റ്റയുടെ മാനിഫെസ്റ്റോ ആയി. പിന്നീട് പാരീസിലും മാഡ്രിഡിലും ചിലിയുടെ അംബാസഡർ ആയതിനു ശേഷം 1893ൽ കൊളംബിയയുടെ കൗൺസൽ ആയി ബ്യൂണർസ് അയർസിൽ എത്തി. 1896ൽ Prosas profanas y otros poemas (നാസ്തികന്റെ സങ്കീർത്തനങ്ങളും മറ്റു കവിതകളും) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. സ്പാനിഷ്-അമേരിക്കൻ യുദ്ധകാലത്ത് ഒരു പത്രത്തിന്റെ യുദ്ധകാര്യലേഖകനായതോടെ സമകാലിക സാമൂഹ്യ,രാഷ്ട്രീയവിഷയങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നല്കി. ഫ്രാൻസിൽ നിക്കരാഗ്വയുടെ അംബാസഡർ ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ്‌ 1905ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാസ്റ്റർപീസ് ആയ Cantos de vida y esperanza (ജീവിതത്തെയും പ്രത്യാശയേയും കുറിച്ചുള്ള ഗാനങ്ങൾ) പുറത്തുവരുന്നത്. ഒരു പ്രസംഗപര്യടനത്തിനിടയിൽ ന്യൂയോർക്കിൽ വച്ച് ന്യുമോണിയ ബാധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് നിക്കരാഗ്വയിലേക്കു മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം 1916 ഫെബ്രുവരി 6ന്‌ അന്തരിച്ചു.

selected-poems-of-rubn-daro-original-imaearzp39p4u6hxselected-writings-dario-ruben-original-imaeb7r5bhhvxwvb


1. മുൾച്ചെടികൾ

I

ആദ്യം, ഒരു നോട്ടം;
പിന്നെ പൊള്ളുന്ന കൈകളുടെ സ്പർശം;
അതില്പിന്നെ, ഇരച്ചുകേറുന്ന ചോരയും
കീഴടക്കുന്ന ചുംബനവും.

IV

സർപ്പം ചീറ്റുകയും
പ്രാപ്പിടിയൻ പാട്ടു പാടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ,
പൂക്കൾ കരയുകയും
ഒരാകാശഗോളം നെടുവീർപ്പിടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ,
വജ്രം തിളങ്ങുകയും
പവിഴം ചോര വാർക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ,
സാത്താന്റെ കണ്ണുകൾ
വെള്ളിനാണയങ്ങളായപ്പോൾ,
അപ്പോഴാണവൾക്കവളുടെ
കന്യകാത്വം നഷ്ടമായതും.

V
കുട്ടികളില്ലാത്ത വീട്ടുകാരിക്ക്
വടിവൊത്ത തന്റെയുടലിനോടവജ്ഞ തോന്നുന്നു,
ആറു കുട്ടികളെ കൈയിൽ പിടിച്ചും
ഏഴാമത്തേതിനെ വയറ്റിലിട്ടും
വേലക്കാരി കയറിവരുമ്പോൾ.


2. പുനരവതാരങ്ങൾ


ആദിയിൽ ഞാനൊരു പവിഴപ്പുറ്റായിരുന്നു,
പിന്നെ ഞാനൊരു രത്നമായി,
തണ്ടിൽ പിണഞ്ഞും പച്ചയുമായി
ഒരു മുല്ലവള്ളിയായി പിന്നെ;
അതില്പിന്നെ ഞാനൊരാപ്പിളായി,
പാടത്തു പൂത്ത ലില്ലിപ്പൂവായി,
വഴങ്ങുന്ന പെൺകുട്ടിയുടെ ചുണ്ടുകളായി,
പുലരുമ്പോൾ പാടുന്ന വാനമ്പാടിയായി;
ദൈവവെളിച്ചം വീഴുന്നൊരു പനയാണിന്നു ഞാൻ,
ഒരാത്മാവ്...കാറ്റിൽ പറന്ന സങ്കീർത്തനം.
(1890)


3. വിവർണ്ണപുഷ്പങ്ങൾ


മോണകളില്ലാത്ത മന്ദഹാസങ്ങളുണ്ട്,
കണ്ണുകളില്ലാത്ത തുറിച്ചുനോട്ടങ്ങളുണ്ട്,
തൊലി വിളർത്ത മനോരോഗികൾ
സ്വപ്നങ്ങളിൽ കാണുന്ന കാഴ്ചകളുണ്ട്,
മുഖം തരാത്ത ശത്രുക്കൾ,
അടങ്ങാത്ത മരണാനന്തരവിദ്വേഷങ്ങൾ-
ഭ്രാന്താലയത്തിലെ പനിനീർപ്പൊന്തകളിൽ
വിവർണ്ണപുഷ്പങ്ങൾ വിടരുന്നതങ്ങനെ,
വിഭ്രാന്തമനസ്സുകളുടെ ചോരയിൽ നിന്നും
ചെടികൾ നീരു വലിച്ചൂറ്റുന്നതുമങ്ങനെ.
(1889-93)


4. അന്യാപദേശങ്ങളുടെ ദേശത്ത്


അന്യാപദേശങ്ങളുടെ ദേശത്ത്
നൃത്തം വയ്ക്കുന്നു ശലോമി,
ഹെറോദിയാസ്സിന്റെ സവിധത്തിൽ
നിത്യം നൃത്തം വയ്ക്കുകയാണവൾ.
സിംഹങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചവൻ,
സ്നാപകനായ യോഹന്നാൻ,
ആഞ്ഞുവെട്ടുന്ന മഴുത്തലപ്പിൽ
അവന്റെ ശിരസ്സറ്റുവീഴുന്നു.
ചോരയൊഴുകുന്നു.
രതിയുടെ പനിനീർപ്പൂ വിടരുമ്പോൾ
ഉള്ളതായിട്ടുള്ളതെല്ലാമിളകുന്നു,
അതു ചുരത്തുന്ന കാമത്തിൽ,
അതു ചൊരിയുന്ന പാവനരഹസ്യങ്ങളിൽ.
(1905)


5. ഭൂകമ്പം


പ്രഭാതം. ഈ വലിയ ബംഗ്ലാവിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ
കുട്ടിയായ ഞാനെത്ര കഥകളും യക്ഷിക്കഥകളും കേട്ടു,
അധീരയായൊരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജനലഴികൾക്കു വെളിയിൽ
തെന്നലിലൊഴുകുന്ന പ്രണയഗാനങ്ങളെത്ര ഞാൻ കേട്ടു.

ആകാശമാകെ ദീപ്തനക്ഷത്രരാശികളായിരുന്നു,
ചില ചുവന്ന വെളിച്ചങ്ങൾ കിഴക്കുദിക്കിൽ സംവാദത്തിലായിരുന്നു.
പിന്നെപ്പൊടുന്നനേ ഒരു ഭൂകമ്പം ആളുകളെ മുട്ടുകാലിൽ വീഴ്ത്തി,
തെരുവുകളിലും കവലകളിലും അർദ്ധനഗ്നരായിനിന്നവർ കേണു:

“സർവ്വശക്തനായ ദൈവമേ! വിശുദ്ധന്മാരേ! സർവ്വനാശത്തിൽ നിന്നു രക്ഷിക്കേണമേ!”
വീടുകൾ തകർന്നടിഞ്ഞു. ഭൂമി പിന്നെയും പിന്നെയും കുലുങ്ങി.
ഒരദൃശ്യഹസ്തം വെളിപാടുപുസ്തകം തുറക്കുകയായിരുന്നു.

ഈ കനം വച്ച വായുവിൽ കാറ്റിന്റെ നേർത്ത നിശ്വാസം പോലുമില്ല,
മരണം ഈ മണ്ണിനു മേൽ കൂടി കടന്നുപോവുകയായിരുന്നു,
ആകാശത്തിന്റെ നിർവ്വികാരമായ കണ്ണുകൾക്കടിയില്ക്കൂടി.
(1912)


6. അന്റോണിയോ മച്ചാദോ


നിശ്ശബ്ദതയും നിഗൂഢതയും കൊണ്ടു സ്വയം മറച്ച്
പലവേളകളിലയാൾ ഇതുവഴി കടന്നുപോയി.
അത്ര ഗഹനതയിൽ നിന്നാണയാളുടെ നോട്ടമെന്നതിനാൽ
ആരുമാരുമയാളെ കാണാതെയും പോയി.

അയാളുടെ വാക്കുകൾക്കൊരു നേർത്ത ചുവയുണ്ടായിരുന്നു,
ഒരു കാതരതയുടെ, ഒരു ധാർഷ്ട്യത്തിന്റെ.
അയാളുടെ നെഞ്ചിനുള്ളിൽ ചിന്തകൾ ജ്വലിക്കുമ്പോൾ
അതിന്റെ നാളങ്ങളിൽ നിങ്ങൾക്കു പൊള്ളിയിരുന്നു.

ആഴവും വെളിച്ചവുമെന്നുമയാളിലുണ്ടായിരുന്നു,
അയാളുടെ നിലപാടുകൾക്കുറച്ച നിലവുമുണ്ടായിരുന്നു.
സിംഹക്കൂട്ടത്തെ തെളിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ
ആട്ടിൻപറ്റത്തെയുമയാൾ തെളിച്ചിരുന്നു.
ഏതു കൊടുങ്കാറ്റിനുമയാൾ കടിഞ്ഞാണിട്ടിരുന്നു,
തേനും തേനറയുമായി വീട്ടിൽ വന്നിരുന്നതും അയാൾ തന്നെ.

ജീവിതത്തിൽ നിന്നൊഴുകിവരുന്ന ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ,
നമുക്കാനന്ദവുമായെത്തുന്ന പ്രണയം...
എത്രയും ഗഹനമായ വരികളിലയാൾ പാടുമ്പോൾ
അതിന്റെ രഹസ്യങ്ങളയാൾക്കു മാത്രമറിയുന്നതായിരുന്നു.

ഒരുനാളയാൾ ചിറകു വച്ചൊരു കുതിരമേലേറി,
ഒരസാദ്ധ്യമണ്ഡലത്തിലേക്കയാൾ യാത്രയുമായി...
എന്റെ ദൈവങ്ങളോടെന്നുമെന്നും ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കും:
അന്റോണിയോക്കൊന്നും വരാതെ കാത്തോളണേ! ആമേൻ.
(1905-1907)


7. വിട


വിട, വാസന്തപുഷ്പങ്ങൾക്ക്!
വിട, തെളിനീർച്ചോലകൾക്ക്!
വിട, കാടിന്നാഴപ്പച്ചയ്ക്കും
വിടരുന്ന പുതുമണങ്ങൾക്കും!

വിട, നിനക്കും, ഒപ്പം നിന്ന ഹൃദയമേ,
അത്ര മനോജ്ഞമായ ഋതുക്കളിൽ
അത്ര നല്ലതൊക്കെ രുചിച്ചു നാം
ഒരുമിച്ചാനന്ദിച്ചതാണല്ലോ!

വിട, ഇരുളുന്ന പാതയിൽ വച്ച്
എന്റെ ജീവിതം കൈയേറിയ
പൊറുതി കെട്ട കാലത്തിനും.

അജ്ഞാതത്തിനു മുന്നിലേകനായി,
നഗ്നനും കാതരനുമായി നില്ക്കെ
ഇതാണെന്റെ പ്രാർത്ഥന:
വിധിയെന്നോടു കടുപ്പം കാട്ടരുതേ,
കാണുന്നതെന്തെന്നു ഞാനറിഞ്ഞോളാം!
(1910)


8. ലോലാപ്പെങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വരച്ച സ്വന്തം ചിത്രം


നിന്റെ കണ്മുന്നിൽ നില്ക്കുന്ന ഈ സഞ്ചാരി
നാടോടിയായ നിന്റെ ഉടപ്പിറന്നവൻ തന്നെ;
നിനക്കിനിയും വിശ്വാസമാവുന്നില്ലല്ലേ,
ഞാനിന്നും ജീവനോടിരിക്കുന്നുവെന്നത്,
ഞാനിന്നും ശ്വാസമെടുക്കുന്നുവെന്നത്!
എന്നാലന്നു നിന്നെ പിരിഞ്ഞ മാതിരിയല്ല,
അതില്പിന്നായതു മാതിരിയാണു ഞാൻ:
കിഴവൻ, വിരൂപൻ, പൊണ്ണൻ, വിഷാദിയും.
(1904)


9. വിഷാദം


വിളക്കേന്തിനില്ക്കുന്നവനേ, ഇറ്റു വെളിച്ചമെനിക്കും പകരുക,
ഇരുട്ടിൽ വഴി തെളിയാതെ തപ്പിത്തടഞ്ഞു ഞാൻ നടക്കുന്നു.
ചുഴലികളിലും ചണ്ഡവാതങ്ങളിലും ഞാൻ പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു,
സംഗീതവും സ്വപ്നങ്ങളുമെന്നെ ഉന്മാദിയാക്കിയിരിക്കുന്നു.

ഇതാണെന്റെ ശാപം, സ്വപ്നം കാണുക.
ഒരായിരം മുള്ളുകളെറിച്ചുനില്ക്കുന്ന ഇരുമ്പുകവചമാണ്‌ കവിത.
അതെന്റെ ആത്മാവിനെ പൊതിഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു,
അതിന്റെ മുൾമുനകളിൽ നിന്നു വിഷാദത്തിന്റെ ചോരത്തുള്ളികളിറ്റുന്നു.

ഈ പരുഷലോകത്തു ഞാനലയുന്നതിങ്ങനെ, അന്ധനായി, ഭ്രാന്തനായി,
ഈ വഴിക്കവസാനമില്ലെന്നു ചിലനേരമെനിക്കു തോന്നുന്നു,
ചിലനേരം വഴി തീരെച്ചെറുതാണെന്നും...

ധൈര്യത്തിനും വ്യഥയ്ക്കുമിടയിൽ സന്ദേഹിച്ചുഴലുമ്പോൾ
ഹൃദയഭാരങ്ങളെനിക്കു സഹിക്കാനാവാതെയാകുന്നു.
വിഷാദത്തിന്റെ തുള്ളികളിറ്റുന്നതു നിങ്ങൾ കേൾക്കുന്നില്ലേ?
(1905)


10. നില്ക്കാതെ നടക്കുക, മറക്കാൻ പഠിക്കുക


(ഇതാണെന്റെ ശാപം: സ്വപ്നം കാണുക)

വഴി പോകുന്നവനേ, നീ നടക്കുന്ന വഴിയേക്കാൾ
നല്ലൊരു വഴി തേടുന്നതു വിഫലമാണെന്നു വരാം.
ഞാനൊരു കൈ തന്നാലും അതുകൊണ്ടു നീയെന്തു നേടാൻ,
ഒരേ നക്ഷത്രത്തിൻ കീഴിൽ ജനിച്ചവരാണു നാമെന്നിരിക്കെ?

നീ ഒരിക്കലും നിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുകയില്ല;
നിന്റെയുള്ളിൽ ഒരു പുഴു കുടിയേറിയിരിക്കുന്നു,
മനുഷ്യന്റേതായി നിന്നിലുള്ളതൊക്കെയതു തിന്നുതീർക്കുന്നു-
മനുഷ്യന്റേതായും ദേവന്റേതായും നിന്നിലുള്ളതെല്ലാം.

അതിനാൽ മനസ്സമാധാനത്തോടെ വഴി നടക്കുക,
ഇനിയുമേറെ ദൂരം താണ്ടാനുണ്ടെന്നോർക്കുക,
നീ സ്വപ്നം കണ്ട അജ്ഞാതദേശത്തേക്കു നടക്കുക.

ശാപമാണത്: സ്വപ്നം കാണുക. നടക്കുക, മറക്കുക!
സ്വപ്നം കാണും, സത്യമറിയണം എന്നാണു വാശിയെങ്കിൽ,
നീ വീശിവളർത്തിയ ജീവിതത്തിന്റെ തീയിൽ നീയെരിഞ്ഞുചാവും.
(1911-14)



2017, നവംബർ 23, വ്യാഴാഴ്‌ച

കാർലോസ് ഡ്രമൺഡ് ഡെ അൻഡ്രാഡെ - രാത്രിയിൽ കരയുന്ന കുട്ടി

Carlos-Drummond-de-Andrade-Escrevendo


കാർലോസ് ഡ്രമൺഡ് ഡെ അൻഡ്രാഡെ Carlos Drummond de Andrade (1902-1987)- ബ്രസീലിയൻ കവിയും പത്രപ്രവർത്തകനും നിരൂപകനും. ബ്രസീലിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ കവിയായിത്തന്നെ പരിഗണിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.

ഈറ്റബീരയിൽ ജനിച്ച അൻഡ്രാഡെ 1925ൽ ഫാർമസിയിൽ ഡിഗ്രി എടുത്തതിനു ശേഷം കവിതയെഴുത്തിലേക്കു തിരിഞ്ഞു. സംസാരഭാഷയും സാമ്പ്രദായികതയെ നിരാകരിക്കുന്ന പദഘടനയും ചേർന്ന വൃത്തമുക്തമായ ഭാഷയിൽ എഴുതുന്ന ബ്രസീലിയൻ ആധുനികകവികളുടെ സംഘത്തിലാണ്‌ അദ്ദേഹം തന്റെ ഇടം കണ്ടെത്തിയത്. 1930ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ കവിതാസമാഹാരം Alguma poesia പുറത്തുവന്നു. പതിനഞ്ചിലധികം കവിതാഗ്രന്ഥങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായിട്ടുണ്ട്.

മുഖമില്ലാത്ത വൻനഗരങ്ങളിലെ ഗ്രാമീണരായ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ നൈരാശ്യങ്ങളും നിരർത്ഥകമായ നിത്യാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ കെണിഞ്ഞുപോയ മദ്ധ്യവർഗ്ഗനഗരവാസികളുടെ വൈരസ്യവുമാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമേയങ്ങൾ എന്നു പറയാം.

index


വഴിയുടെ നടുക്കൊരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു


വഴിയുടെ നടുക്കൊരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു
ഒരു കല്ല് വഴിയുടെ നടുക്കുണ്ടായിരുന്നു
ഒരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു
വഴിയുടെ നടുക്കൊരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു.

ഒരായുസ്സു മുഴുവൻ കാഴ്ചകൾ കണ്ടു കണ്ണു തളർന്ന ഞാൻ
ഈ സംഭവം ഒരിക്കലും മറക്കില്ല.
ഞാനൊരിക്കലും മറക്കില്ല വഴിയുടെ നടുക്ക്
ഒരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു
ഒരു കല്ല് വഴിയുടെ നടുക്കുണ്ടായിരുന്നു
വഴിയുടെ നടുക്കൊരു കല്ലുണ്ടായിരുന്നു.

(1930)


ക്വെഡ്രിൽ

ജോൺ തെരേസയെ പ്രേമിച്ചു
തെരേസ റെയ്മണ്ടിനെ പ്രേമിച്ചു
റെയ്മണ്ട് മേരിയെ പ്രേമിച്ചു
മേരി ജാക്കിനെ പ്രേമിച്ചു
ജാക്ക് ലില്ലിയെ പ്രേമിച്ചു
ലില്ലി ആരെയും പ്രേമിച്ചില്ല.
ജോൺ അമേരിക്കയിൽ പോയി,
തെരേസ മഠത്തിൽ ചേർന്നു
റെയ്മണ്ട് അപകടത്തിൽ മരിച്ചു
മേരി അവിവാഹിതയായിക്കഴിഞ്ഞു
ജാക്ക് ആത്മഹത്യ ചെയ്തു
ലില്ലി ജെ. പിന്റോ ഫെർണാണ്ടെസിനെ വിവാഹം ചെയ്തു
അയാൾ ഈ കഥയിൽ വരുന്നുമില്ല.

(1930)

(ക്വെഡ്രിൽ - ഒരു നൃത്തരൂപം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ചീട്ടുകളി)


ദാരുണകവിത


എന്തു ശബ്ദമാണവിടെ കോണിപ്പടിയിൽ കേട്ടത്?
പ്രണയത്തിനു പര്യവസാനമാവുന്നതാണത്,
ഒരാൾ മുറിയിൽ കയറി കുറ്റിയിടുകയാണ്‌,
ജനാലക്കർട്ടനിൽ കെട്ടിത്തൂങ്ങുകയാണ്‌.

എന്തു ശബ്ദമാണവിടെ കോണിപ്പടിയിൽ കേട്ടത്?
അതു ഗ്വൊയോമാർ കണ്ണു പൊത്തിയതാണ്‌,
കാഹളം പോലവൾ മൂക്കു ചീറ്റിയതാണ്‌.

നിശ്ചലചന്ദ്രന്‍ തിളക്കുന്ന മേശ മേല്‍
കത്തികളും മുള്ളുകളുമാണ്‌.

എന്തു ശബ്ദമാണവിടെ കോണിപ്പടിയിൽ കേട്ടത്?
ടാപ്പിൽ നിന്നു വെള്ളമിറ്റുന്നതാണ്‌,

മെല്ലെ മെല്ലെ ബാന്റുവാദ്യം നിലയ്ക്കുമ്പോള്‍
ചൂതാട്ടത്തിൽ തോറ്റവന്റെ നിശബ്ദവിലാപമാണ്‌.

എന്തു ശബ്ദമാണവിടെ കോണിപ്പടിയിൽ കേട്ടത്?
അതു കന്യാമറിയം, ഒരു കാഹളവുമായി,
ഉണ്ണിയേശു ചെണ്ടയുമായി,
ഒരു ബിഷപ്പ് മണിയുമായി,
എന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്നു കുതിച്ചുചാടുന്ന ഒച്ചകളെ 
മന്ദ്രസ്ഥായിയിൽ വായിക്കുന്ന മറ്റൊരാളും.

(1934)


കാലത്തിന്റെ കവി

ഒരു ജീർണ്ണലോകത്തിന്റെ കവിയാകാൻ ഞാനില്ല.
വരുംകാലലോകത്തെക്കുറിച്ചും ഞാൻ പാടില്ല.
ജീവിതത്തോടു ബന്ധിതനാണു ഞാൻ,
എന്റെ കണ്ണുകൾ എന്റെയൊപ്പമുള്ളവരിലുമാണ്‌.
വാശിക്കാരെങ്കിലും വലിയ മോഹങ്ങളുള്ളവരാണവർ.
യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ വൈപുല്യം
അവർക്കിടയിലിരുന്നു ഞാൻ നോക്കിക്കാണുന്നു.
വർത്തമാനകാലം തന്നെ എത്ര വലുതാണ്‌,
അതിൽ നിന്നത്രയകലേക്കു നാമലയാതിരിക്കുക.
നാമൊരുമിച്ചു നില്ക്കുക, കൈ കോർത്തു നാം പോവുക.


ഏതോ സ്ത്രീയുടെയോ ഏതോ പഴങ്കഥയുടെയോ
പാട്ടുകാരനാവാൻ ഞാനില്ല.
അസ്തമയത്തിലുയർന്ന നെടുവീർപ്പുകളോ
ജനാലയ്ക്കു പുറത്തെ കാഴ്ചകളോ
കവിതയിലാവാഹിക്കാൻ ഞാനില്ല.
മയക്കുമരുന്നുകളും ആത്മഹത്യക്കുറിപ്പുകളും
വിതരണം ചെയ്യാൻ ഞാനില്ല.
ദ്വീപുകളിലേക്കു പലായനം ചെയ്യാനോ
മാലാഖമാരാൽ വഹിക്കപ്പെടാനോ ഞാനില്ല.
എന്റെ വിഷയം കാലമാണ്‌,
വർത്തമാനകാലം, വർത്തമാനകാലജനത,
വർത്തമാനകാലജീവിതം.

(1940)


ഭയത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു അന്താരാഷ്ട്രചർച്ചായോഗം

തല്ക്കാലം നാം പ്രണയത്തെക്കുറിച്ചു പാടുന്നില്ല,

അതേതോ പാതാളത്തിലേക്കു പലായനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

ആശ്ളേഷങ്ങളെയെല്ലാം വന്ധ്യമാക്കുന്ന ഭയത്തെക്കുറിച്ചു നമുക്കു പാടാം.

ഇന്നില്ലെന്നതിനാല്‍ വിദ്വേഷത്തെക്കുറിച്ചും നാം പാടുന്നില്ല,

ഇന്നുള്ളതു ഭയമത്രേ, അതത്രേ നമുക്കു പിതാവും സഖാവും,

ഉൾനാടുകളോടും കടലുകളോടും മണല്ക്കാടുകളോടുമുള്ള ഭയം,

പട്ടാളക്കാരോടുള്ള ഭയം, അമ്മമാരോടുള്ള ഭയം, പള്ളികളോടുള്ള ഭയം,

ഏകാധിപതികളോടും ജനാധിപത്യവാദികളോടുമുള്ള ഭയത്തെക്കുറിച്ചു നം പാടും,

മരണത്തെയും അതിനു ശേഷമുള്ളതിനെയും കുറിച്ചുള്ള ഭയത്തെപ്പറ്റി നാം പാടും,

പിന്നെ നാം ഭയന്നു മരിക്കും,

ഭയാനകമായ മഞ്ഞപ്പൂക്കൾ നമ്മുടെ ശവമാടങ്ങളിൽ കിളിർക്കും.

(1940)


കവിതയെ തേടി

സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് കവിതയെഴുതരുത്.
ജനനവും മരണവും കവിതയ്ക്കു വിഷയങ്ങളേയല്ല.
ജീവിതം അതിനു സമീപം
ചൂടോ വെളിച്ചമോ ഇല്ലാത്ത
നിശ്ചലസൂര്യൻ മാത്രം.
അടുപ്പങ്ങൾ, പിറന്നാളുകൾ, സ്വകാര്യവസ്തുതകൾ
ഇതൊന്നും കണക്കിലേ വരുന്നില്ല.
ഉടലു കൊണ്ട് കവിതയെഴുതരുത്,
കുലീനവും പൂർണ്ണവും സ്വസ്ഥവുമായ ഉടലിന്‌
കാവ്യാത്മകമായ കൊട്ടിത്തൂവലുകൾ വിരോധമത്രേ.
നിങ്ങളുടെ പൊള്ളുന്ന രോഷത്തുള്ളി,
നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിന്റെ വെളുക്കച്ചിരി,
ഇരുട്ടത്തു നിങ്ങളുടെ വേദനയുടെ മുഖം വക്രിയ്ക്കൽ
ഇതെല്ലാം അപ്രസക്തം.
നിങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളെക്കുറിച്ചെന്നോടു പറയേണ്ട:
വളഞ്ഞ വഴിയേ നേരമെടുത്തു വരുന്നവയാണവ,
ഇന്നതാണോയെന്ന സംശയം ബാക്കി വയ്ക്കുന്നവയാണവ.
നിങ്ങളുടെ ചിന്തയും വികാരവും കവിതയെന്നു പറയാനായിട്ടില്ല.
നിങ്ങളുടെ നഗരത്തെക്കുറിച്ചു പാടരുത്,
അതിനെ സമാധാനത്തോടെ കഴിയാൻ വിടൂ;
കവിതയുടെ സംഗീതം യന്ത്രങ്ങളുടെ കടകടയല്ല,
വീടുകളുടെ രഹസ്യങ്ങളുമല്ല.
കടന്നുപോകുമ്പോൾ കേട്ട പാട്ടല്ലത്,
പതയ്ക്കുന്ന തിരകളതിരു വയ്ക്കുന്ന തെരുവുകളിൽ കടലിന്റെ ആരവവുമല്ല.
കവിതയുടെ സംഗീതം പ്രകൃതിയല്ല,
സമൂഹത്തിലെ മനുഷ്യരുമല്ല.
മഴയും രാത്രിയും ക്ഷീണവും പ്രതീക്ഷയും അതിനൊന്നുമല്ല.
കവിത (വസ്തുക്കളിൽ നിന്നു നിങ്ങൾക്കതു പിഴിഞ്ഞെടുക്കാനാവില്ല)
കർത്താവിനും കർമ്മത്തിനും പിടി കൊടുക്കുന്നില്ല.
നാടകീയമാക്കരുത്, ആവാഹിക്കരുത്,
ചോദ്യം ചെയ്യാൻ നില്ക്കരുത്,
നുണ പറഞ്ഞു നേരം കളയരുത്.
മനസ്സസ്വസ്ഥമാകരുത്.
നിങ്ങളുടെ ദന്തയാനം, നിങ്ങളുടെ വജ്രപാദുകം,
നിങ്ങളുടെ നൃത്തഗാനങ്ങൾ, നിങ്ങളുടെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ,
നിങ്ങളുടെ കുടുംബരഹസ്യങ്ങൾ
ഇതൊന്നിനും ഒരു വിലയുമില്ല,
കാലത്തിരിച്ചിലിൽ എല്ലാം മറഞ്ഞുപോകുന്നു.
പണ്ടേ കുഴിച്ചുമൂടിയ നിങ്ങളുടെ വിഷണ്ണബാല്യത്തെ
പിന്നെയും മാന്തിയെടുക്കരുത്.
കണ്ണാടിയ്ക്കും മാഞ്ഞുപോകുന്ന ഓർമ്മയ്ക്കുമിടയിൽ
അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ഓടരുത്.
മാഞ്ഞുപോയതു കവിതയായിരുന്നില്ല.
ഉടഞ്ഞുപോയതു സ്ഫടികമായിരുന്നില്ല.
ചെകിടനാണെന്ന പോലെ വാക്കുകളുടെ ദേശത്തേക്കു കാലെടുത്തുവയ്ക്കുക.
എഴുതപ്പെടാനായി കവിതകൾ അവിടെ കാത്തുകിടക്കുന്നു.
അവയിപ്പോൾ ഉറക്കത്തിലാണ്‌, എന്നാൽ മനസ്സിടിയരുത്,
അവയുടെ നിർമ്മലോപരിതലങ്ങൾ സ്വച്ഛവും ശീതളവുമത്രേ.
അവയെ നോക്കൂ: ഏകാകികളും മൂകരുമാണവ,
നിഘണ്ടുപ്പരുവത്തിലാണവ.
എഴുതി വയ്ക്കും മുമ്പേ നിങ്ങളുടെ കവിതകളോടൊത്തു ജീവിക്കൂ,
അവ സന്ദിഗ്ധമാണെങ്കിൽ ക്ഷമ കാണിയ്ക്കൂ,
പ്രകോപിപ്പിക്കുന്നെങ്കിൽ ക്ഷോഭിക്കാതിരിക്കൂ.
ഓരോന്നും അതാതിന്റെ രൂപമെടുക്കും വരെ,
വാക്കുകളുടെ ബലം കൊണ്ടും
മൗനത്തിന്റെ ബലം കൊണ്ടും പൂർണ്ണതയെത്തും വരെ,
കാത്തിരിക്കുക.
ചാപിള്ളകളായ കവിതകളെ കുടഞ്ഞുണർത്താൻ നോക്കരുത്,
നിലത്തു വീണ കവിതകൾ പെറുക്കിയെടുക്കരുത്.
കവിതകളെ കൊഞ്ചിക്കാൻ നില്ക്കരുത്,
അതതിന്റെ അന്തിമവും നിയതവുമായ രൂപം കൈക്കൊള്ളുന്ന പോലെ
നിങ്ങളതിനെയും കൈക്കൊള്ളുക.
വാക്കുകൾക്കടുത്തേക്കു ചെല്ലുക, അവയെ നിരൂപിക്കുക,
നിർവികാരമായ മുഖത്തിനു പിന്നിൽ
ഒരായിരം അന്യമുഖങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്,
നിങ്ങളുടെ പ്രതികരണം പ്രബലമോ ദുർബലമോയെന്നു കാര്യമാക്കാതെ,
ഓരോ വാക്കും നിങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നു:
താക്കോൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടോ?
ശ്രദ്ധിക്കുക:
ആശയവും സംഗീതവും കൈവരാത്ത വാക്കുകൾ
രാത്രിയിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു,
നനവു മാറാതെ, ഉറക്കം വിട്ടുമാറാതെ
ഒരു കലക്കപ്പുഴയിൽ അവ കിടന്നുമറിയുന്നു,
നിങ്ങളോടുള്ള അവജ്ഞയായി രൂപം മാറുന്നു.

(1945)


കവിടിപ്പാത്രം

ജീവിതത്തിന്റെ ഉടഞ്ഞ തുണ്ടുകൾ

പശ വച്ചൊട്ടിക്കുമ്പോൾ

വിചിത്രമായൊരു ചായക്കപ്പാകുന്നു.


ഉപയോഗമില്ലാതെ

അലമാരയിലിരുന്നുകൊണ്ട്

അതു നമ്മെ സാകൂതം നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

(1962)


രാത്രിയിൽ കരയുന്ന കുട്ടി

ചുടുന്ന, പുഴുക്കുന്ന രാത്രിയിൽ, അനക്കമറ്റ നിശബ്ദമായ രാത്രിയിൽ
ഒരു കുട്ടി കരയുന്നു.
ചുമരിനു പിന്നിൽ അവന്റെ കരച്ചിൽ, ജനാലയ്ക്കു പിന്നിൽ വെളിച്ചം-
അവ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുന്നു, അമർത്തിയ പാദപതനങ്ങളുടെ, തളർന്ന ഒച്ചകളുടെ നിഴലിൽ.
കരണ്ടിയിലേക്കു മരുന്നു പകരുന്നതെന്നാലുമെനിക്കു കേൾക്കാം.

ഒരു കുട്ടി കരയുന്നു, രാത്രിയിൽ, ചുമരിനു പിന്നിൽ, തെരുവിനപ്പുറം,
അങ്ങകലെ ഒരു കുട്ടി കരയുന്നു, മറ്റൊരു നഗരത്തിൽ,
മറ്റൊരു ലോകത്തുമാവാം.

ഒരു കൈ കൊണ്ടു തല താങ്ങി മറ്റേക്കൈ കൊണ്ടു വായിലേക്കു കരണ്ടി അടുപ്പിക്കുന്നതെനിക്കു കാണാം.
കുട്ടിയുടെ താടിയിലൂടെ കൊഴുത്തു നേർത്തൊരു ചാലൊലിച്ചിറങ്ങുന്നതെനിക്കു കാണാം.
അതു തെരുവിലേക്കൊലിച്ചിറങ്ങുന്നു, നഗരത്തിലൂടൊലിക്കുന്നു.
ലോകത്തു മറ്റാരുമില്ല, ആ കരയുന്ന കുട്ടിയല്ലാതെ.


വാക്ക്

ഫലമില്ലാതെ നിഘണ്ടുക്കളിൽ തിരയാൻ

ഇനിയുമെനിക്കു വയ്യ.

എനിക്ക് ആ ഒരു വാക്കു മതി,

അവയിലൊരിക്കലുമില്ലാത്തത്,

ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാനാവാത്തതും.


ഈ ലോകത്തെ സംക്ഷേപിക്കുന്നത്,

അതിനെ പകരം വയ്ക്കുന്നതും.


സൂര്യനിലും സൂര്യനായ അതിനു ചുവട്ടിൽ

നാമൊരുമിച്ചു ജീവിക്കും,

ഒരുമിച്ചു നാമതു നുകരും,

ഒരു വാക്കുമുരിയാടാതെ.


അത്ര വലുതാണു ലോകമെങ്കിലും...

അത്ര വലുതാണു ലോകമെങ്കിലുമതൊതുങ്ങുന്നു,
കടലിലേക്കു തുറക്കുന്ന ഈ ജനാലയിൽ.
അത്ര വലുതാണു കടലെങ്കിലുമതൊതുങ്ങുന്നു,
പ്രണയത്തിന്റെ കിടക്കയിൽ, മെത്തയിൽ.
അത്ര വലുതാണു പ്രണയമെങ്കിലുമതൊതുങ്ങുന്നു,
ഒരു ചുംബനത്തിനിടം കിട്ടിയ വിടവിൽ.


ഒരു പുരാതനലോകത്തിന്റെ സ്മരണിക

ക്ളാര പൂന്തോപ്പിൽ കുട്ടികളുമൊത്തുലാത്തുകയായിരുന്നു.
പുല്പരപ്പിനു മേൽ ആകാശത്തിനു പച്ചനിറമായിരുന്നു,
പാലങ്ങൾക്കടിയിൽ വെള്ളത്തിനു പൊന്നിന്റെ നിറമായിരുന്നു,
പഞ്ചഭൂതങ്ങളിൽ ശേഷിച്ചവയ്ക്കു നിറം നീലയും ഇളംചുവപ്പും ഓറഞ്ചുമായിരുന്നു.
ഒരു പോലീസുകാരൻ മന്ദഹസിച്ചു, സൈക്കിളുകൾ കടന്നുപോയി,
ഒരു കിളിക്കു നേരേ കൈയെത്തിച്ചുകൊണ്ട്
ഒരു പെൺകുട്ടി പുൽത്തട്ടിലേക്കു കാലെടുത്തുവച്ചു,
ലോകമാകെ- ജർമ്മനി, ചൈന- ക്ളാരയ്ക്കു ചുറ്റും പ്രശാന്തമായിരുന്നു.

കുട്ടികൾ ആകാശത്തേക്കു നോക്കി: അതു വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
വായും മൂക്കും കണ്ണുകളും തുറന്നിരുന്നു. അതിൽ അപകടമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ക്ളാരയ്ക്കു പേടി ഫ്ളൂവിനെ ആയിരുന്നു, ചൂടിനെയും പ്രാണികളെയുമായിരുന്നു.
ക്ളാരയ്ക്കു പേടി പതിനൊന്നു മണിയുടെ ട്രാം പിടിക്കാൻ പറ്റുമോയെന്നായിരുന്നു:
അലസമായെത്തുന്ന കത്തുകൾക്കായി അവൾ കാത്തിരുന്നു,
എന്നും പുതുവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാൻ അവൾക്കു കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ പ്രഭാതത്തിൽ അവൾ പൂന്തോട്ടത്തിൽ ഉലാത്തിയിരുന്നു!
അന്നാളുകളിൽ പൂന്തോട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, പ്രഭാതങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു!



In The Middle Of The Road


In the middle of the road there was a stone
there was a stone in the middle of the road
there was a stone
in the middle of the road there was a stone.
Never should I forget this event
in the life of my fatigued retinas.
Never should I forget that in the middle of the road
there was a stone
there was a stone in the middle of the road
in the middle of the road there was a stone.


Quadrille/Quadrilha


John loved Teresa who loved Raymond
who loved Mary who loved Jacko who loved Lily
who did not love anyone.
John went to America, Teresa joined a convent,
Raymond died during a disaster, Mary became an old maid,
Jacko killed himself and Lily married J. Pinto Fernandes
whom we have not mentioned before.

PATHETIC POEM


What kind of noise is that on the stairs?
It is love coming to an end,
It is the man who closed the door
And hanged himself in the curtains>
What kind of noise is that on the stairs?
It is Guiomar who covered her eyes
And blew her nose fortissimo.
It is the still moon upon the plates
And the cutlery shining in the pantry.
What kind of noise is that on the stairs?
It is the dripping of the water faucet,
It is the inaudible lament
Of someone who has lost his gamble
While the music of the band
Goes down, down, down.
What kind of noise is that on the stairs?
It is the virgin with a trombone,
The child with a drum,
The bishop with a bell,
And someone who pianissimos the noise
Which jumps from my heart.

SEARCH FOR POETRY


Do not make verses about happenings.
For poetry, there is no creation or death.
In her eyes, life is an unmoving sun,
Which neither warms nor lights.
The attractions, the anniversaries, the personal incidents
         do not matter.
Do not make poetry with the body.
This excellent, complete and comfortable body, so unfit
         for lyrical flow.
Your drop of gall, your face-making of pleasure or of pain
         in the dark
Are of no account.
Do not tell me your feelings,
Which capitalize on ambiguity and attempts the long journey.
What you think and feel, that is not yet poetry.
Do not sing your city, leave it alone.
The song is not the movement of the machines or the secret
         of the houses.
It is not music heard in passing; nor the sound of the sea
         in the streets near the edge of spume.
The song is not nature
Or men in society.
For it, rain and night, fatigue and hope mean nothing.
Poetry  (do not make poetry out of things)
Eliminates subject and object.
Do not dramatizes, do no invoke,
Do not investigate. Do not waste time telling lies.
Do not be anxious.
Your ivory yacht, your diamond shoe,
Your mazurkas and superstitions, your family skeletons
Disappear in the curve of time, time are worhless.
Do not resurrect
Your buried and melancholy childhood.
Do not oscillate between the mirror
And your fading memory.
If it faded, it was not poetry.
If it broke, it was not crystal.
Penetrate deftly the kingdom of words:
Here lie the poems that wait to be written.
They are paralyzed, but not in despair,
All is calm and freshness on the untouched  surface.
Here they are alone and dumb, in the state of the dictionary.
Before you write them, live with your poems.
If they are obscure, be patient. If they provoke you,
         hold your temper.
Wait for each one to actualize and to consume itself
In the power of language
And the power of silence.
Do not force the poem to come out of Limbo.
Do not pick from the ground the poem that was lost.
Do not flatter the poem. Accept it
As it will accept its own form, final and concentrated
In space.
Come closer and contemplate the words.
Each one
Has a thousand secret faces under a neutral face
And asks you, without interest in the answer,
Poor or terrible, which you will give it:
Have you brought the key?
Please note:
Barren of melody and meaning,
The words have taken refuge in the night.
Still humid and saturated with sleep,
They roll in a difficult river and turn themselves
         into despising.

CHILD WEEPING IN THE NIGHT

In the slow, warm night, dead noiseless night, a child weeps.
Its weeping behind the wall and the light behind the window-pane
vanish away in the dark of silent steps, of worn-out voices.
Yet, one hears the soft sound of the drops of medicine as the drip
                                                                 into the spoon.

A child weeps in the night, behind the wall, behind the street,
a child weeps away, perhaps in another town,
perhaps in another world.

And I see the hand that lifts the spoon and the hand that props
                                                                  its head;
and the oily drops that flow down in the child’s chin;
flow down the street, flow across the town (only a few drops).
And there is no one else in the world but this child weeping.

2017, നവംബർ 19, ഞായറാഴ്‌ച

ഇറ്റാലോ കാൽവിനോ - കടന്നൽചികിത്സ


9788804606819-us-300

വാതപീഡകൾ ശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മഞ്ഞുകാലം കടന്നുപോയി. പകലുകൾക്കു ചൊടിയേകാൻ ക്ഷീണിതനായ ഒരു ഉച്ചസൂര്യൻ വന്നുതുടങ്ങി. ജോലിക്കു തിരിച്ചു കയറുന്നതിനു മുമ്പുള്ള കുറച്ചു നേരം ഇലകൾ പൊടിക്കുന്നതും നോക്കി മാർക്കോവാൽഡോ ബഞ്ചിലിരിക്കും. ചടച്ചു ചെറുതായ ഒരു വൃദ്ധൻ ആകെ പിഞ്ഞിക്കൂടിയ ഒരു ഓവർക്കോട്ടിൽ ചുരുണ്ടുകൂടി അയാൾക്കടുത്തു വന്നിരിക്കാറുണ്ട്. ഈ സിനോർ റിസിയേരി ലോകത്താരുമില്ലാത്ത ഒരു പെൻഷൻകാരനാണ്‌; വെയിലു വീഴുന്ന പാർക്ക് ബഞ്ചുകളിലെ നിത്യസന്ദർശകൻ. സിനോർ റിസിയേരി ഇടയ്ക്കിടെ ഒന്നു പിടഞ്ഞുകൊണ്ട് നിലവിളിക്കും: “ഔ!” എന്നിട്ടയാൾ കോട്ടിനുള്ളിലേക്ക് ഒന്നുകൂടി ചുരുണ്ടുകൂടും. വാതം, സന്ധിവേദന, ഇടുപ്പുവലി ഇതിന്റെയൊക്കെ ഒരു കൂടായിരുന്നു അയാൾ; നനഞ്ഞുതണുത്ത മഞ്ഞുകാലത്തു സമ്പാദിച്ചുകൂട്ടുന്ന ഇതൊക്കെ ശേഷിച്ച കാലം അയാളെ വിടാതെ പിന്നാലെ കൂടും. അയാളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനായി മാർക്കോവാൽഡോ തന്റെ വാതരോഗത്തിന്റെ വിവിധഘട്ടങ്ങൾ അയാളെ വിവരിച്ചു കേൾപ്പിക്കും; തന്റെ മാത്രമല്ല, ഭാര്യയുടേയും മൂത്ത മകൾ ഇസോലിനായുടേയും (പാവം, അവൾ ഈയിടെയായി വല്ലാതെ ക്ഷീണിച്ചുവരികയാണ്‌.)
മാർക്കോവാൽഡോ ഉച്ചഭക്ഷണം പൊതിഞ്ഞുകൊണ്ടു പോയിരുന്നത് പത്രക്കടലാസ്സിലാണ്‌; പൊതി അഴിച്ചിട്ട് ചുളിഞ്ഞുകൂടിയ പത്രം അയാൾ റിസിയേറിക്കു നേരെ നീട്ടും. അക്ഷമയോടെ കൈ നീട്ടിക്കൊണ്ട് റിസിയേരി പറയും: “വാർത്ത എന്തൊക്കെയുണ്ടെന്നു നോക്കട്ടെ.“ പത്രം വായിക്കുന്നതിൽ അയാൾക്കു വല്ലാത്ത ഹരമായിരുന്നു, അതിനി രണ്ടു കൊല്ലം പഴയതായാലും.


അങ്ങനെയൊരു ദിവസമാണ്‌ തേനീച്ചവിഷം കൊണ്ട് വാതം സുഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചികിത്സാരീതിയെക്കുറിച്ച് പത്രത്തിൽ വന്ന ഒരു ലേഖനം അയാളുടെ കണ്ണില്പെടുന്നത്.


”തേനിന്റെ കാര്യമായിരിക്കും അവർ പറയുന്നത്,“ എന്നും ശുഭാപ്തിവിശ്വാസിയായിരുന്ന മാർക്കോവാൽഡോ പറഞ്ഞു.


”അല്ല,“ റിസിയേരി പറഞ്ഞു, ”വിഷം തന്നെ, തേനീച്ചയുടെ മുള്ളിലെ വിഷം.“ എന്നിട്ടയാൾ പ്രസക്തഭാഗം ഉറക്കെ വായിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ രണ്ടു പേരുമിരുന്ന് തേനീച്ചകളെക്കുറിച്ച് സുദീർഘമായി ചർച്ച ചെയ്തു: അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ, ലക്ഷണങ്ങൾ, അങ്ങനെയൊരു ചികിത്സക്കു വേണ്ടിവരാവുന്ന ചെലവ്.


അതില്പിന്നെ ഇരുവശവും മരങ്ങളുള്ള തെരുവുകളിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഏതു ചെറുമൂളലും മാർക്കോവാൽഡോയുടെ കാതുകൾ പിടിച്ചെടുക്കാതിരുന്നില്ല, ഏതു കീടം പറന്നുപോയാലും അയാളുടെ കണ്ണുകൾ പിന്നാലെ പോകാതിരുന്നില്ല. അങ്ങനെ അടിവയറ്റിൽ മഞ്ഞയും കറുപ്പും വരകളുള്ള വലിയൊരു കടന്നലിന്റെ പിന്നാലെ പോയ അയാളുടെ നോട്ടം അതൊരു മരത്തിന്റെ പോടിലേക്കു തുരന്നുകയറുന്നതും വേറേ കടന്നലുകൾ പുറത്തേക്കു വരുന്നതും കണ്ടു: മരത്തിനുള്ളിൽ ഒരു കടന്നല്ക്കൂടിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം വിളംബരം ചെയ്യുന്ന ഒരിരമ്പം, ഒരാരവം. മറ്റൊന്നും ആലോചിക്കാൻ നില്ക്കാതെ മാർക്കോവാൽഡോ തന്റെ വേട്ട തുടങ്ങി. അയാളുടെ കയ്യിൽ ഒരു കണ്ണാടിഭരണി ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനടിയിൽ അല്പം ജാം കട്ടിയിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരുപ്പുണ്ട്. അയാൾ ഭരണി മൂടി തുറന്ന് മരത്തിനടുത്തു വച്ചു. വൈകിയില്ല, ഒരു കടന്നൽ മധുരിക്കുന്ന മണം കൊണ്ടാകൃഷ്ടനായി ഭരണിക്കു ചുറ്റും ഒന്നു പറന്നു നടന്നിട്ട് നേരേ ഉള്ളിലേക്കു കയറി. മാർക്കോവാൽഡോ പെട്ടെന്ന് ഒരു കടലാസ്സുമൂടി കൊണ്ട് ഭരണി അടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
സിനോർ റിസിയേരിയെ കണ്ടതും അയാൾ പറഞ്ഞു: “വന്നാട്ടെ, ഞാനൊരു കുത്തിവയ്പ്പു നടത്താം.” കലിയിളകിയ കടന്നൽ കെണിയിലായ ഭരണി അയാൾ കാണിച്ചുകൊടുത്തു.


വൃദ്ധൻ ഒന്നു മടിച്ചു; എന്നാൽ ഒരു കാരണം കൊണ്ടും പരീക്ഷണം മാറ്റിവയ്ക്കാൻ മാർക്കോവാൽഡോ സന്നദ്ധനായിരുന്നില്ല; അവിടെ, തങ്ങൾ സ്ഥിരം ഇരിക്കുന്ന ആ ബഞ്ചിൽ വച്ച് അപ്പോൾത്തന്നെ വേണമെന്ന് അയാൾ നിർബ്ബന്ധം പിടിച്ചു: രോഗിക്ക് തുണി ഉരിയേണ്ട ആവശ്യം പോലുമില്ല. പ്രതീക്ഷയോടെയാണെങ്കിലും പേടിയോടെ സിനോർ റിസിയേരി തന്റെ ഓവർക്കോട്ടിന്റെ അറ്റവും ജാക്കറ്റും ഷർട്ടും അല്പമൊന്നു പൊക്കി; എന്നിട്ട് പിന്നിക്കീറിയ അടിവസ്ത്രത്തിനിടയിലൂടെ തനിക്കു വേദന തോന്നുന്ന ഭാഗം അയാൾ കാണിച്ചുകൊടുത്തു. മാർക്കോവാൽഡോ ഭരണിയുടെ വായ അവിടെ വച്ചമർത്തിയിട്ട് മൂടിയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കടലാസ്സ് വലിച്ചുമാറ്റി. ആദ്യമൊന്നും യാതൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല; കടന്നൽ അനങ്ങിയതേയില്ല. അവൻ ഉറങ്ങിപ്പോയോ? അവനെ ഉണർത്താനായി മാർക്കോവാൽഡോ ഭരണിയുടെ മൂട്ടിൽ ഒന്നു തട്ടി. ആ തട്ടലാണു വേണ്ടിയിരുന്നത്: കടന്നൽ പാഞ്ഞുവന്ന് സിനോർ റിസിയേരിയുടെ ചന്തിയിൽ ആഞ്ഞൊരു കുത്തു കൊടുത്തു. കിഴവൻ ഒരു നിലവിളിയോടെ ചാടിയെഴുന്നേറ്റ് കവാത്തു നടത്തുന്ന പട്ടാളക്കാരനെപ്പോലെ നടക്കാൻ തുടങ്ങി; കുത്തു കൊണ്ട ഭാഗം അമർത്തിത്തിരുമ്മുന്നതിനോടൊപ്പം അവ്യക്തമായ ശാപവാക്കുകളും അയാളിൽ നിന്നു വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു.


മാർക്കോവാൽഡോയ്ക്ക് വളരെ തൃപ്തിയായി; കിഴവനെ ഇത്ര നിവർന്ന്, പട്ടാളച്ചിട്ടയിൽ നടക്കുന്നത്  അയാൾ കണ്ടിട്ടേയില്ല. എന്നാൽ ഈ സമയത്തൊരു പോലീസുകാരൻ അവർക്കടുത്തു വന്ന് കണ്ണു വിടർത്തി അവരെ നോക്കിനില്ക്കുകയായിരുന്നു; മാർക്കോവാൽഡോ റിസിയേരിയുടെ കൈക്കു പിടിച്ച് ഒരു ചൂളവും വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ നിന്നു നടന്നു.


ഭരണിയിൽ മറ്റൊരു കടന്നലുമായി അയാൾ വീട്ടിലെത്തി. കുത്തിവയ്പിന്‌ ഭാര്യയെ പറഞ്ഞുസമ്മതിപ്പിക്കുക അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല; എന്നാലും ഒടുവിൽ അയാൾ വിജയിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു. കുറേ നേരത്തേക്ക് ഡൊമിറ്റില്ലക്കെങ്കിലും കടന്നൽകുത്തിന്റെ വേദനയെക്കുറിച്ചല്ലാതെ ഒന്നും പറയാനുണ്ടായിരുന്നില്ല.
മാർക്കോവാൽഡോ കടന്നൽപിടുത്തം കാര്യമായിത്തന്നെ തുടങ്ങി. അയാൾ ഇസോലിനയ്ക്ക് ഒരു കുത്തിവയ്പെടുത്തു, ഡൊമിറ്റില്ലയ്ക്ക് ഒന്നുകൂടി കൊടുത്തു; കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ മരുന്നു കൊടുത്താലല്ലേ രോഗം ഭേദപ്പെടൂ! എന്നിട്ടയാൾ തനിക്കും ഒന്നാവാമെന്നു തീരുമാനിച്ചു. കുട്ടികളും, അവരുടെ സ്വഭാവം അറിയാമല്ലോ, തങ്ങൾക്കും കടന്നൽകുത്തു വേണമെന്നു പറയാൻ തുടങ്ങി. അതു പിന്നെയാവാം, ആവശ്യത്തിനു വേണ്ടത്ര കടന്നലുകളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ ഭരണികളും കൊടുത്ത് മാർക്കോവാൽഡോ അവരെ പറഞ്ഞുവിട്ടു.


സിനോർ റിസിയേരി അയാളെ അന്വേഷിച്ചു വീട്ടിൽ വന്നു; കൂടെ മറ്റൊരു വൃദ്ധനും ഉണ്ടായിരുന്നു: കവേലിയർ ഉൾറിക്കോ. ഒരു കാലും വലിച്ചിഴച്ചു വന്ന അയാൾക്ക് അപ്പോൾത്തന്നെ ചികിത്സ തുടങ്ങണമെന്നായിരുന്നു.
വാർത്ത പരന്നു. മാർക്കോവാൽഡോയുടെ കൈയിൽ ഒരു ഡസൻ കടന്നലുകൾ എപ്പോഴും റെഡിയാണ്‌. ഓരോ ഭരണിയിലിട്ട് അവയെ അലമാരയിൽ നിരത്തി വച്ചിരിക്കുകയാണ്‌. രോഗിയുടെ ചന്തിയിൽ സിറിഞ്ചു പോലെ അയാൾ ഭരണി വച്ചമർത്തുന്നു, കടലാസ്സ് മൂടി നിരക്കി മാറ്റുന്നു, കടന്നൽ കുത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ ആല്ക്കഹോളിൽ മുക്കിയ പഞ്ഞിക്കഷണം കൊണ്ട് ആ ഭാഗം തിരുമ്മിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പരിചയസമ്പന്നനായ ഒരു ഡോക്ടറുടെ അലക്ഷ്യഭാവത്തോടെയാണ്‌ അയാൾ ഇതൊക്കെ ചെയ്യുക. അയാളുടെ വീടെന്നു പറയുന്നത് ഒരു മുറി മാത്രമായിരുന്നു; അതിലാണ്‌ കുടുംബം മൊത്തം കിടന്നുറങ്ങുന്നത്. അവരത് ഒരു തട്ടി കൊണ്ടു മറച്ച് ഒരു ഭാഗം രോഗികൾക്കു കാത്തിരിക്കാനുള്ള മുറിയും മറ്റേ ഭാഗം ഡോക്ടറുടെ പരിശോധനാമുറിയുമാക്കി. കാത്തിരുപ്പുമുറിയിൽ വച്ചാണ്‌ മാർക്കോവാൽഡോയുടെ ഭാര്യ രോഗികളെ സ്വീകരിച്ചിരുന്നതും ഫീസ് വാങ്ങിയിരുന്നതും. കുട്ടികൾ ഒഴിഞ്ഞ ഭരണികളുമായി കടന്നലുകളെ പിടിക്കാനോടും. ഇടക്കൊക്കെ അവർക്കും ഓരോ കുത്തു കൊണ്ടിരുന്നെങ്കിലും അവർ കരയാനൊന്നും പോയില്ല; അത് ആരോഗ്യത്തിനു നല്ലതാണെന്ന് അവർക്കറിയാവുന്നതാണല്ലോ.


അക്കൊല്ലത്തെ മഞ്ഞുകാലത്ത് നീരാളിക്കൈകൾ പോലെയാണ്‌ വാതവേദനകൾ ആളുകളെ വളഞ്ഞുപിടിച്ചത്. മാർക്കോവാൽഡോയുടെ മരുന്നിനു വലിയ പേരായി. അന്നത്തെ ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം മാർക്കോവാൽഡോയുടെ ഇടുങ്ങിയ മുറിക്കു മുന്നിൽ രോഗികളുടെ തിരക്കായിരുന്നു. ചിലർ കീറിപ്പറിഞ്ഞ വേഷമൊക്കെയായി കണ്ടാൽ ഭിക്ഷക്കാരെപ്പോലിരുന്നു; വേറേ ചിലർ, കണ്ടാൽ നല്ല സ്ഥിതിയിലുള്ളവർ, അവർ വന്നത് ഈ ചികിത്സയുടെ പുതുമയിൽ ആകൃഷ്ടരായിട്ടായിരുന്നു.


“പെട്ടെന്നു പോ,” മാർക്കോവാൽഡോ തന്റെ മൂന്നാണ്മക്കളോടും പറഞ്ഞു, “ഭരണിയുമെടുത്തുപോയി കഴിയുന്നത്ര കടന്നലുകളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടു വാ.” കുട്ടികൾ ചാടിയോടിപ്പോയി.


നല്ല തെളിച്ചമുള്ള ദിവസമായതിനാൽ വഴിയരികിലെ മരങ്ങളിൽ കുറേയധികം കടന്നലുകൾ മുരണ്ടുപറന്നു നടപ്പുണ്ടായിരുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ കൂടിരിക്കുന്ന മരത്തിൽ നിന്ന് അല്പം മാറിനിന്നേ അവർ അതിനെ പിടിക്കാറുള്ളായിരുന്നു. ഒറ്റ തിരിഞ്ഞ കടന്നലുകളെയാണ്‌ അവർ പിടിക്കാൻ നോക്കിയിരുന്നത്. അന്നു പക്ഷേ, സമയം ലാഭിക്കാനും കഴിയുന്നത്ര എണ്ണത്തിനെ പിടിക്കാനുമായി മിക്കെലിനോ നേരേ കൂടിനടുത്തു ചെന്ന് അവയെ പിടിക്കാൻ നോക്കി. “ഇങ്ങനെയാണ്‌ പിടിക്കേണ്ടത്,” എന്ന് അനിയന്മാരോടു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു കടന്നലിനെ അത് പറന്നുവന്നിരിക്കുന്ന നിമിഷം ഭരണിയിലാക്കാൻ നോക്കുകയായിരുന്നു അവൻ. എന്നാൽ ഓരോ തവണയും അതു പറന്നുമാറി കൂടിനു കൂടുതൽ അടുത്തായി ചെന്നിരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇപ്പോഴത് മരത്തിലെ പോടിനു തൊട്ടടുത്താണ്‌ ചെന്നിരിക്കുന്നത്. മിക്കെലിനോ അതിനു മുകളിൽ ഭരണി കമിഴ്ത്താൻ പോയതും വേറേ രണ്ടു കൂറ്റൻ കടന്നലുകൾ തന്റെ തലയിൽത്തന്നെ കുത്താൻ വരുന്നതായി അവനു തോന്നി. അവൻ കൈകൾ കൊണ്ടു സ്വയം മറയ്ക്കാൻ നോക്കിയെങ്കിലും കടന്നലിന്റെ മുള്ള് തന്റെ മേൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നത് അവനറിഞ്ഞു; പ്രാണവേദനയെടുത്തു കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൻ ഭരണി താഴെയിട്ടു. അടുത്ത നിമിഷം, താൻ ചെയ്തതെന്താണെന്നു കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ വേദന മറന്നുപോയി: ഭരണി ചെന്നു വീണത് നേരെ കടന്നല്ക്കൂടിന്റെ മുകളിലാണ്‌. പിന്നെ മുരളലൊന്നും കേട്ടില്ല, കടന്നലൊന്നും പുറത്തേക്കു വന്നതുമില്ല. കരയാൻ പോലും കെല്പില്ലാതെ മിക്കെലിനോ പിന്നിലേക്ക് ഒരടി വച്ചു. പിന്നെ കാതടപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഹുങ്കാരത്തോടെ കൂട്ടിനുള്ളിൽ നിന്ന് ഒരു കട്ടിക്കാർമേഘം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. കടന്നലുകളെല്ലാം കൂടി കലിയിളകി അവനു നേർക്കു വരികയാണ്‌!


ജീവിതത്തിൽ ഇന്നു വരെ ഓടിയില്ലാത്ത ഒരോട്ടത്തിനു തുടക്കമിടുമ്പോൾ മിക്കേലിനോയുടെ വായിൽ നിന്ന് ഒരു നിലവിളി പുറപ്പെട്ടത് അവന്റെ സഹോദരങ്ങൾ കേട്ടു. ഒരു ആവിയെഞ്ചിനാണ്‌ അവനെന്നു തോന്നി; അവന്റെ പിന്നാലെയുള്ള ആ കറുത്ത മേഘം അതിന്റെ പുകക്കുഴലിൽ നിന്നുള്ള പുക പോലെയും.


ആരെങ്കിലും തന്നെ ഇട്ടോടിക്കുമ്പോൾ എങ്ങോട്ടാണൊരു കുട്ടി ഓടിച്ചെല്ലുക? സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക്! മിക്കേലിനോയും അതാണു ചെയ്തത്.


ആ കാഴ്ചയെന്താണെന്നു മനസ്സിലാക്കാൻ വഴിപോക്കർക്കു നേരം കിട്ടിയില്ല; മേഘം പോലെയും മനുഷ്യജീവി പോലെയുമുള്ള ഒരു വസ്തു ഹുങ്കാരം കലർന്ന ഒരു നിലവിളിയോടെ തെരുവിലൂടെ പാഞ്ഞുപോവുകയാണ്‌!
മാർക്കോവാൽഡോ രോഗികളോടു പറയുകയായിരുന്നു: “ഒരു നിമിഷം, കടന്നലുകൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെത്തും.” അപ്പോൾത്തന്നെ വാതിൽ മലർക്കെത്തുറക്കുകയും കടന്നല്പറ്റം മുറി കൈയേറുകയും ചെയ്തു. ആരും മിക്കേലിനോയെപ്പോലും കണ്ടില്ല; അവൻ ഓടിച്ചെന്ന് ഒരു തൊട്ടി വെള്ളത്തിൽ തല മുക്കിക്കിടന്നിരുന്നു. മുറി നിറയെ കടന്നലുകളായിരുന്നു. കൈ വീശി അവയെ ആട്ടിയകറ്റാനുള്ള രോഗികളുടെ ശ്രമങ്ങൾ വിഫലമായി. വാതരോഗികൾക്കിപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ രീതിയിൽ ശരീരം വഴങ്ങുമെന്നായി; മരവിച്ചുകിടന്ന കൈകാലുകൾ കുടഞ്ഞുപറിച്ച് സ്വതന്ത്രവുമായി.


ആദ്യം അഗ്നിശമനസേനക്കാർ വന്നു, പിന്നാലെ റെഡ്ക്രോസ്സും. കടന്നലുകളുടെ കുത്തു കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാനാവാത്ത വിധം ദേഹമാകെ നീരു വീർത്ത് മാർക്കോവാൽഡോ ആശുപത്രിയിലെ കട്ടിലിൽ കിടന്നു; വാർഡിലെ മറ്റു കട്ടിലുകളിൽ കിടക്കുന്ന തന്റെ രോഗികൾ തനിക്കു നേർക്കു വലിച്ചെറിയുന്ന ശാപങ്ങൾക്കു തിരിച്ചെന്തെങ്കിലും പറയാൻ അയാൾക്കു ധൈര്യമുണ്ടായില്ല.
***


മലയാളനാട് വെബ് മാഗസിന്റെ ഒക്ടോബര്‍ ലക്കത്തില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്

2017, നവംബർ 4, ശനിയാഴ്‌ച

ആഗസ്റ്റോ മോണ്ടെറോസ്സോ - ഗ്രഹണം


monterroso-portada

ആഗസ്റ്റോ മോണ്ടെറോസ്സോ Augusto Monterrosso (1921-2003)- ചെറുകഥയിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയൂന്നിയ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരൻ. സാഹിത്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ചെറുകഥ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ “ഡൈനോസാർ” എന്ന കഥയാണ്‌. ഇതാണത്: “ഞാൻ ഉണർന്നപ്പോൾ ഡൈനോസാർ അവിടെത്തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു.”

ഹോണ്ടുറാസ്സിലാണ്‌ ജനിച്ചതെങ്കിലും ഗ്വാട്ടിമാലക്കാരനായിട്ടായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലിറങ്ങി. ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ വാഴത്തോട്ടങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം കൈപ്പിടിയിലാക്കിയിരുന്ന അമേരിക്കൻ ഫ്രൂട്ട് കമ്പനിക്കെതിരെയുള്ള സമരത്തിൽ അദ്ദേഹം മുൻനിരയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. വിമതബുദ്ധിജീവികളുടെ താവളമായിരുന്ന Acento എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചതാണ്‌. ഗ്വാട്ടിമാല ഭരിച്ചിരുന്ന പട്ടാളമേധാവികളുടെ പീഡനത്തിൽ നിന്നു രക്ഷ നേടാനായി 1944ൽ അദ്ദേഹം മെക്സിക്കോയിലേക്കു കുടിയേറി. പട്ടാളഭരണത്തിനു ശേഷം വന്ന ജേക്കെബോ അർബെൻസിന്റെ ലിബറൽ ഗവണ്മെന്റ് അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ 1951 മുതൽ 54 വരെ അദ്ദേഹം മെക്സിക്കോയിൽ വൈസ് കോൺസൽ ആയി. എന്നാൽ യുണൈറ്റഡ് ഫ്രൂട്ട് കമ്പനിയുടെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ അമേരിക്ക നടത്തിയ  അട്ടിമറിയിൽ അർബെൻസ് സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനായപ്പോൾ മോണ്ടെറോസ്സോ ചിലിയിലേക്കു താമസം മാറ്റി. അവിടെ പാബ്ളോ നെരൂദയുടെ സ്നേഹിതനും സെക്രട്ടറിയായുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.  1996ലാണ്‌ പിന്നീടദ്ദേഹം ഗ്വാട്ടിമാലയിലേക്കു വരുന്നത്, ആ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സാഹിത്യപുരസ്കാരം സ്വീകരിക്കാൻ.

ലളിതവും സംക്ഷിപ്തവും ഇരുണ്ട ഹാസ്യം നിറഞ്ഞതുമാണ്‌ മോണ്ടെറോസ്സോയുടെ ശൈലി. “എന്റെ വായനക്കാർക്ക് ഞാനവരെ ഒന്നു പിടിച്ചുകുലുക്കണം, എത്ര പരിഹാസ്യമായ ഒരു ലോകത്താണ്‌ തങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നതെന്ന് അവർക്കു ഞാൻ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കണം.” അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തിൽ രൂപകങ്ങൾക്കു സ്ഥാനമില്ല; മോശം എഴുത്തുകാർക്ക് സന്തോഷം തോന്നുമെന്നല്ലാതെ മറ്റൊരുപയോഗവും അതുകൊണ്ടില്ല എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം.

imagesm sheep


ചെറുകഥകളെക്കുറിച്ച് ചെറുതായി


നോവൽ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നയാൾ നോവലെഴുതുന്നു; ചെറുകഥ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നയാൾ ചെറുകഥ എഴുതുന്നു. ഞാൻ രണ്ടാമത്തെ മതക്കാരനാണെന്നതിനാൽ ഞാൻ ചെറുകഥകളാണെഴുതുന്നത്. അതും അത്രയധികമൊന്നുമില്ല: ഒമ്പതു കൊല്ലത്തിനുള്ളിൽ ആറ്‌, പന്ത്രണ്ടിൽ എട്ട്. അങ്ങനെ.

ചെറുകഥകൾ അത്രയധികം എഴുതാനൊന്നും പറ്റില്ല. ആകെ മൂന്നോ നാലോ അഞ്ചോ വിഷയങ്ങളേ ഉള്ളു; ചിലർ ഏഴുണ്ടെന്നു പറയും. അതിന്മേലാണല്ലോ പണിയെടുക്കേണ്ടത്.

പേജിന്റെ എണ്ണം പറയാനാണെങ്കിൽ അതും കുറഞ്ഞിരിക്കണം; കാരണം, ചെറുകഥ പോലെ ഇത്ര എളുപ്പം നശിപ്പിക്കാവുന്ന മറ്റൊന്നില്ല. പത്തു വാക്യങ്ങൾ അധികമായി- കഥ ദരിദ്രമായിക്കഴിഞ്ഞു; പത്തു കുറഞ്ഞോ, കഥ വെറുമൊരു ഉപാഖ്യാനം മാത്രമാവുന്നു;  ആകെത്തുറന്ന ഒരുപാഖ്യാനം പോലെ വെറുപ്പു തോന്നുന്ന മറ്റൊന്നില്ല, എഴുത്തിലായാലും പറച്ചിലിലായാലും.

ചെറുകഥ എഴുതേണ്ടത് എങ്ങനെയെന്ന് ആർക്കുമറിയില്ല എന്നതാണ്‌ സത്യം. അതറിയാവുന്ന എഴുത്തുകാരൻ മോശം കഥാകാരനായിരിക്കും; അയാളുടെ അറിവ് അയാളുടെ രണ്ടാമത്തെ കഥ മുതൽ പ്രകടമായിരിക്കും, സർവ്വതിനേയും കപടവും മുഷിപ്പനും തട്ടിപ്പുമാക്കിക്കൊണ്ട്. അറിവിന്റേയും ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രലോഭനങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ നല്ല തോതിൽ വിവേകമുണ്ടായാലേ കഴിയൂ.


അപൂർണ്ണമായ പറുദീസ


“ശരി തന്നെ,” ആ മഞ്ഞുകാലരാത്രിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന തീനാളങ്ങളിൽ കണ്ണു നട്ടുകൊണ്ട് വിഷാദച്ഛായയോടെ അയാൾ പറഞ്ഞു, “പറുദീസയിൽ സുഹൃത്തുക്കളുണ്ട്, സംഗീതമുണ്ട്, ചില പുസ്തകങ്ങളുമുണ്ട്. സ്വർഗ്ഗത്തു പോകുന്നതിൽ ഒരു കാര്യമേ മോശമായിട്ടുള്ളു- അവിടെ നിന്ന് മുകളിലേക്കു നോക്കാൻ പറ്റില്ല.”


സ്വപ്നം കാണുന്ന പാറ്റ


ഒരിക്കൽ ഒരിടത്ത്, താനൊരു പാറ്റയായെന്നു സ്വപ്നം കണ്ട ഗ്രിഗർ സംസ എന്നു പേരുള്ള ഒരു ക്ലർക്കിനെക്കുറിച്ചെഴുതിയ എഴുത്തുകാരനാണു താനെന്നു സ്വപ്നം കണ്ട ഫ്രാൻസ് കാഫ്ക എന്നു പേരുള്ള പാറ്റയാണു താനെന്നു സ്വപ്നം കണ്ട ഗ്രിഗർ സംസ എന്നു പേരുള്ള ഒരു പാറ്റ ഉണ്ടായിരുന്നു.


ഒരേയിടത്തു രണ്ടു തവണ പതിച്ച ഇടിമിന്നൽ


ഒരേയിടത്തു രണ്ടു തവണ പതിച്ച ഒരു ഇടിമിന്നലുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യത്തെത്തവണ തന്നെ താൻ വേണ്ടത്ര നാശം വരുത്തിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നും പിന്നെയും അവിടെപ്പതിച്ചത് അനാവശ്യമായിപ്പോയെന്നും കണ്ടപ്പോൾ അതിനു വല്ലാത്ത വിഷാദമായിപ്പോയി.


വിശ്വാസവും മലകളും


ആദ്യമൊക്കെ തികച്ചും അനിവാര്യമാണെന്നു വരുമ്പോഴേ വിശ്വാസം മലകളെ ഇളക്കിയിരുന്നുള്ളു; അതിനാൽ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളോളം ഭൂമുഖം മാറ്റമൊന്നുമില്ലാതെതന്നെയിരുന്നു. എന്നാൽ വിശ്വാസം പടർന്നുപിടിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും മലകളെ ഇളക്കുന്നത് ആളുകൾ ഒരു തമാശയായി കാണാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തപ്പോൾ മലകൾ സ്ഥാനം മാറാൻ തുടങ്ങുകയും തലേ ദിവസം അവ എവിടെയായിരുന്നുവെന്നു കണ്ടുപിടിക്കുക പ്രയാസമായിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. പരിഹരിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലധികം വൈഷമ്യങ്ങളാണ്‌ ഇതു കൊണ്ടുണ്ടായത്. അതിനാൽ വിശ്വാസം വെടിയുകയാണ്‌ ഭേദം എന്ന് ആളുകൾ കണ്ടു. ഇപ്പോൾ മലകൾ പൊതുവേ സ്വസ്ഥാനത്തു തന്നെ ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ ഇടക്കെന്നെങ്കിലും ഹൈവേ ഇടിഞ്ഞുതാഴുകയും കുറേ ഡ്രൈവർമാർ കൂട്ടിയിടിയിൽ മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിനർത്ഥം, വളരെയകലെയോ തൊട്ടടുത്തോ ആരോ ഒരാൾക്ക് വിശ്വാസത്തിന്റെ ചെറിയൊരു വെളിച്ചം കിട്ടി എന്നാണ്‌.


കുതിരകളുടെ ദൈവം


കുതിരകൾ വസിക്കുന്ന ഒരു സ്വർഗ്ഗമുണ്ടെന്നും ഒരു കുതിരദൈവമാണ്‌ അതിനധിപനെന്നുമുള്ള ആശയം, ആരെന്തൊക്കെപ്പറഞ്ഞാലും, സാമാന്യയുക്തിക്കും സംസ്കൃതമായ അഭിരുചിക്കും നിരക്കുന്നതല്ല എന്ന് കഴിഞ്ഞൊരു ദിവസം ഒരു കുതിര  ന്യായവാദം ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ആർക്കാണറിയാത്തത്, അവൻ പറയുകയായിരുന്നു, കുതിരകൾക്ക് ഒരു ദൈവത്തെ ഭാവന ചെയ്യാനുള്ള കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ  അതിന്‌ ഒരു കുതിരസവാരിക്കാരന്റെ രൂപമാവും ഉണ്ടായിരിക്കുക എന്ന്.


ഗ്രഹണം


വഴി തെറ്റിയെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ ഇനി തനിക്കു രക്ഷയില്ലെന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്‌ ബ്രദർ ബാർത്തലോമി അറസോള വഴങ്ങിക്കൊടുത്തു. പ്രബലമായ ഗ്വാട്ടിമാലൻ വനം നിർദ്ദയമായി, നിസ്സംശയമായി അയാളെ കെണിയില്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. സ്ഥലപരമായ തന്റെ അജ്ഞതയ്ക്കു മുന്നിൽ നിശ്ശബ്ദനായി അയാളിരുന്നു, മരണം വരുന്നതും കാത്ത്. അവിടെക്കിടന്നു മരിക്കാൻ അയാളാഗ്രഹിച്ചു, ആശയറ്റവനായി, ഏകാകിയായി, വിദൂരമായ സ്പെയിനിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച ചിന്തകളുമായി; അവിടെ, ലോസ് അബ്രോഹോ കോൺവെന്റിൽ വച്ചാണ്‌ ചാൾസ് അഞ്ചാമൻ തന്റെ പ്രാമാണ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പടി താഴെയിറങ്ങാൻ സൗമനസ്യം കാട്ടുകയും പ്രേഷിതപ്രവൃത്തിയിൽ അയാൾക്കുള്ള ആവേശത്തെ തനിക്കു വിശ്വാസമാണെന്നു പറയുകയും ചെയ്തത്.

കണ്ണു തുറന്നപ്പോൾ മുഖങ്ങൾ നിർവികാരമായ ഒരു കൂട്ടം തദ്ദേശീയർക്കു നടുവിലാണ്‌ താനെന്നയാൾ കണ്ടു; ഒരു ബലിപീഠത്തിനു മുന്നിൽ അയാളെ ബലി കൊടുക്കാൻ തയാറെടുക്കുകയാണവർ. തന്റെ ഭീതികളിൽ നിന്ന്, തന്റെ ഭാഗധേയത്തിൽ നിന്ന്, തന്നിൽ നിന്നു തന്നെ താൻ അന്തിമമായി വിടുതി നേടുന്നയിടമാണാ ബലിപീഠമെന്ന് ബാർത്ത്ലോമിക്കു തോന്നി.

മൂന്നു കൊല്ലമായി അവിടെയാണെന്നതിനാൽ നാട്ടുഭാഷകളിൽ തരക്കേടില്ലാത്ത പരിജ്ഞാനം അയാൾക്കു കിട്ടിയിരുന്നു. അയാൾ ഒരു ശ്രമം നടത്തി. അയാൾ പറഞ്ഞ ചില വാക്കുകൾ അവർക്കു മനസ്സിലായി.

അപ്പോഴാണ്‌, തന്റെ ബുദ്ധിശക്തിക്കും സംസ്കാരത്തിനും തന്റെ അഗാധമായ അരിസ്റ്റോട്ടിൽ പഠനത്തിനും നിദർശനമാണെന്നയാൾ കരുതിയ ഒരു ചിന്ത അയാൾക്കുണ്ടായത്. അന്നേ ദിവസം ഒരു പൂർണ്ണസൂര്യഗ്രഹണം ഉണ്ടാകുമെന്നുള്ളത് അയാൾക്കോർമ്മവന്നു. ആ അറിവു വച്ച് തന്റെ പീഡകരെ കബളിപ്പിക്കാനും സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷപ്പെടുത്താനും ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ അയാൾ തീരുമാനിച്ചു.

“നിങ്ങൾ എന്നെ കൊന്നാൽ”- അയാൾ അവരോടു പറഞ്ഞു, “സൂര്യനെ ഞാൻ ആകാശത്തു വച്ചണച്ചുകളയും.”

അവർ അയാളെ തറപ്പിച്ചു നോക്കി; അവരുടെ നോട്ടത്തിൽ ഒരവിശ്വാസം അയാൾ കണ്ടു. അവർ ചെറിയൊരു കൂടിയാലോചനക്കൊരുങ്ങുന്നത് അയാൾ ശ്രദ്ധിച്ചു; അല്പമൊരവജ്ഞയില്ലാതെയുമല്ല, വിശ്വാസത്തോടെ അയാൾ കാത്തുകിടന്നു.

രണ്ടു മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബ്രദർ ബാർത്തലോമി അറസോളയുടെ ഹൃദയം ബലിക്കല്ലിൽ (ഗ്രഹണസൂര്യന്റെ അതാര്യവെളിച്ചത്തിൽ അത് പ്രദീപ്തമായിരുന്നു) അതിന്റെ ചുടുചോര ചൊരിയുകയായിരുന്നു. ആ നേരം തദ്ദേശീയരിൽ ഒരാൾ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളില്ലാത്ത ഒരൊച്ചയിൽ, തിടുക്കമേതുമില്ലാതെ സൂര്യചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങൾ വരാൻ പോകുന്ന അനന്തമായ നാളുകൾ ഒന്നൊന്നായി ഉരുക്കഴിക്കുകയായിരുന്നു; മായൻ സമൂഹത്തിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ വിലയേറിയ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ അവ മുൻകൂട്ടിക്കാണുകയും തങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തി വയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.


Complete Works and Other Stories