2017, ഓഗസ്റ്റ് 21, തിങ്കളാഴ്‌ച

നിസ്സാര്‍ ഖബ്ബാനി - അധികാരിയും അരിപ്രാവും


qabbani1


മുഷ്ടികളുടെ നാട്ടിൽ നിന്നൊരു രഹസ്യറിപ്പോർട്ട്


സ്നേഹിതരേ!
എന്താണു കവിത,
അതു കലാപത്തിനാഹ്വാനം ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ?
ദുശ്ശാസനന്മാരെ അതു മറിച്ചിടുന്നില്ലെങ്കിൽ?
എന്താണു കവിത,
നമുക്കാവശ്യമുള്ള നേരത്ത്
അഗ്നിപർവതങ്ങൾക്കതു തീ കൊളുത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ?
എന്താണു കവിത,
കിരീടങ്ങളതു തട്ടിത്തെറിപ്പിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ?


കവിതയുടെ കൂട്ടുകാരേ!


അഗ്നിവൃക്ഷമാണു ഞാൻ,
തൃഷ്ണയുടെ പൂജാരിയും,
അമ്പതു ലക്ഷം കമിതാക്കൾക്കു വക്താവും.
എന്റെ കൈകളിൽക്കിടന്നുറങ്ങുന്നു,
ആസക്തിയുടെ ഒരു ജനത.
ചിലനേരം ഞാനവർക്ക്
മാടപ്രാവുകളെയുണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കും,
ചിലനേരം മുല്ലമരങ്ങളും.
സ്നേഹിതരേ!
കഠാരയുടെ അധികാരത്തിനു വഴങ്ങാത്ത
മുറിവാണു ഞാൻ!


അധികാരിയും അരിപ്രാവും


കവിത ചൊല്ലാനായി
അറേബ്യൻ മാതൃഭൂമിയിലൂടെ
ഞാൻ യാത്രചെയ്തു.
കവിത ജനതയുടെ അപ്പമാണെന്ന്
എനിക്കു വിശ്വാസമായിരുന്നു;
വാക്കുകൾ മത്സ്യങ്ങളാണെന്നും
അവയ്ക്കു തടാകം
ജനതയാണെന്നും
എനിക്കു വിശ്വാസമായിരുന്നു.
ഒരു നോട്ടുബുക്കു മാത്രമെടുത്ത്‌
അറേബ്യൻ ജന്മദേശത്തു കൂടെ
ഞാൻ യാത്രചെയ്തു.
പൊലീസുകാർ എന്നെ തട്ടിയെറിഞ്ഞു;
പട്ടാളക്കാർ എന്നെ തട്ടിയെറിഞ്ഞു.
എനിക്കാകെയുണ്ടായിരുന്നത്‌
കീശയിൽ ഒരരിപ്രാവാണ്‌.
അധികാരിക്ക്‌
അരിപ്രാവിന്റെ പാസ്പോർട്ടു കാണണം.
ഞാൻ അനുമതിക്കായി കാത്തുനിന്നു.
മണൽച്ചാക്കുകളിൽ തുറിച്ചുനോക്കിക്കൊണ്ട്‌,
ഒരൊറ്റ ജന്മദേശത്തെയും
ഒരൊറ്റ ജനതയേയും കുറിച്ചു പറയുന്ന
പോസ്റ്ററുകൾ വായിച്ചുകൊണ്ട്‌
ഞാൻ കാത്തുനിന്നു.
എന്റെ നാടിന്റെ പടിക്കൽ
ഉടഞ്ഞ കണ്ണാടിച്ചില്ലുകൾ പോലെ
ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.


ഒരു ചിത്രരചനാപാഠം


എന്റെ മകൻ അവന്റെ ചായപ്പെട്ടി എന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവച്ചിട്ട്
ഒരു കിളിയുടെ പടം വരച്ചുകൊടുക്കാൻ പറയുന്നു.
ചാരനിറത്തിൽ ബ്രഷു മുക്കി
അഴികളും താഴുകളുമുള്ള ഒരു ചതുരം ഞാൻ വരച്ചുവയ്ക്കുന്നു.
അവന്റെ കണ്ണു നിറയെ വിസ്മയം:
“...ഇതച്ഛാ, ജയിലല്ലേ,
കിളിയെ വരയ്ക്കാൻ അച്ഛനറിയില്ല?”
ഞാനവനോടു പറയുന്നു: “ പൊറുക്കൂ, മകനേ,
കിളികളുടെ വടിവുകൾ എനിക്കോര്‍മ്മ വരുന്നില്ല.”

എന്റെ മകൻ ചിത്രപുസ്തകം എന്റെ മുന്നിൽ വച്ചിട്ട്
ഒരു ഗോതമ്പുകതിരു വരയ്ക്കാൻ പറയുന്നു.
ഞാൻ പേനയെടുത്ത്
ഒരു തോക്കു വരച്ചുവയ്ക്കുന്നു.
എന്റെ മകൻ എന്റെ അറിവില്ലായ്മയെ കളിയാക്കുകയാണ്‌:
“കതിരും തോക്കും തമ്മിലച്ഛനറിയില്ലേ?”
ഞാനവനോടു പറയുന്നു, “മകനേ,
ഒരിക്കലെനിക്കറിയാമായിരുന്നു ഗോതമ്പുകതിരിന്റെ രൂപം,
അപ്പത്തിന്റെ രൂപം
റോസാപ്പൂവിന്റെ രൂപവും
പക്ഷേ ഈ വിഷമകാലത്ത്
കാട്ടിലെ മരങ്ങൾ ഒളിപ്പോരാളികളോടണിചേർന്നിരിക്കുന്നു
റോസാപ്പൂക്കൾ നിറം കെട്ട യൂണിഫോമുകളണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു
ആയുധമെടുത്ത ഗോതമ്പുകതിരുകളുടേയും
ആയുധമെടുത്ത കിളികളുടേയും
ആയുധമെടുത്ത സംസ്ക്കാരത്തിന്റെയും
ആയുധമെടുത്ത മതത്തിന്റെയും ഈ കാലത്ത്
ഒരപ്പം വാങ്ങിയാൽ ഉള്ളിലൊരു തോക്കുണ്ടാവും
റോസാപ്പൂ പറിച്ചാൽ മുഖത്തു മുള്ളുകൾ തുളച്ചുകേറും
പുസ്തകം വാങ്ങിയാൽ വിരലുകൾക്കിടയിലതു പൊട്ടിത്തെറിക്കും.”

എന്റെ മകൻ എന്റെ കട്ടിലിന്നറ്റത്തു വന്നിരുന്ന്
ഒരു കവിത ചൊല്ലിക്കൊടുക്കാൻ പറയുന്നു,
എന്റെ കണ്ണിൽ നിന്നൊരു കണ്ണീർത്തുള്ളി
തലയിണയിലേക്കിറ്റു വീഴുന്നു.
എന്റെ മകൻ അതു നക്കിനോക്കിയിട്ട് വിസ്മയത്തോടെ പറയുകയാണ്‌:
“ഇതു കണ്ണീരാണച്ഛാ, കവിതയല്ല!”
ഞാനവനോടു പറയുകയാണ്‌:
“നീ മുതിരുമ്പോൾ മകനേ,
അറബിക്കവിതകൾ പരിചയിക്കുമ്പോൾ
വാക്കും കണ്ണീരും ഇരട്ടകളാണെന്നു നീ കണ്ടെത്തും,
എഴുതുന്ന വിരലുകൾ ചൊരിയുന്ന കണ്ണീരാണ്‌
അറബിക്കവിതയെന്നും.”

എന്റെ മകൻ അവന്റെ പേനയും ചായപ്പെൻസിലുകളും
എന്റെ മുന്നിൽ വച്ചിട്ട്
അവനൊരു ജന്മദേശം വരച്ചുകൊടുക്കാൻ പറയുന്നു.
എന്റെ കൈയിൽ ബ്രഷിരുന്നു വിറയ്ക്കുന്നു,
ഞാൻ കൂനിക്കൂടുന്നു, തേങ്ങിക്കരഞ്ഞും കൊണ്ട്.


എന്റെ അമ്മയ്ക്ക്


മുറിപ്പെട്ട മത്സ്യത്തെപ്പോലെ
എന്റെ കൈകളിൽ കിടന്നു ബെയ്റൂത്ത് പിടയുമ്പോൾ,
ദമാസ്കസിൽ നിന്നൊരു വിളി വന്നു:
“നിങ്ങളുടെ അമ്മ മരിച്ചുപോയി.”
ആ വാക്കുകൾ ആദ്യമെനിക്കു പിടികിട്ടിയില്ല.
എങ്ങനെയാണൊരേനേരത്തെവിടെയും
മത്സ്യങ്ങൾ മരണപ്പെടുക?
എനിക്കു പ്രിയപ്പെട്ട നഗരം, ബെയ്റൂത്ത്,
ഉത്തമയായ എന്റ അമ്മ, ഫെയ്സാ...
ഒരു മരണത്തിൽ നിന്നു ഞാൻ പുറത്തുവന്നതു
മറ്റൊരു മരണത്തിലേക്ക്.
മരണങ്ങൾക്കിടയിലെ സഞ്ചാരമായിരുന്നു
എന്റെ നിയോഗം.

പൊതുസമ്പർക്കപരിപാടികളിലേർപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്റെ അമ്മ,
പത്രക്കാരുടെ ചിത്രശേഖരത്തിൽ അവരുടെ ഫോട്ടോയുണ്ടായിരുന്നില്ല.
മദ്യസത്കാരങ്ങളിലവർ പങ്കെടുത്തിട്ടില്ല,
ഫ്ളാഷ്ബൾബുകളുടെയും മിനുക്കക്കടലാസ്സുപുഞ്ചിരികളുടെയും പ്രഭയിൽ
ജന്മദിനക്കേക്കു മുറിക്കാനവർ കൂടിയിട്ടുമില്ല.
ലണ്ടനിലോ, പാരീസിലോ തുന്നിയ വസ്ത്രങ്ങളവർ വരുത്തിയിട്ടില്ല,
പത്രക്കോളത്തിലവരുടെ പേരു വന്നിട്ടില്ല,
പെണ്മാസികകളവരോടു ചോദിച്ചിട്ടില്ല,
അവരുടെ ആദ്യത്തെ പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച്,
ആദ്യത്തെ പുരുഷനെക്കുറിച്ച്.
പഴയ മട്ടുകാരിയായിരുന്നു എന്റെ അമ്മ...
അവർക്കു മനസ്സിലാവില്ല,
എങ്ങനെയാണൊരു സ്ത്രീയ്ക്ക് ആദ്യമൊരു പ്രണയമുണ്ടാവുക,
പിന്നെ രണ്ടാമതും, മൂന്നാമതും, പതിനഞ്ചാമതുമുണ്ടാവുക എന്ന്.
എന്റെ അമ്മയ്ക്കു വിശ്വാസം ഒരേയൊരു ദൈവത്തിലായിരുന്നു,
ഒരേയൊരു കാമുകനിലും, ഒരേയൊരു പ്രണയത്തിലും.

പേരു കേട്ടതായിരുന്നു, എന്റെ അമ്മയിട്ട കാപ്പി.
പിച്ചളക്കിണ്ണത്തിൽ അവരതു പൊടിയ്ക്കും,
കനലിനും, തന്റെ ക്ഷമയുടെ തീനാളത്തിനും മേൽ വച്ചു തിളപ്പിയ്ക്കും,
ഏലത്തരിയുടെ വാസന ചേർക്കും,
അതിനു മേൽ തളിയ്ക്കും, രണ്ടു തുള്ളി ഓറഞ്ചുനീരും.
വേനൽക്കാലത്തൊരിടത്താവളമാവുമായിരുന്നു
ഞങ്ങളുടെ ബാൽക്കണി,
ആളുകൾ ജോലിക്കു പോവും മുമ്പ്
കാപ്പി കുടിച്ചിരുന്നതവിടെ.

അമ്മയുടെ മരണത്തോടെ ജീർണ്ണിച്ചുപോയി,
ആകെ ശേഷിച്ച കമ്പിളിക്കുപ്പായം,
അനുകമ്പയുടെ അവസാനത്തെക്കുപ്പായം,
നിവർത്തിപ്പിടിച്ച അവസാനത്തെക്കുടയും-
അടുത്ത മഞ്ഞുകാലത്തു നിങ്ങൾ കാണും,
തെരുവുകളിൽ നഗ്നനായലയുന്ന എന്നെ.


ബൾക്കീസിന്റെ മുടിയിലേക്ക് പന്ത്രണ്ടു പനിനീർപ്പൂക്കൾ


qabbani

1
അവളെ കൊല്ലുമെന്നെനിക്കറിയാമായിരുന്നു
എന്നെ കൊല്ലുമെന്നവൾക്കുമറിയാമായിരുന്നു
രണ്ടു പ്രവചനങ്ങളും സത്യമായിവന്നു.
ഒരു പൂമ്പാറ്റയെപ്പോലവൾ വീണു,
(അജ്ഞതയുടെ കാലത്തെ) കല്ലിനും കട്ടയ്ക്കുമടിയിൽ,
ഞാനും വീണു, കവിതകളെ,
സ്ത്രീകളുടെ കണ്ണുകളെ,
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പനിനീർപ്പൂക്കളെ വെട്ടിവിഴുങ്ങുന്ന
ഒരു കാലത്തിന്റെ തേറ്റകൾക്കിടയിൽ.

2
അവളെ കൊല്ലുമെന്നെനിക്കറിയാമായിരുന്നു
വിരൂപമായൊരു കാലത്ത് മനോഹരിയായിരുന്നു അവൾ
മലിനമായൊരു കാലത്ത് നിർമ്മലയായിരുന്നു അവൾ
പോക്കിരികളുടെ കാലത്ത് അഭിജാതയായിരുന്നു അവൾ
കൃത്രിമമുത്തുകളുടെ കൂനകൾക്കിടയിൽ
അപൂർവമായൊരു മുത്തായിരുന്നു അവൾ
ഒരേപോലത്തെ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ
വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന സ്ത്രീയായിരുന്നു അവൾ.

3
അവളെ കൊല്ലുമെന്നെനിക്കറിയാമായിരുന്നു
രണ്ടു മരതകനദികൾ പോലെ തെളിഞ്ഞതായിരുന്നു അവളുടെ കണ്ണുകളെന്നതിനാൽ
ഒരു ബാഗ്ദാദിഗീതം പോലെ ദീർഘമായിരുന്നു അവളുടെ മുടിയെന്നതിനാൽ
ഈ ജന്മദേശത്തിന്റെ ഞരമ്പുകൾക്കാവില്ല
ആ പച്ചയുടെ സാന്ദ്രത താങ്ങാൻ
ബൾക്കീസിന്റെ കണ്ണുകളിൽ
ഒരു കോടി ഈന്തപ്പനകൾ നിരക്കുന്ന ദൃശ്യം കണ്ടുനിൽക്കാൻ.

4
അവളെ കൊല്ലുമെന്നെനിക്കറിയാമായിരുന്നു
വൻകരയുടെ മണ്ഡലത്തിലുമേറിയതായിരുന്നല്ലോ
അവളുടെ അഭിമാനത്തിന്റെ മണ്ഡലം
അവളുടെ പൈതൃകമവളെ അനുവദിച്ചില്ല,
ജീർണ്ണതയുടെ കാലത്തു ജീവിച്ചുപോകാൻ
അവളുടെ ഭാസുരപ്രകൃതി അവളെ അനുവദിച്ചുമില്ല
ഇരുളിൽത്തന്നെ കഴിഞ്ഞുകൂടാൻ.

5
ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ തീവ്രതയിലവൾ വിശ്വസിച്ചു
ഈ ഭൂമി തനിയ്ക്കു പോരെന്ന്,
അതിനാലവൾ തന്റെ പെട്ടികളൊക്കെയെടുത്തു,
ഒച്ച കേൾപ്പിക്കാതെ അവൾ പിന്മാറി,
ഒരു കുഞ്ഞിനോടും പറയാതെ...

6
തന്നെപ്പെറ്റ നാടു തന്നെക്കൊല്ലുമെന്നതവളെ ഭയപ്പെടുത്തിയില്ല
അവൾക്കു ഭയം
തന്റെ പെറ്റനാടു തന്നെത്താൻ കൊല്ലുമോയെന്നതായിരുന്നു.

7
കവിതകൾ ഗർഭം ധരിച്ചൊരു മേഘത്തെപ്പോലെ
എന്റെ നോട്ടുബുക്കുകൾക്കു മേലവൾ പെയ്തു,
വീഞ്ഞും തേനും മാണിക്യങ്ങളും...മാടപ്രാവുകളെയും,
എന്റെ അനുഭൂതികൾക്കു മേലവൾ തളിച്ചു
തോണിപ്പായകൾ, കിളികൾ,
മുല്ലപ്പൂനിലാവും,
അവളുടെ വേർപാടിൽപ്പിന്നെ
ദാഹത്തിന്റെ കാലമായി
ജലത്തിന്റെ കാലത്തിനവസാനവുമായി.

8
അവൾ വിട്ടുപോവുകയാണെന്ന തോന്നലെനിക്കെന്നുമുണ്ടായിരുന്നു
അവളുടെ കണ്ണുകളിലെപ്പോഴുമുണ്ടായിരുന്നു
പായകൾ ചുരുളഴിക്കുന്ന തോണികൾ,
അവളുടെ കണ്ണിമകളിലെപ്പോഴുമുണ്ടായിരുന്നു
പറന്നുയരാനമർന്നിരിക്കുന്ന വിമാനങ്ങൾ.
അവളുടെ ഹാൻഡ്ബാഗിലെന്നും ഞാൻ കണ്ടിരുന്നു
(ഞാനവളെ വിവാഹം കഴിച്ചതിൽപ്പിന്നെ)
ഒരു പാസ്പോർട്ടും ഒരു വിമാനടിക്കറ്റും
താൻ പോയിട്ടേയില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ വിസാകളും.
ഞാനവളോടു ചോദിക്കാറുമുണ്ടായിരുന്നു:
ഈ പ്രമാണങ്ങളൊക്കെ നീ ഹാൻഡ്ബാഗിൽ കൊണ്ടുനടക്കുന്നതെന്തിന്‌?
അതിനവൾ പറയാറുണ്ടായിരുന്നു:
എനിക്കൊരു കൂടിക്കാഴ്ചയുണ്ട്, ഒരു മഴവില്ലുമായി.

9
കല്ലിനും കട്ടയ്ക്കുമിടയിൽ നിന്ന്
ഹാൻഡ്ബാഗെനിക്കവർ കൈമാറിയപ്പോൾ
അവളുടെ പാസ്പ്പോർട്ടു ഞാൻ കണ്ടു
വിമാനടിക്കറ്റും വിസാകളും കണ്ടു
ഞാനറിഞ്ഞു ഞാൻ പരിണയിച്ചതു ബൾക്കീസ് അൽ-റാവിയെയല്ലെന്ന്
ഞാൻ പരിണയിച്ചത് ഒരു മഴവില്ലിനെയാണെന്ന്...

10
സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീ മരിക്കുമ്പോൾ
ഭൂമിയ്ക്കതിന്റെ സമനില തെറ്റുന്നു
ചന്ദ്രൻ നൂറുകൊല്ലത്തേക്കു ദുഃഖാചരണം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു
കവിതയ്ക്കു തൊഴിലില്ലാതെയാവുന്നു.

11
ബൾക്കീസ് അൽ-റാവി
ബൾക്കീസ് അൽ-റാവി
ബൾക്കീസ് അൽ-റാവി
അവളുടെ പേരിന്റെ താളമെനിക്കിഷ്ടമായിരുന്നു
അതിന്റെ കിലുക്കത്തിൽ ഞാനള്ളിപ്പിടിച്ചുകിടന്നിരുന്നു
എന്റെ പേരതിനോടു ചേർത്തുപറയാനെനിക്കു ഭയമായിരുന്നു
തടാകത്തിലെ തെളിനീരു ഞാൻ കലക്കിയാലോയെന്ന്
സംഗീതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തെ ഞാൻ വികലമാക്കിയാലോയെന്ന്.

12
ഈ സ്ത്രീയ്ക്കു ദീർഘായുസ്സു വിധിച്ചിരുന്നില്ല
ദീർഘായുസ്സവളൊട്ടാഗ്രഹിച്ചതുമല്ല
മെഴുകുതിരികളെയും വിളക്കുതിരികളെയും പോലെയാണവൾ,
കവിതയുടെ മുഹൂർത്തം പോലെ
അവസാനത്തെ വരിയെത്തും മുമ്പേ പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയും വേണമവൾക്ക്...


(1981 ഡിസംബറിൽ ബെയ് റൂത്തിൽ നടന്ന ഒരു ഭീകരാക്രമണത്തിനിടെ ബോംബുസ്ഫോടനത്തിൽ മരിച്ച ഭാര്യ ബൾക്കീസ് അൽ-റാവിയെക്കുറിച്ചെഴുതിയ വിലാപഗാനം)


2017, ഓഗസ്റ്റ് 19, ശനിയാഴ്‌ച

അന്ന സ്വിർ - ഒരെഴുത്തുകാരി തുണിയലക്കുന്നു


anna-swir

അന്ന സ്വിർ Anna Swir (Świrszczyńska) പോളണ്ടിലെ വാഴ്സയിൽ 1909ൽ ജനിച്ചു. ദരിദ്രമെങ്കിലും കലാപാരമ്പര്യമുള്ള കുടുംബത്തിലായിരുന്നു ജനനം. വളരെ ചെറുപ്പത്തിലേ അവർ ജോലി ചെയ്തു തുടങ്ങുന്നുണ്ട്; ഒഴിവുസമയത്ത് ജോലി ചെയ്തു കൊണ്ടാണ്‌ അവർ മദ്ധ്യകാലപോളിഷ് സാഹിത്യത്തിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയത്. അവരുടെ ആദ്യത്തെ കവിതകൾ പുറത്തു വരുന്നത് 1930ലാണ്‌. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് നാസികൾക്കെതിരായ പോളിഷ് ചെറുത്തുനില്പിൽ അവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. വാഴ്സ കലാപത്തിന്റെ കാലത്ത് അവർ മിലിട്ടറി നഴ്സുമായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന്‌ ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ് അവരെ ഒഴിവാക്കുകയായിരുന്നു. കവിതകൾക്കു പുറമേ കുട്ടികൾക്കുള്ള കഥകളും നാടകങ്ങളും അവർ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. 1984ൽ ക്യാൻസർ രോഗത്തെ തുടർന്ന് ക്രാക്കോവിൽ വച്ച് അവർ മരിച്ചു.

ഇംഗ്ലീഷിൽ ലഭ്യമായ അവരുടെ കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ Building the Barricade (1974), Happy as a Dog’s Tail (1985), Fat like the sun (1986), and Talking to My Body (1996) തുടങ്ങിയവയാണ്‌. യുദ്ധവും മരണവും ഉടലും അതിന്റെ അനുഭവങ്ങളുമാണ് അവരുടെ മുഖ്യമായ പ്രമേയങ്ങൾ. അതിനവർ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഋജുവും ലളിതവുമായ ഒരു ഭാഷയുമാണ്‌.

കവിതയെക്കുറിച്ച് അവർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: “കവിതയിൽ വാക്കുകളുടെ ലക്ഷ്യം ഉള്ളടക്കത്തിലേക്കു വളരുക എന്നതാണ്‌; എന്നാൽ ആ ലക്ഷ്യം ഒരിക്കലും കൈവരാനും പോകുന്നില്ല, കാരണം, കവിയിൽ കുടി കൊള്ളുന്ന ആത്മീയോർജ്ജത്തിന്റെ വളരെച്ചെറിയ ഒരംശമേ വാക്കുകളായി പുനരവതരിക്കുന്നുള്ളു. ഓരോ കവിതയ്ക്കും ഓരോ കാവ്യശാസ്ത്രം ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്നതാണ്‌ വസ്തുത. ശൈലി കവിയുടെ ശത്രുവാണ്‌, അതിന്റെ അഭാവമാണ്‌ അതിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ഗുണവും. ഒരെഴുത്തുകാരന്‌ രണ്ടു ധർമ്മങ്ങളാണുള്ളതെന്ന് നമുക്കു പറയാം: ആദ്യത്തേത്- സ്വന്തമായ ഒരു ശൈലി സൃഷ്ടിക്കുക. രണ്ടാമത്തേത്- സ്വന്തം ശൈലി നശിപ്പിക്കുക. രണ്ടാമത്തേതാണ്‌ കൂടുതൽ ദുഷ്കരം, അതിന്‌ കൂടുതൽ സമയവും വേണം.”


1.  ഉടലും ആത്മാവും കടൽക്കരയിൽ

ആത്മാവ് കടൽക്കരെ
ഒരു തത്വശാസ്ത്രപുസ്തകം വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ആത്മാവുടലിനോടു ചോദിക്കുന്നു:
നമ്മെ തമ്മിൽപ്പിണച്ചതാര്‌?
ഉടലു പറയുന്നു:
കാൽമുട്ടിൽ വെയിലു കൊള്ളിയ്ക്കാനുള്ള നേരം.

ആത്മാവുടലിനോടു ചോദിയ്ക്കുന്നു:
നമ്മൾ ശരിയ്ക്കുമില്ലെന്നു പറയുന്നതു നേരോ?
ഉടലു പറയുന്നു:
ഞാനെന്റെ കാൽമുട്ടുകളിൽ വെയിലു കൊള്ളിയ്ക്കുന്നു.

ആത്മാവുടലിനോടു ചോദിയ്ക്കുന്നു:
മരണം തുടക്കമിടുന്നതെവിടെ,
നിന്നിലോ, എന്നിലോ?
ഉടലൊന്നു ചിരിച്ചു,
പിന്നെ കാൽമുട്ടുകളിൽ വെയിലു കൊള്ളിച്ചു.


2.  പ്രഭാതവ്യായാമം ചെയ്യുമ്പോൾ ആത്മാവിനെക്കൊണ്ടുള്ള ശല്യങ്ങൾ


മലർന്നു കിടന്നിട്ട് ഞാൻ കാലു രണ്ടും പൊക്കുന്നു,
ആത്മാവബദ്ധത്തിൽ കാലുകളിലേക്കെടുത്തുചാടുന്നു.
അതിനവിടെ ഒരു സുഖം കിട്ടുന്നില്ല,
തന്നെയുമല്ല, അതിനു രണ്ടായി പിരിയുകയും വേണം,
കാലുകൾ രണ്ടാണല്ലോ.

ഞാൻ തല കുത്തി നില്ക്കുമ്പോൾ
ആത്മാവെന്റെ തലയിലേക്കിറങ്ങുന്നു.
അവിടെയിപ്പോൾ അത് യഥാസ്ഥാനത്തുമാണ്‌.

എത്ര നേരമെന്നു വച്ചിട്ടാണു പക്ഷേ, നിങ്ങൾ തല കുത്തി നില്ക്കുക,
തല കുത്തി നില്ക്കേണ്ടതെങ്ങനെയെന്ന്
നിങ്ങൾക്കറിയില്ലെങ്കിൽ വിശേഷിച്ചും.


3.  മാതൃത്വം


ഞാൻ ജീവനു ജന്മം കൊടുത്തു.
അതെന്റെ ഉദരത്തിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്ന്
ഒരസ്തെക്ക് ദേവതയെപ്പോലെ
എന്റെ ജീവിതം ബലി കൊടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
ഒരു കുഞ്ഞുപാവയ്ക്കു മേൽ ഞാൻ കുനിഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു,
നാലു കണ്ണുകൾ കൊണ്ട്
ഞങ്ങൾ അന്യോന്യം നോക്കുന്നു.

“നിനക്കെന്നെ തോല്പിക്കാനാവില്ല,” ഞാൻ പറയുന്നു,
“ലോകത്തേക്കിറങ്ങാനുള്ള തിടുക്കത്തിൽ
നിനക്കു കുത്തിപ്പൊട്ടിക്കാനുള്ള ഒരു മുട്ടയാവാൻ ഞാനില്ല,
നിനക്കു ജീവിതത്തിലേക്കു പോകാനുള്ള കാൽനടപ്പാലമാവാൻ എനിക്കു വയ്യ.
ഞാൻ ചെറുത്തുനില്ക്കും.”

ഞാൻ ഒരു കുഞ്ഞുപാവയ്ക്കു മേൽ കുനിഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു,
ഒരു കുഞ്ഞുവിരലിന്റെ നേർത്ത ചലനം എന്റെ കണ്ണില്പെടുന്നു,
അല്പനേരം മുമ്പ് അതെന്റെ ഉള്ളിലായിരുന്നു,
ആ നേർത്ത ചർമ്മത്തിനടിയിൽ എന്റെ ചോരയൊഴുകുന്നു.
പൊടുന്നനേ എളിമയുടെ
ദീപ്തവും ഉന്നതവുമായ ഒരു തിര
എനിക്കു മേലുയരുന്നു.
ബലഹീനയായി ഞാൻ മുങ്ങിത്താഴുന്നു.



4.  കടലും മനുഷ്യനും

ഈ കടലിനെ മെരുക്കാൻ നിങ്ങൾക്കാവില്ല,
എളിമ കൊണ്ടും ആവേശം കൊണ്ടും.
എന്നാലതിന്റെ മുഖത്തു നോക്കി
നിങ്ങൾക്കു ചിരിയ്ക്കാം.

ചിരി കണ്ടുപിടിച്ചത്
ഒരു പൊട്ടിച്ചിരി പോലെ
ജീവിതം ഹ്രസ്വമായവർ.

ചിരായുസ്സായ കടലിനു
ചിരി വരില്ല.


5.  അയാൾ അവർക്ക് ഐസ് ക്രീം വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നു


എല്ലാ ഞായറാഴ്ചയും അവർ ഒരുമിച്ചു നടക്കാൻ പോയിരുന്നു.
അയാൾ, അവൾ,
മൂന്നു മക്കളും.

ആ മറ്റേ സ്ത്രീയുടടുത്തു പോകരുതെന്ന്
ഒരു ദിവസം രാത്രിയിൽ അവൾ മുടക്കു പറഞ്ഞപ്പോൾ
പായയുടെ അടിയിൽ നിന്ന്
അയാൾ ഒരു പേനക്കത്തി വലിച്ചെടുത്തു.

ഇപ്പോഴും ഞായറാഴ്ചകളിൽ അവർ നടക്കാൻ പോകുന്നുണ്ട്,
അയാൾ, അവൾ, മൂന്നു മക്കളും.
അയാൾ അവർക്ക് ഐസ് ക്രീം വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നുണ്ട്,
എല്ലാവരും ചിരിക്കുന്നുണ്ട്.
അവളും.


6.  എനിക്കു കാലുകൾ പത്താണ്‌


ഓടുമ്പോൾ
കാലുകൾ കൊണ്ടു ഞാൻ ചിരിക്കുന്നു.
ഓടുമ്പോൾ
കാലുകൾ കൊണ്ടു ഞാൻ ലോകത്തെ വിഴുങ്ങുന്നു.
ഓടുമ്പോൾ
കാലുകൾ എനിക്കു പത്താണ്‌.
എന്റെ കാലുകൾ
ഒരുമിച്ചട്ടഹസിക്കുന്നു.
ഓടുമ്പോഴേ
ഞാനുള്ളു.


7.  എനിക്കു പറ്റില്ല


എനിക്കു നിങ്ങളോടസൂയ തോന്നുന്നു.
ഏതു നിമിഷവും
നിങ്ങൾക്കെന്നെ വിട്ടുപോകാം.

എനിക്കു പറ്റില്ല
എന്നെ വിട്ടുപോകാൻ


8.  ഉള്ളിലൊന്ന്


ഒരു പ്രണയവിരുന്നിനു നിന്റെയിടത്തേക്കു നടക്കവെ
തെരുവിന്റെ മൂലയ്ക്ക്
ഞാനൊരു പിച്ചക്കാരിക്കിഴവിയെ കണ്ടു.

ഞാനവരുടെ കൈ പിടിച്ചു,
ആ മുഖത്തുമ്മ വച്ചു,
പിന്നെ ഞങ്ങൾ സംസാരിച്ചു,
ഉള്ളിലെന്നെപ്പോലെ തന്നെയായിരുന്നു അവർ,
ഒരേ തരവുമായിരുന്നു ഞങ്ങൾ,
ഞാനതു ക്ഷണം കൊണ്ടറിഞ്ഞു,
ഒരു നായ മറ്റൊരു നായയെ
മണം കൊണ്ടറിയുന്നപോലെ.


9.  ഒരു മാലാഖയുടെ ഏറ്റവും ഇളയ കുഞ്ഞുങ്ങൾ


നീയെന്നെ അന്നാദ്യമായി ചുംബിച്ചപ്പോൾ
ഒരു മാലാഖയുടെ ഏറ്റവും ഇളയ കുഞ്ഞുങ്ങളായി നാം മാറി,
പിച്ച വയ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ.

ഒരു ചേഷ്ടയ്ക്കു നടുവിൽ നിശ്ശബ്ദരായി,
പാതിശ്വാസത്തിൽ വീർപ്പടക്കി,
മജ്ജയോളം വിസ്മിതരായി
ഉടലുകൾ കൊണ്ടവർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു,
തങ്ങളുടെ തോൾപ്പലകകളിൽ
ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞുതൂവലുകൾ പൊടിക്കുന്നത്.


10. കവിയരങ്ങ്


പന്തു പോലെ
ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുകയാണു ഞാൻ
തണുപ്പു പിടിച്ചൊരു നായയെപ്പോലെ.

ആരെനിക്കൊന്നു പറഞ്ഞുതരും
ഞാൻ ജനിച്ചതെന്തിനെന്ന്,
ജീവിതമെന്ന ഈ ബീഭത്സതയെന്തെന്ന്.

ഫോണടിയ്ക്കുന്നു:
ഇന്നൊരു കവിത വായിക്കാനുണ്ട്.

ഞാൻ കടന്നുചെല്ലുന്നു.
ഒരുനൂറാളുകൾ. ഒരുനൂറു ജോഡിക്കണ്ണുകൾ.
അവ  ഉറ്റുനോക്കുന്നു. അവ കാത്തിരിക്കുന്നു.
എന്തിനെന്നെനിക്കറിയാം.

അവർക്കു ഞാൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കണമത്രെ,
അവർ ജനിച്ചതെന്തിനെന്ന്,
ജീവിതമെന്ന ഈ ബീഭത്സതയെന്തെന്ന്.

anna swir


11. നഴ്സ്

മരുന്നും വെള്ളവുമില്ലാത്ത ഒരാശുപത്രിയിൽ
ഞാനൊരു നഴ്സായിരുന്നു;
മലവും ചലവും ചോരയും നിറഞ്ഞ പാത്രങ്ങൾ
ഞാനെടുത്തുമാറ്റിയിരുന്നു.

മലവും ചലവും ചോരയും എനിക്കിഷ്ടമായിരുന്നു.
ജീവിതം പോലവ ജീവനുള്ളവയായിരുന്നു,
ചുറ്റിനും ജീവിതം കുറഞ്ഞുവരികയുമായിരുന്നു.

ലോകം മരിക്കുമ്പോൾ
മുറിപ്പെട്ടവർക്കു മൂത്രപ്പാത്രമെടുത്തുകൊടുക്കുന്ന
രണ്ടു കൈകൾ മാത്രമായിരുന്നു ഞാൻ.


12. ഒരു പതിനാലുകാരി നഴ്സിന്റെ ചിന്തകൾ

ലോകത്തെ വെടിയുണ്ടകളെല്ലാം
എന്നിൽ വന്നു തറച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ
അവയ്ക്കു തറയ്ക്കാൻ മറ്റാരുമുണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല.

അത്ര തവണ ഞാൻ മരിക്കട്ടെ,
ലോകത്താളുകളുള്ളത്ര,
അവരാരും മരിക്കാതിരിക്കട്ടെ,
ആ ജർമ്മൻകാർ പോലും.

ഞാൻ മരിച്ചതവർക്കു വേണ്ടിയെന്ന്‍
ആരുമറിയാതെയുമിരിക്കട്ടെ,
അതിനാലവർ വിഷാദിക്കാതെയുമിരിക്കട്ടെ.


13. മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകളിലേക്കു നിറയൊഴിക്കാൻ
 
അവനു പതിനഞ്ചായിരുന്നു,
പോളിഷ് ഭാഷയിൽ ഏറ്റവും മിടുക്കനും.
പിസ്റ്റളുമെടുത്ത്
ശത്രുവിനു നേർക്കവനോടിച്ചെന്നു.

അപ്പോഴവൻ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകൾ കണ്ടു.
അവൻ അവയിലേക്കുന്നമെടുത്തതുമായിരുന്നു.
അവനൊന്നറച്ചു,
അവൻ നടപ്പാതയിൽ വീണുകിടക്കുന്നു.

പോളിഷ് ക്ളാസ്സിൽ അവനെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല
മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിറയൊഴിക്കാൻ...


14. എലികള്‍ ശേഷിച്ചു


ഈ നഗരത്തിൽ ഇപ്പോൾ മനുഷ്യരില്ല.
ചിലനേരം കണ്ണുകൾ പൊള്ളിക്കരിഞ്ഞ ഒരു പൂച്ച
ഇടവഴിയിൽ നിന്നു പുറത്തേക്കിഴഞ്ഞുവന്ന്
വീണുമരിക്കുന്നു.

അതല്ലെങ്കിൽ ഒരെലി
തെരുവിന്റെ മറുവശത്തേക്കു പാഞ്ഞുപോകുന്നു.

അതല്ലെങ്കിൽ കാറ്റ്
നടപ്പാതയിൽ കിടക്കുന്ന ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ ഏടു മറിക്കുന്നു,
തിളങ്ങുന്നൊരു ചില്ലുകഷണം കൊണ്ട്
ജനാലയിൽ തട്ടുന്നു.


15. ഒരു സ്കൗട്ട് പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വപ്നം

അവരെന്നെ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധേയയാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ
അതുകൊണ്ടെല്ലാം അവസാനിക്കുന്നില്ല.

എന്നെ വെടി വച്ചുകൊന്ന
പട്ടാളക്കാരൻ
അടുത്തുവന്നു പറയും,
എന്റെ മകളെപ്പോലെ ചെറുപ്പം.

എന്നിട്ടയാൾ തല താഴ്ത്തും.


16. മണൽ മാത്രം അതിജീവിച്ചു

ഒരാഴ്ച മുഴുവൻ
രാത്രിയും പകലും
അവർ മണല്ച്ചാക്കുകൾ വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുവന്നു,
ഗെയ്റ്റിനു പിന്നിലേക്ക്, ജനാലകൾക്കു പിന്നിലേക്ക്.

ജർമ്മൻകാരെ നോക്കി
ഒരു കോട്ട പോലെ നമ്മുടെ വീടു നില്ക്കും,
നമ്മൾ അതിജീവിക്കും.

ഏഴാം നാൾ പുലർച്ചെ
മേല്ക്കൂരയ്ക്കു മുകളിലൂടെ
ഒരു വിമാനം താഴ്ന്നുപറന്നു.

മണൽ മാത്രം അതിജീവിച്ചു.


17. ശവശരീരങ്ങളുമായി ഞാൻ സംസാരിച്ചു


ശവശരീരങ്ങളോടൊപ്പം
ഒരേ പുതപ്പിനടിയിൽ കിടന്ന് ഞാനുറങ്ങി,
ഇനിയും ജീവൻ പോകാത്തതിന്‌
ഞാനവരോടു മാപ്പു ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു.

അതിൽ ഔചിത്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അവരെനിക്കു മാപ്പു തന്നു.
അതിൽ യുക്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവർക്കത്ഭുതമായി.
അല്ലെങ്കിൽത്തന്നെ ജീവിതം അന്നെത്ര അപകടം പിടിച്ചതായിരുന്നു.


18. അമ്മയെ മറന്നു

നിലവറയിൽ കിടന്ന്
അവർ മരിക്കുകയായിരുന്നു,
കല്ക്കരിച്ചാക്കുകൾക്കു മേൽ,
വെള്ളത്തിനു കരഞ്ഞുകൊണ്ട്,
മകനെയോർത്തു കരഞ്ഞുകൊണ്ട്;
ആരുമുണ്ടായില്ല.

മകൻ അമ്മയെ മറന്നുപോയിരുന്നു,
അയാൾ തോക്ക് വൃത്തിയാക്കുകയായിരുന്നു.
യുദ്ധത്തിനു മുമ്പ്
അയാൾ വെടിയുണ്ടകൾ എണ്ണിനോക്കുകയായിരുന്നു.


19. അയാൾക്കു ഭാഗ്യമുണ്ടായിരുന്നു


ഒരു വൃദ്ധൻ കൈയിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി
വീട്ടിൽ നിന്നിറങ്ങുന്നു.
ഒരു ജർമ്മൻ പട്ടാളക്കാരൻ പുസ്തകങ്ങൾ തട്ടിപ്പറിക്കുന്നു,
ചെളിയിലേക്കെറിയുന്നു.

വൃദ്ധൻ പുസ്തകങ്ങൾ പെറുക്കിയെടുക്കുന്നു,
പട്ടാളക്കാരൻ അയാളുടെ മുഖത്തിടിക്കുന്നു,
വൃദ്ധൻ താഴെ വീഴുന്നു,
പട്ടാളക്കാരൻ അയാൾക്കൊരു തൊഴി കൊടുത്തിട്ട് നടന്നുപോകുന്നു.

ചെളിയും ചോരയുമായി
വൃദ്ധൻ കിടക്കുന്നു.
അടിയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ തന്നെ തൊടുന്നത്
അയാൾ അറിയുന്നു.


20. വാതില്‍ വഴി ഒരു സംഭാഷണം

പുലർച്ചെ അഞ്ചു മണിയ്ക്ക്
ഞാൻ അയാളുടെ വാതിലിൽ ചെന്നു മുട്ടി.
വാതില്‍ വഴി  ഞാൻ പറയുന്നു:
സ്ലിസ്ക്കാ തെരുവിലെ ആശുപത്രിയിൽ
നിങ്ങളുടെ മകൻ, പട്ടാളക്കാരൻ, മരിക്കാൻ കിടക്കുകയാണ്‌.

അയാൾ വാതിൽ പാതി തുറക്കുന്നു,
അയാള്‍ കൊളുത്തെടുക്കുന്നുമില്ല.
പിന്നിൽ അയാളുടെ ഭാര്യ
നിന്നുവിറയ്ക്കുന്നു.

ഞാൻ പറയുന്നു:
നിങ്ങളുടെ മകന്‌ അമ്മയെ ഒന്നു കാണണം.
അയാൾ പറയുന്നു:  അമ്മ വരില്ല.
പിന്നിൽ അയാളുടെ ഭാര്യ
നിന്നുവിറയ്ക്കുന്നു.

ഞാൻ പറയുന്നു:
അയാൾക്കു വീഞ്ഞു കൊടുക്കാൻ
ഡോക്ടർ അനുവാദം തന്നിട്ടുണ്ട്.
അയാൾ പറയുന്നു: ഒന്നു നില്ക്കണേ.

വാതിലിനുള്ളിലൂടെ
അയാൾ ഒരു കുപ്പിയെടുത്തു നീട്ടുന്നു,
വാതിൽ അടച്ചു കുറ്റിയിടുന്നു,
താഴിട്ടു പൂട്ടുന്നു.
വാതിലിനു പിന്നിൽ
അയാളുടെ ഭാര്യ അലറിക്കരയാൻ തുടങ്ങുന്നു
പേറ്റുനോവെടുക്കുമ്പോലെ.


21. വെളുത്ത കല്യാണച്ചെരുപ്പുകൾ


രാത്രിയിൽ
അമ്മ ഒരു പെട്ടി തുറന്ന്
തന്റെ വെളുത്ത പട്ടു കൊണ്ടുള്ള
കല്യാണച്ചെരുപ്പുകൾ പുറത്തെടുക്കുന്നു.
പിന്നെ പതുക്കെ
അതിൽ മഷി പുരട്ടുന്നു.

പിന്നെ അതിരാവിലെ
ആ ചെരുപ്പുമിട്ട്
അവർ തെരുവിലേക്കു പോകുന്നു,
റൊട്ടിയ്ക്കു ക്യൂ നില്ക്കാൻ.
മൈനസ് പത്തു ഡിഗ്രിയായിരുന്നു,
മൂന്നു മണിക്കൂർ
അവർ തെരുവിൽ നിന്നു.

ആളാം പ്രതി നാലിലൊന്നു കഷണം വീതം
അവിടെ റൊട്ടി വിതരണം ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

Anna-Swir_t658


22. അമ്മ മരിക്കുന്നു


അമ്മയ്ക്കു പ്രാണസഞ്ചാരമെടുത്തപ്പോൾ
എനിക്കു കരയാൻ നേരമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
എനിക്കമ്മയെ മരിക്കാൻ സഹായിക്കണമായിരുന്നു.

അതു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ
ഞാനൊരു ശവമായി.
ശവങ്ങൾ കരയാറില്ല.


23. അവർക്കോർമ്മയില്ല


അവർ ദുഷ്ടയായ ഒരു രണ്ടാനമ്മയായിരുന്നു.
വയസ്സുകാലത്ത്
ഒരൊഴിഞ്ഞ കൂരയിൽ
അവർ കിടന്നു മരിക്കുന്നു.

കത്തിക്കരിഞ്ഞ ഒരു പിടി കടലാസ്സു പോലെ
അവർ കിടുങ്ങിവിറയ്ക്കുന്നു.
താൻ ദുഷ്ടയായിരുന്നുവെന്ന് അവർ ഓർക്കുന്നില്ല.
എന്നാൽ അവർക്കറിയാം,
തനിക്കു തണുക്കുന്നുവെന്ന്.


24. വൻകുടൽ


കണ്ണാടി നോക്കൂ. നമുക്കിരുവർക്കും നോക്കാം.
ഇതാ എന്റെ നഗ്നമായ ഉടൽ.
നിനക്കതിനെ ഇഷ്ടമായിരിക്കാം,
എനിക്കിഷ്ടപ്പെടാൻ ഒരു കാരണവുമില്ല.
ഞങ്ങളെ തമ്മിൽ കൂട്ടിക്കെട്ടിയതാരാണ്‌,
എന്നെയും എന്റെ ഉടലിനേയും?
അതു മരിക്കുമ്പോൾ
എന്തിനു ഞാനും കൂടെ മരിക്കണം?
ഞങ്ങൾക്കിടയിലെ അതിർത്തി എവിടെയാണെന്നറിയാൻ
എനിക്കവകാശമുണ്ട്.
എവിടെയാണു ഞാൻ, ഞാൻ, ഞാനായ ഞാൻ?

അടിവയറ്റിൽ, അടിവയറ്റിലാണോ ഞാൻ? വൻകുടലിൽ?
കാലിടുക്കിലെ ദ്വാരത്തിൽ? ഒരു കാൽവിരലിൽ?
തലച്ചോറിലാണെന്നു വരാം. എനിക്കതു കാണില്ല.
തലയോട്ടിയിൽ നിന്നെന്റെ തലച്ചോറെടുക്കൂ.
എനിക്കെന്നെ കാണാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്നറിയില്ലേ?
ചിരിക്കരുത്. ഭീകരമാണതെന്നു നീ പറയുന്നു.

എന്റെ ഉടലുണ്ടാക്കിയതു ഞാനല്ല.
എന്റെ കുടുംബത്തിലെ പഴന്തുണികളാണു ഞാൻ ധരിച്ചിരിക്കുന്നത്,
എനിക്കന്യമായ ഒരു തലച്ചോറ്‌, ഒരു യാദൃച്ഛികഫലം,
എന്റെ മുത്തശ്ശിയുടെ മുടി,
മരിച്ച ചില മൂക്കുകളിൽ നിന്നൊട്ടിച്ചെടുത്ത ഒരു മൂക്ക്.
ഇതൊക്കെയുമായി എനിക്കെന്തു ബന്ധമിരിക്കുന്നു?
നീയുമായി എനിക്കെന്തു ബന്ധം, എന്റെ കാൽമുട്ടു പോലെ,
എന്റെ കാൽമുട്ടുമായി എനിക്കെന്തു ബന്ധം?

ഞാനായിരുന്നെങ്കിൽ
മറ്റൊരു രൂപമാണു ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

രണ്ടും ഞാൻ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോകും,
എന്റെ കാൽമുട്ടിനേയും നിന്നെയും.
മുഖം വക്രിപ്പിക്കരുത്,
നിനക്കു കളിക്കാനായി
എന്റെ ഉടൽ അങ്ങനെതന്നെ ഞാൻ തന്നിട്ടു പോകാം.
ഞാൻ പോകും,
ഇവിടെ എനിക്കൊരു കാര്യവുമില്ല,
ജീർണ്ണതയ്ക്കു കാത്തുകിടക്കുന്ന
ഈ അന്ധകാരത്തിൽ.
ഞാൻ ഇറങ്ങിയോടും,
എന്നിൽ നിന്നു ഞാൻ പാഞ്ഞൊളിക്കും.
ഞാൻ എന്നെത്തേടി
അന്ത്യശ്വാസം വരെയും ഭ്രാന്തെടുത്ത പോലെ പായും.

മരണം വരും മുമ്പേ നമുക്കു തിരക്കു പിടിക്കേണ്ടിവരുന്നു.
തുടലിട്ടു വലിക്കുന്ന നായയെപ്പോലെ
നിത്യയാതന തിന്നുന്ന ഈ ഉടലിലേക്കെനിക്കു മടങ്ങാതെ വയ്യ.
അതിന്റെ കർക്കശമായ അന്ത്യാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലൂടെ
എനിക്കു കടന്നുപോകാതെ വയ്യ.

ഉടൽ തോല്പിച്ചവൾ,
ഉടലിനാൽ സാവധാനം നശിച്ചവൾ.

ഞാൻ പ്രവർത്തനം നിലച്ച ഒരു വൃക്കയാവും
അല്ലെങ്കിൽ ചീഞ്ഞുപോയ ഒരു വൻകുടൽ.
ഒരു നാണക്കേടോടെ ഞാൻ അവസാനിക്കും.

എനിക്കൊപ്പം പ്രപഞ്ചവും അവസാനിക്കും,
പ്രവർത്തനം നിലച്ച ഒരു വൃക്കയായി,
അല്ലെങ്കിൽ ചീഞ്ഞുപോയ ഒരു വൻകുടലായിച്ചുരുങ്ങി.


25. ഒരെഴുത്തുകാരി തുണിയലക്കുന്നു


ടൈപ്പു ചെയ്തതു മതി.
ഇന്നു ഞാൻ പണ്ടത്തെ ശൈലിയിൽ
തുണിയലക്കാൻ പോകുന്നു.
എന്റെ മുത്തശ്ശിമാരും മുതുമുത്തശ്ശിമാരും ചെയ്തിരുന്ന പോലെ
ഞാൻ കഴുകുന്നു, തിരുമ്പുന്നു, ഉലമ്പുന്നു, പിഴിയുന്നു.
മനസ്സമാധാനം.

തുണിയലക്കൽ ആരോഗ്യപ്രദവും ഉപയോഗപ്രദവുമാണ്‌,
കഴുകിയെടുത്ത കുപ്പായം പോലെ.
എഴുത്ത് സംശയിക്കപ്പെടാം.
ഒരു പേജിൽ ടൈപ്പു ചെയ്ത
മൂന്ന് ചോദ്യചിഹ്നങ്ങൾ പോലെ.


26. നാളെ അവരെന്നെ കീറിമുറിക്കും


മരണം വന്ന് എനിക്കരികിൽ നിന്നു.
ഞാൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഒരുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു.
ക്രാക്കോവിലെ ക്ലിനിക്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയാമുറിയിൽ കിടക്കുകയാണു ഞാൻ.
നാളെ അവരെന്നെ കീറിമുറിക്കും.

എന്നിൽ വേണ്ടത്ര കരുത്തുണ്ട്.
എനിക്കു ജീവിക്കാം, ഓടാം, പാടാം, നൃത്തം ചെയ്യാം.
എല്ലാം എന്നിലുണ്ട്,
ഇനിയല്ല, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഞാൻ പോവുകയും ചെയ്യും.

ഇന്ന് ഞാനെന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ കണക്കെടുക്കുന്നു.
ഞാനൊരു പാപിയായിരുന്നു,
ഞാൻ മണ്ണിൽ തല കൊണ്ടിടിക്കുകയായിരുന്നു,
ആകാശത്തോടും ഭൂമിയോടും ഞാൻ മാപ്പിരന്നു.

ഞാൻ സുന്ദരിയായിരുന്നു, വിരൂപയുമായിരുന്നു,
ബുദ്ധിമതിയും വിഡ്ഢിയുമായിരുന്നു,
അതിസന്തുഷ്ടയും അതിവിഷാദിയുമായിരുന്നു.
പലപ്പോഴും എനിക്കു ചിറകു മുളച്ചിരുന്നു,
വായുവിൽ ഞാൻ പറന്നുനടന്നിരുന്നു.

മഞ്ഞത്തും വെയിലത്തും ഒരായിരം പാതകളിലൂടെ ഞാൻ നടന്നു,
എന്റെ ചങ്ങാതിയോടൊപ്പം നക്ഷത്രങ്ങൾക്കടിയിൽ ഞാൻ നൃത്തം ചെയ്തു.
എത്രയോ മനുഷ്യനേത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ സ്നേഹം കണ്ടു.
ആനന്ദത്തിൽ എന്റെ വിഹിതം
രുചിയോടെ ഞാൻ കഴിച്ചു.
ഇന്ന് ക്രാക്കോവിലെ ഒരു ക്ലിനിക്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയാമുറിയിൽ ഞാൻ കിടക്കുന്നു.
അത് എനിക്കരികിൽ നില്ക്കുന്നു.
നാളെ അവരെന്നെ കീറിമുറിക്കും.
ജനാലയിലൂടെ മേയ്മാസമരങ്ങൾ, ജീവിതം പോലെ മനോഹരം,
എന്നിൽ എളിമയും പേടിയും സമാധാനവും.


Annas

“The Soul and The Body on The Beach”

The soul on the beach
studies a textbook of philosophy.
The soul asks the body:
Who bound us together?
The body says:
Time to tan the knees.

The soul asks the body:
Is it true
that we do not really exist?
The body says:
I’m tanning my knees.

The soul asks the body,
Where will the dying begin,
in you or in me?
The body laughed,
It tanned its knees.

Troubles with the Soul at Morning Calisthenics

Translated from Polish by Czeslaw Milosz and Leonard Nathan

Lying down I lift my legs,
my soul by mistake jumps into my legs.
This is not convenient for her,
besides, she must branch,
for the legs are two.

When I stand on my head
my soul sinks down to my head.
She is then in her place.

But how long can you stand on your head,
especially if you do not know
how to stand on your head.

I Carried Bedpans


I worked as an orderly at the hospital
without medicine and water.
I carried bedpans
filled with pus, blood and feces.
I loved pus, blood and feces—
they were alive like life,
and there was less and less
life around.
When the world was dying,
I was only two hands, handing
the wounded a bedpan.

MATERNITY


I gave birth to life.
It went out of my entrails
and asks for the sacrifice of my life
as does an Aztec deity.
I lean over a little puppet,
we look at each other
with four eyes.
"You are not going to defeat me," I say
"I won't be an egg which you would crack
in a hurry for the world,
a footbridge that you would take on the way to your life.
I will defend myself."
I lean over a little puppet,
I notice
a tiny movement of a tiny finger
which a little while ago was still in me,
in which, under a thin skin,
my own blood flows.
And suddenly I am flooded
by a high, luminous wave
of humility.
Powerless, I drown.


Thoughts of a Fourteen-Year-Old Nurse


If all the bullets in the world
hit me,
then they couldn’t hit anybody else.
And let me die as many times
as there are people in the world,
so that they wouldn’t have to die,
even the Germans.
And let nobody know
that I died for them,
so that they wouldn’t be sad.


The Same Inside


Walking to your place for a love feast

I saw at a street corner

an old beggar woman.

I took her hand,

kissed her delicate cheek,

we talked, she was

the same inside as I am,

from the same kind,

I sensed this instantly

as a dog knows by scent

another dog.


The Rats Remain


In this city
there are no more people. Sometimes a cat
with burnt eyes
crawls out from an alley
to die.
Or a rat
scuttles to the other side of the street.
Or the wind moves
a page in a book on the pavement
and knocks the window
with the glinting shard of glass.


A Girl Scout’s Dream


When they execute me,
not everything will come to an end.
The soldier
who shot me dead will approach
and say: as young
as my daughter.
And he’ll lower his head.

The Sand Survived

All week

they hauled sandbags night and day

to the gate, to the windows.

Facing the Germans,

our house will be a fortress, we’ll survive.

At dawn on the seventh day

a plane flew low

over the roof.

And only the sand survived.


Forgot about his Mother


She was dying in the basement,

on sacks of coal,

crying for water,

crying for her son,

no one was there.

The son forgot about his mother,

the son was cleaning his rifle.

He was counting bullets

ahead of the battle.

Translated from Polish by Piotr Florczyk

He Got Lucky


for Prof. Władysław Tatarkiewicz
An old man
leaves the house, carrying books.
A German soldier grabs the books
and throws them in the mud.
The old man picks up the books,
the solider hits him in the face.
The old man falls,
the solider kicks him and walks away.
The old man
lies in mud and blood.
Underneath, he feels
books.

POETRY READING


I’m curled into a ball
like a dog
that is cold.
Who will tell me
why I was born,
why this monstrosity
called life.
The telephone rings. I have to give
a poetry reading.
I enter.
A hundred people, a hundred pairs of eyes.
They look, they wait.
I know for what.
I am supposed to tell them
why they were born,
why there is
this monstrosity called life.


I Have Ten Legs

When I run

I laugh with my legs.

When I run

I swallow the world with my legs.

When I run

I have ten legs.

All my legs shout.

I exist

only when running.

WHITE WEDDING SLIPPERS


At night
mother opened a chest and took out
her white wedding slippers
of silk. Then slowly
daubed them with ink.
Early in the morning
she went in those slippers
into the street
to line up for bread.
It was minus ten degrees,
she stood
for three hours in the street.
They were handing out
one-quarter of a loaf per person.

She Does not Remember

She was an evil stepmother.
In her old age she is slowly dying
in an empty hovel.
She shudders
like a clutch of burnt paper.
She does not remember that she was evil.
But she knows
that she feels cold.
Translated from the Polish by Czeslaw Milosz and Leonard Nathan

Mother Dying

When mother was going through agony of death
I had no time to cry
I had to help her
in her dying.

When it was over
I was a corpse myself.
Corpses do not cry.

A Conversation through the Door


At five in the morning
I knock on his door.
I say through the door:
In the hospital at Sliska Street
your son, a soldier, is dying.

He half-opens the door,
does not remove the chain.
Behind him his wife
shakes.

I say: your son asks his mother
to come.
He says: the mother won’t come.
Behind him the wife
shakes.

I say: the doctor allowed us
to give him wine.
He says: please wait.

He hands me a bottle through the door,
locks the door,
locks the door with a second key.

Behind the door his wife
begins to scream as if she were in labor.
(Translated by Czeslaw Milosz and Leonard Nathan)

Large Intenstine

Look in the mirror. Let us both look.
Here is my naked body.
Apparently you like it,
I have no reason to.
Who bound us, me and my body?
Why must I die
together with it?
I have the right to know where the borderline
between us is drawn.
Where am I, I, I myself.

Belly, am I in the belly? In the intestines?
In the hollow of the sex? In a toe?
Apparently in the brain. I do not see it.
Take my brain out of my skull. I have the right
to see myself. Don’t laugh.
That’s macabre, you say.

It’s not me who made
my body.
I wear the used rags of my family,
an alien brain, fruit of chance, hair
after my grandmother, the nose
glued together from a few dead noses.
What do I have in common with all that?
What do I have in common with you, who like
my knee, what is my knee to me?

Surely
I would have chosen a different model.

I will leave both of you here,
my knee and you.
Don’t make a wry face, I will leave you all my body
to play with.
And I will go.
There is no place for me here,
in this blind darkness waiting for
corruption.
I will run out, I will race
away from myself.
I will look for myself
running
like crazy
till my last breath.

One must hurry
before death comes. For by then
like a dog jerked by its chain
I will have to return
into this stridently suffering body.
To go through the last
most strident ceremony of the body.

Defeated by the body,
slowly annihilated because of the body

I will become kidney failure
or the gangrene of the large intestine.
And I will expire in shame.

And the universe will expire with me,
reduced as it is
to a kidney failure
and the gangrene of the large intestine.

A Woman Writer Does Laundry
Enough typing.
Today I am doing laundry
in the old style.
I wash, I wash, rinse, wring
as did my grandmothers and great-grandmothers.
Relaxation.
Doing laundry is healthful and useful
like a washed shirt. Writing
is suspect.
Like three interrogation marks
typed on a page.


Translated by Czeslaw Milosz & Leonard Nathan

Tomorrow They Will Carve Me

Death came and stood by me.
I said: I am ready.
I am lying in the surgery clinic in Krakow.
Tomorrow
they will carve me.

There is much strength in me. I can live,
can run, dance, and sing.
All that is in me, but if necessary
I will go.

Today
I make account of my life.
I was a sinner,
I was beating my head against earth,
I implored from the earth and the sky
forgiveness.

I was pretty and ugly,
wise and stupid,
very happy and very unhappy
often I had wings
and would float in air.

I trod a thousand paths in the sun and in snow,
I danced with my friend under the stars.
I saw love
in many human eyes.
I ate with delight
my slice of happiness.

Now I am lying in the surgery clinic in Krakow.
It stands by me.
Tomorrow
they will carve me.
Through the window the trees of May, beautiful like life,
and in me, humility, fear, and peace.


2017, ഓഗസ്റ്റ് 17, വ്യാഴാഴ്‌ച

നെരൂദ - ചോദ്യങ്ങളുടെ പുസ്തകം


703deb44a91fc7dd1a8516d48e8fe313

1973 സെപ്തംബറിൽ മരിക്കുന്നതിനു മാസങ്ങൾക്കു മുമ്പാണ്‌ നെരൂദ El Libro de las Preguntas (ചോദ്യങ്ങളുടെ പുസ്തകം) എഴുതിത്തീർക്കുന്നത്. 74 കവിതകളിലായി 316 ചോദ്യങ്ങൾ. ഒരു കുട്ടിയുടെ വിസ്മയവും മുതിര്‍ന്നയാളിന്റെ അനുഭവവും കലര്‍ന്ന ഈ ചോദ്യങ്ങളില്‍ ഒന്നിനു പോലും യുക്തിസഹമായ ഉത്തരം സാദ്ധ്യവുമല്ല.


കൂറ്റൻ വിമാനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സന്തതികളുമായി
പറന്നുനടക്കാത്തതെന്തുകൊണ്ട്?

ഏതു മഞ്ഞക്കിളിയാണ്‌
നാരങ്ങകള്‍ കൊണ്ട് തന്റെ കൂടു നിറയ്ക്കുന്നത്?

എന്തുകൊണ്ട് ഹെലിക്കോപ്റ്ററുകളെ
വെയിലിൽ നിന്നു തേൻ വലിച്ചെടുക്കാൻ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നില്ല?

പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ ഇന്നുരാത്രി
അരിമാവു കൊട്ടിത്തൂവിയതെവിടെ?

*

ഞാൻ മരിക്കുകയും അതു ഞാനറിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ
ഞാനാരോടു പിന്നെ സമയം ചോദിക്കും?

ഫ്രാൻസിലെ വസന്തത്തിന്‌
ഇത്രയും ഇലകൾ എവിടുന്നു കിട്ടുന്നു?

തേനീച്ചകൾ വിടാതെ പിന്തുടരുന്ന ഒരന്ധൻ
എവിടെപ്പോയി ജീവിക്കും?

മഞ്ഞനിറമൊക്കെത്തീർന്നു കഴിഞ്ഞാൽ
റൊട്ടി പിന്നെ നാമെങ്ങനെ ചുട്ടെടുക്കും?

*

പറയൂ, റോസാപ്പൂവു നഗ്നയാണോ,
അതോ അതാണവളുടെ ഉടുവസ്ത്രമെന്നോ?

മരങ്ങൾ വേരുകളുടെ പകിട്ടുകൾ
മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതെന്തിനാവാം?

മഴ കൊള്ളുന്ന തീവണ്ടിയെക്കാൾ
വിഷാദം നിറഞ്ഞതൊന്നു ലോകത്ത് വേറെയുണ്ടോ?

*

സ്വർഗ്ഗത്തു പള്ളികളെത്ര?

പുക മേഘത്തോടു കുശലം പറയാറുണ്ടോ?

മഞ്ഞുതുള്ളി ചേർത്തു നേർപ്പിക്കണം,
നമ്മുടെ മോഹങ്ങളെന്നതു ശരിയോ?

*

മഞ്ഞയാവുന്നു എന്ന തോന്നലു വരുമ്പോൾ
ഇലകൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നതെന്തിനാണ്‌?

*

സമാധാനമെന്നാൽ മാടപ്രാവിന്റെ സമാധാനമോ?
പുള്ളിപ്പുലി യുദ്ധത്തിനിറങ്ങുമോ?

പണ്ഡിതനെന്തിനു പഠിപ്പിക്കുന്നു,
മരണത്തിന്റെ ഭുമിശാസ്ത്രം?

പാഠശാലയിലെത്താൻ വൈകിയ
കുരുവിക്കുഞ്ഞുകളുടെ ഗതിയെന്ത്?

മറുപുറം കാണാവുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ
മാനത്തു വിതറിയിരിക്കുന്നുവെന്നു പറയുന്നതു നേരാണോ?

*

ക്രിസ്റ്റൊഫർ കൊളംബസ്സിന്‌
സ്പെയിൻ കണ്ടുപിടിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയതെന്തുകൊണ്ട്?

പൂച്ചയ്ക്കു ചോദിക്കാൻ
എത്ര ചോദ്യങ്ങളുണ്ടാവും?

ഇനിയും തൂവാത്ത കണ്ണീരാണോ
ചെറുതടാകങ്ങളിൽ തങ്ങിനില്ക്കുന്നത്?

അതോ, ശോകത്തിനു നേർക്കൊഴുകുന്ന
അദൃശ്യനദികളാണോ അവ?

*

ഇന്നലത്തെ സൂര്യൻ തന്നെയോ ഇത്?
ഈയഗ്നി ആ അഗ്നി തന്നെയോ?

മേഘങ്ങളുടെ ക്ഷണികസമൃദ്ധിയ്ക്ക്
ഏതുവിധം നാം നന്ദി പറയും?

കണ്ണീരിന്റെ കറുത്ത ഭാണ്ഡവുമായി
ഇടിമേഘം വന്നതെവിടെ നിന്ന്?

പോയാണ്ടത്തെ പലഹാരങ്ങൾ പോലെ മധുരിക്കുന്ന
ആ പേരുകളൊക്കെ ഏതു വഴിയ്ക്കു പോയി?

ഡൊണാൾഡമാർ, ക്ളോരിന്ദകൾ, എഡുവിഗെസുമാർ-
അവരൊക്കെ എങ്ങോട്ടു പോയി?

*

എന്റെ ചോരയെ തൊട്ടറിയാത്തവർ
എന്റെ കവിതയെക്കുറിച്ചെന്താവും പറയുക?

ബിയറിൽ നിന്നു തെന്നിനീങ്ങുന്ന നുരയെ
ഏതൊന്നു കൊണ്ടു നാമളക്കും?

പെട്രാർക്കിന്റെ ഒരു ഗീതകത്തിൽ പെട്ടുപോയ ഒരീച്ച-
അതു പിന്നെന്തുചെയ്യും?

*

ഇത്രയും മഞ്ഞനാണയങ്ങൾ കൊണ്ട്
ശരല്ക്കാലം എന്തിന്റെ വിലയാണെണ്ണിക്കൊടുക്കുന്നത്?

വോഡ്ക്കയിൽ ഇടിമിന്നൽ കലർത്തിയ കോക്ട്ടെയിലിന്‌
എന്തു പേരാണു കൊടുക്കുക?

*

എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത വെള്ളപ്പല്ലുകൾ കൊണ്ട്
അരി പുഞ്ചിരിക്കുന്നതാരെ നോക്കിയാണ്‌?
*

മാതളച്ചാറിനു മുന്നിൽ വച്ച്
മാണിക്യക്കല്ലുകൾ പറഞ്ഞതെന്തായിരുന്നു?

നീലനിറം പിറവിയെടുത്തപ്പോൾ
ആഹ്ളാദം കൊണ്ടട്ടഹസിച്ചതാരായിരുന്നു?

*

വെണ്മയുടെ ഗോപുരം പണിതുയർത്തുകയാണോ,
ഉപ്പും പഞ്ചസാരയും കൂടി?

സ്വപ്നം കാണുക കടമയാണ്‌
ഉറുമ്പിൻകൂടുകളിലെന്നതു സത്യമോ?

നിങ്ങൾക്കറിയുമോ,
ശരൽക്കാലത്തു ഭൂമി ഓർത്തിരിക്കുന്നതെന്തെന്ന്?

*

ചോളപ്പാടത്തെ പൊന്മണികൾ
ആരെങ്കിലും എണ്ണിത്തിട്ടപ്പെടുത്തിയോ?

കത്തിക്കിരയാവുമ്പോൾ
തണ്ണിമത്തൻ ചിരിക്കുന്നതെന്തിനെ നോക്കിയാണ്‌?
*
കിളിയിൽ നിന്നു കിളിയിലേക്കു പറക്കുന്ന പൂവിനെ
എന്തു വിളിക്കും?

*

തടവുകാരൻ സ്വപ്നം കാണുന്ന  വെളിച്ചം,
ആ വെളിച്ചം തന്നെയാണോ നിങ്ങൾക്കു മേൽ വീഴുന്നതും?

ഏപ്രിൽ മാസത്തിന്റെ നിറം
ദീനക്കാരനെങ്ങനെയായിരിക്കും?
*

മേഘത്തിൽ ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോൾ
കഴുകൻ തന്റെ കഠാര എവിടെയാണു വയ്ക്കുക?
*
നാണക്കേടു കൊണ്ടു മരിച്ചിട്ടുണ്ടാവുമോ,
വഴി തെറ്റിയ ആ തീവണ്ടികൾ?
*
പൊള്ളുന്ന കിടക്കയിൽ വീണുറങ്ങുന്ന സൂര്യനെ
പിറ്റേന്നു വിളിച്ചുണർത്തുന്നതാരാണ്‌?

*

ആരോടു ഞാൻ സംശയനിവൃത്തി വരുത്തും,
ഈ ലോകത്തെന്തു നേടാനായി ഞാൻ വന്നുവെന്ന്?

സ്വന്തം ഹിതത്തിനെതിരായി ഞാൻ മാറുന്നതെന്തുകൊണ്ട്?
ഉറച്ചുനിൽക്കാനെനിക്കാവാത്തതെന്തുകൊണ്ട്?

ചക്രങ്ങളില്ലാതെയും ഞാനുരുളുന്നതെങ്ങനെ,
തൂവലും ചിറകുമില്ലാതെ പറക്കുന്നതും?

എന്റെ എല്ലുകൾ ചിലിയിൽത്തന്നെ കിടക്കുമെങ്കിൽ
ആത്മാവിന്റെ കൂടുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചു ഞാനെന്തു പറയാൻ?

*

മണലാരണ്യത്തിലെ സഞ്ചാരിക്ക്
സൂര്യൻ ഇത്ര മോശം ചങ്ങാതിയായതെങ്ങനെ?

ആശുപത്രിയിലെ പൂന്തോട്ടത്തിൽ
ഇത്ര ഹിതകാരിയായതും?

നിലാവിന്റെ വലക്കണ്ണികളിൽ കുടുങ്ങിയത്
കിളികളോ അതോ മീനുകളോ?

എനിക്കെന്നെ കണ്ടുകിട്ടിയത്
അവർക്കെന്നെ കാണാതായിടത്താണോ?
*

ചെഗുവേരയുടെ രാത്രി കഴിഞ്ഞതിൽ പിന്നെ
ബൊളീവിയയിൽ പുലരി പിറക്കാത്തതെന്തുകൊണ്ടാണ്‌?

അവന്റെ കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട ഹൃദയം
അവന്റെ കൊലയാളികളെത്തേടി അവിടെ നടക്കുന്നുണ്ടോ?
*
മരണം വരുന്നതെവിടെ നിന്നെന്നു നിങ്ങൾക്കറിയാമോ,
മുകളിൽ നിന്നോ അതോ താഴെ നിന്നോ?

അണുജീവികളിൽ നിന്നോ, ചുമരുകളിൽ നിന്നോ?
യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്നോ മഞ്ഞുകാലത്തു നിന്നോ?
*

കടലിന്റെ ചിരിയിൽ
ഒരപായസൂചനയും നിങ്ങൾ കേൾക്കുന്നില്ലേ?

പോപ്പിപ്പൂവിന്റെ ചോരപ്പട്ടിൽ
ഒരു ഭീഷണി നിങ്ങൾ കാണുന്നില്ലേ?

ആപ്പിൾമരം പൂക്കുന്നത്
ആപ്പിളായി മരിക്കാനാണെന്നും നിങ്ങൾ കാണുന്നില്ലേ?

ചുറ്റും ചിരികളുമായി, വിസ്മൃതിയുടെ ചഷകങ്ങളുമായി
തേങ്ങിക്കരയാറില്ലേ നിങ്ങൾ?

*

പ്രാവുകൾ പാടാൻ പഠിച്ചാൽ
പ്രാവിൻ കൂട്ടിൽ പിന്നെന്തു നടക്കും?
*

കരളിൽ കരുണ തോന്നിയാൽ
കാണ്ടാമൃഗം പിന്നെത്ര കാലം ജീവിക്കും?

വസന്താഗമത്തിൽ
ഇലകൾ പറഞ്ഞുകൂട്ടുന്നതെന്താവാം?

വേരുകളോടൊത്തൊളിച്ചു ജീവിക്കുകയാണ്‌
ഇലകൾ ഹേമന്തത്തിൽ എന്നു പറയാമോ?

ആകാശത്തോടു രഹസ്യത്തിൽ പറയാൻ
മരം മണ്ണിൽ നിന്നറിഞ്ഞതെന്താവും?
*

സ്വപ്നത്തിൽ നിങ്ങളുടെ കിടപ്പറ പങ്കിട്ടവൾ,
അവളാരായിരുന്നു?

സ്വപ്നത്തിലെ സംഗതികൾ പിന്നെങ്ങോട്ടു പോകുന്നു?
അന്യരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിലേക്കു കടക്കുകയാണോ?

നിങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ ജീവനോടുണ്ടായിരുന്ന അച്ഛൻ
നിങ്ങൾ ഉണരുമ്പോൾ പിന്നെയും മരിക്കുമോ?

*

എന്നിലെ ശിശു എവിടെപ്പോയി,
ഉള്ളിലുണ്ടോ, അതോ പൊയ്പ്പോയോ?

എന്തിനിത്രയും കാലമെടുത്തു നാം വളരുന്നു,
പിന്നെ പിരിഞ്ഞുപോകാനാണെങ്കിൽ?

എന്റെ ശൈശവം മരിച്ചപ്പോൾ
നാമിരുവരും ഒപ്പമെന്തുകൊണ്ടു മരിച്ചില്ല?

ആത്മാവെന്നെ ഒഴിഞ്ഞുപോയെങ്കിൽ,
ഒരെല്ലിൻകൂടം എന്തിനെന്നെപ്പിന്തുടരുന്നു?

*

കടലിനെ വീണ്ടും ഞാൻ ചെന്നു കാണുമ്പോൾ
കടലെന്നെ അറിയുമോ, അറിയാതിരിക്കുമോ?

ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന അതേ ചോദ്യങ്ങൾ
തിരകളെന്നോടു തിരിച്ചു ചോദിക്കുന്നതെന്തിനാണ്‌?

തിരകൾ പാറകളിലിങ്ങനെ ആഞ്ഞടിക്കണോ,
വികാരാവേശം തുലച്ചുകളയണോ?

മണലിനോടു പ്രണയാഭ്യർത്ഥന നടത്തി നടത്തി
തിരകൾ തളർന്നുപോവില്ലേ?
*

വിടരാത്ത ചുംബനങ്ങൾ തന്ന്
വസന്തമിന്നേവരെ നിങ്ങളെ കബളിപ്പിച്ചിട്ടില്ലേ?
*
ശരല്ക്കാലത്തിന്റെ നടുമദ്ധ്യത്തിൽ
മഞ്ഞിച്ച വിസ്ഫോടനങ്ങൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കാറില്ലേ?

പറവപ്പറ്റം ചിറകെടുക്കുമ്പോൾ
ഏതു കിളിയാണു മുമ്പേ പറക്കുക?

*

ഗോളാന്തരചുംബനങ്ങൾ
നിയമവിരുദ്ധമാക്കുന്നതല്ലേ നല്ലത്?

അന്യഗ്രഹങ്ങളിൽ സൗകര്യങ്ങളൊരുക്കുന്നതിനു മുമ്പ്
ഈതരം സംഗതികളല്ലേ വിശകലനത്തിനെടുക്കേണ്ടത്?
*

രാത്രിയിൽ കേട്ടതെന്തായിരുന്നു?
ഗ്രഹങ്ങളുടെ കുതിപ്പോ കുതിരക്കുളമ്പടികളോ?

ഈ പ്രഭാതത്തിൽ ഏതിനെ ഞാൻ വരിക്കണം?
നഗ്നയായ കടലിനെയോ ആകാശത്തെയോ?

ആകാശമെന്തിനാണിത്ര നേരത്തേ
മൂടൽമഞ്ഞെടുത്തുടുത്തത്?
*

കിളികൾ തങ്ങളുടെ ഭാഷകളുടെ വിവർത്തനത്തിന്‌
എന്തേർപ്പാടാണു നടത്തിയിരിക്കുന്നത്?

കടലാമയോടു ഞാനേതു ഭാഷയിൽ പറയും,
അവനേക്കാൾ പതുക്കെയാണു ഞാനെന്ന്?
*

എന്റെ നിറം മങ്ങിയ ഉടുപ്പുകൾ
ഒരു പതാക പോലെ പാറുന്നതെന്തിനാണ്‌?

ഞാൻ ചില നേരത്തു ദുഷ്ടനാകാറുണ്ടോ,
അതോ എന്നും ഞാൻ നല്ലവനാണെന്നോ?

നാം ശീലിക്കുന്നത് കാരുണ്യമാണോ,
അതോ കാരുണ്യത്തിന്റെ പൊയ്മുഖമോ?

തിന്മയുടെ പനിനീർപ്പൊന്തയ്ക്കു വെളുപ്പല്ലേ,
നന്മയുടെ പൂക്കൾ കറുത്തിട്ടും?
*

വാക്കുകൾ ചിലനേരം
പാമ്പുകൾ പോലെ പുളയാറുണ്ടോ?

ഇത്രയധികം സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ വലിച്ചുകേറ്റിയാൽ
കപ്പലുകൾ മുങ്ങിപ്പോവില്ലേ?
*

പീഡിതനഗരങ്ങൾക്കു മേൽ
മഴ പെയ്യുന്നതേതു ഭാഷയിൽ?

പുലർച്ചെ കടല്ക്കാറ്റുരുക്കഴിക്കുന്നതേതു
സൗമ്യാക്ഷരങ്ങൾ?

പോപ്പി എന്ന വാക്കിനേക്കാൾ
മലർക്കെത്തുറന്ന നക്ഷത്രമുണ്ടോ?
*

എന്നെ പ്രേമിക്കുമോ, അക്ഷരമാലേ,
അർത്ഥപൂർണ്ണമായ ഒരു ചുംബനം എനിക്കു നല്കുമോ?

നിഘണ്ടു എന്നാൽ ഒരു ശവകുടീരമാണോ,
അതോ, അരക്കിട്ടടച്ച ഒരു തേനീച്ചക്കൂടോ?

മൂടിപ്പോയ കാലത്തെ നോക്കി
ഞാൻ നിന്നതേതു ജനാലയ്ക്കൽ?

അതോ അകലെയായി ഞാൻ കാണുന്നത്
ഞാനിനിയും ജീവിക്കാത്ത ജീവിതമോ?
*

തന്റെ ചിറകുകളിലെഴുതിയിരിക്കുന്നത്
ചിത്രശലഭമെന്നാണു വായിക്കുക?

തന്റെ യാത്രാപഥം മനസ്സിലാക്കാൻ
തേനീച്ചക്കേതൊക്കെ അക്ഷരങ്ങളറിയാം?

മരിച്ച പട്ടാളക്കാരെ എണ്ണത്തിൽ കുറയ്ക്കാൻ
ഏതക്കങ്ങളാണ്‌ ഉറുമ്പ് ഉപയോഗിക്കുക?

അനക്കമറ്റു കിടക്കുമ്പോൾ
കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ പേരെന്താണ്‌?
*

എല്ലാ പുഴകളും മധുരിക്കുമെങ്കിൽ
കടൽ ഉപ്പു ചുവയ്ക്കുന്നതെങ്ങനെ?

വേഷം മാറേണ്ട കാലമായെന്ന്
ഋതുക്കൾക്കെങ്ങനെ മനസ്സിലാകുന്നു?

മഞ്ഞുകാലത്തത്ര സാവധാനത്തിലും
പിന്നീടെത്രയും തിടുക്കത്തിലും?

വേരുകൾക്കെങ്ങനെ മനസ്സിലാകുന്നു,
വെളിച്ചത്തിലേക്കു പിടിച്ചുകയറണമെന്ന്?

അത്രയും പൂക്കളും നിറങ്ങളുമായി
വായുവിനെ പിന്നെ എതിരേല്ക്കണമെന്ന്?

ഒരേ വസന്തം തന്നെയോ,
അരങ്ങിൽ മാറിമാറിയെത്തുന്നതും?
*

മണ്ണിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അദ്ധ്വാനിക്കുന്നതാരാണ്‌,
മനുഷ്യനോ ഒരു ധാന്യമണിയുടെ സൂര്യനോ?

മണ്ണിനേറ്റവുമിഷ്ടം ആരോടാണ്‌,
പൈൻമരത്തിനോടോ പോപ്പിയോടോ?

അത് കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കുന്നതാരെ,
ഓർക്കിഡിനെ, ഗോതമ്പിനെ?

പൂവിനെന്തിനിത്രയും അലങ്കാരം,
ഗോതമ്പിനു ചെളി പറ്റിയ പൊന്നും?
*



നെരൂദ–പില്‍ക്കാലകവിതകള്‍ (1958-1968)


neruda


എന്നോടു ചോദിക്കരുത്


ചിലർ എന്നോടു പറയുന്നു,
പേരുകൾ, ഇരട്ടപ്പേരുകൾ, വിലാപങ്ങൾ
ഇവ ചേർന്ന മനുഷ്യവ്യാപാരങ്ങൾ
എന്റെ പുസ്തകത്താളുകളിലുണ്ടാവരുതെന്ന്,
എന്റെ വരികളിലവയ്ക്കിടം കൊടുക്കരുതെന്ന്:
അവർ പറയുന്നു, അവിടെ കവിത മരിക്കുകയാണെന്ന്,
ചിലർ പറയുന്നു, ഞാനതു ചെയ്യരുതെന്ന്:
അവരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ഞാനില്ല എന്നതാണു സത്യം.
ഞാനവരോടു കുശലം പറയുന്നു,
തല വണങ്ങി ആദരിക്കുന്നു,
വെണ്ണക്കട്ടിയിൽ എലികളെപ്പോലെ സന്തുഷ്ടരായി
അവർ പർണ്ണാസ്സസിലേക്കു പോകുന്നതിൽ ഞാനെതിരു പറയുന്നുമില്ല.
മറ്റൊരു ഗണത്തിൽ പെട്ടവനാണു ഞാൻ.
ചോരയും നീരുമുള്ള വെറും മനുഷ്യൻ.
അതുകാരണം, എന്റെ സഹോദരനെ അവർ തല്ലിയാൽ
കൈയിൽ കിട്ടിയതെടുത്തു ഞാൻ ചെറുക്കും;
എന്റെ ഓരോ വരിയിലുമുണ്ട്,
മനുഷ്യത്വമില്ലാത്തവർക്കു മേൽ,
ക്രൂരന്മാർക്കും അഹങ്കാരികൾക്കും മേൽ
വെടിമരുന്നിന്റെയോ ഉരുക്കിന്റെയോ ഭീഷണി.
എന്റെ രുഷ്ടസമാധാനത്തിന്റെ ശിക്ഷ പക്ഷേ,
പാവങ്ങളെ, നല്ലവരെ വേട്ടയാടില്ല:
കൈയിലൊരു വിളക്കുമായി വീണവരെ തേടി ഞാൻ നടക്കുന്നു:
ഞാനവരെ സാന്ത്വനിപ്പിക്കുന്നു,
ഞാനവരുടെ മുറിവുകൾ വച്ചുകെട്ടുന്നു:
നിത്യകർമ്മങ്ങളാണിവ കവിയുടെ ,
വിമാനം പറത്തുന്നവന്റെ, കല്ലു വെട്ടുന്നവന്റെ.
ഈ ഭൂമിയിൽ എന്തെങ്കിലും നാം ചെയ്തിരിക്കണം,
ഈ ഗ്രഹത്തിലാണു നാം പിറന്നതെന്നതിനാൽ;
മനുഷ്യസമൂഹത്തെ നാം ചിട്ടപ്പെടുത്തണം,
കിളികളോ, നായ്ക്കളോ അല്ല നാമെന്നതിനാൽ.
ഞാൻ വെറുക്കുന്നവരെ ഞാൻ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ,
ഞാൻ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്കു ഞാൻ പാടിക്കൊടുക്കുമ്പോൾ,
എന്റെ വിശ്വാസപ്രമാണങ്ങളെ വെടിയാനാണു
കവിതയ്ക്കു തോന്നുന്നതെങ്കിൽ,
എന്റെ നിയമത്തെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഞാനനുസരിക്കും,
നക്ഷത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും ശേഖരിച്ചും കൊണ്ട്;
അമേരിക്കയോടുള്ള എന്റെ ചഞ്ചലിക്കാത്ത കടമയിൽ
ഒരു പനിനീർപ്പൂവു കൂടിയാലും കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല.
സൗന്ദര്യവുമായി പ്രണയം കൊണ്ടൊരുടമ്പടി എനിക്കു പാലിക്കാനുണ്ട്:
എന്റെ ജനതയുമായി ചോര കൊണ്ടൊരുടമ്പടി എനിക്കു പാലിക്കാനുണ്ട്.

Cancion de Gesta പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഗാനം (1958-1968)


ഞാൻ മടങ്ങിയെത്തും


ഇനിയൊരു കാലം,
സ്ത്രീയോ, പുരുഷനോ ആയ യാത്രികാ,
ഇനിയൊരിക്കൽ,
എനിയ്ക്കു ജീവനില്ലാത്തൊരു കാലം,
ഇവിടെ വന്നു നോക്കൂ,
ഞാനിവിടെയുണ്ടോയെന്നു നോക്കൂ,
കല്ലിനും കടലിനുമിടയിൽ,
നുരയിലൂടിരച്ചുപായുന്ന
വെളിച്ചത്തിൽ.
ഇവിടെ നോക്കൂ,
ഇവിടെ വന്നെന്നെ നോക്കൂ,
ഞാൻ മടങ്ങുന്നതിവിടെയ്ക്ക്,
ഒരു വസ്തുവുമുരിയാടാതെ,
ശബ്ദമില്ലാതെ,
ചുണ്ടുകളില്ലാതെ,
നിർമ്മലനായി,
ഇവിടെയ്ക്കു ഞാൻ മടങ്ങും,
ഈ സമുദ്രമഥനമാവാൻ,
അതിന്റെ അഖണ്ഡഹൃദയമാവാൻ,
ഇവിടെ, ഇവിടെ ഞാൻ വെളിച്ചപ്പെടും,
ഇവിടെ ഞാൻ മാഞ്ഞുപോകും;
ഇവിടെ ഞാനൊരുവേള,
ശിലയുമതിന്റെ മൗനവുമാകും.

Las Piedras de Chile ചിലിയിലെ ശിലകള്‍ (1959-1961)


ഓർക്കുന്നുവോ


ഓർക്കുന്നുവോ:
ഒരു കിളിക്കുഞ്ഞിന്റെ ഹൃദയം
കൂട്ടിലിട്ടൊപ്പം കൊണ്ടുനടക്കുന്നവൾ നീ:
ചിറകിന്റെയും പാട്ടിന്റെയും സംവാദം;
എത്ര വയലിനുകൾ,
ഉയർന്നു പറക്കുന്നവ, വെട്ടിത്തിളങ്ങുന്നവ.
വാരിയെടുക്കൂ, എനിക്കു വേണ്ടി വാരിയെടുക്കൂ,
ശബ്ദങ്ങളും രത്നക്കല്ലുകളും,
തീയിലും വായുവിലും അതു പെറുക്കിക്കെട്ടി
നിർമ്മലസംഗീതത്തിന്റെ അകമ്പടിയുമായി
നാം യാത്ര പോകും
പൊൻകട്ടകൾ കുത്തിയൊലിക്കുന്ന പുലരിയിലേക്ക്.
നമ്മുടെ പ്രണയം തുടിക്കട്ടെ
തണുപ്പത്തു ചെകിളയിളക്കുന്ന മത്സ്യം പോലെ.


Cantos Ceremoniales  അനുഷ്ഠാനഗാനങ്ങള്‍ (1959-1961)


2017, ഓഗസ്റ്റ് 11, വെള്ളിയാഴ്‌ച

കൊബായാഷി ഇസ്സ - ഹൈക്കു


issa

കൊബായാഷി ഇസ്സ (Kobayashi Issa(1763-1828)യുടെ ശരിക്കുള്ള പേര്‌ കൊബായാഷി യതരോ എന്നാണ്‌. ഇസ്സ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൂലികാനാമമാണ്‌: ‘ഒരു കപ്പ് ചായ’ എന്നർത്ഥം.

ഇസ്സയുടെ അച്ഛൻ കൃഷിക്കാരനായിരുന്നു; അമ്മ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മരിച്ചതിനാൽ മുത്തശ്ശിയാണ്‌ വളർത്തിയത്. അച്ഛൻ രണ്ടാമതു വിവാഹം ചെയ്തു; എന്നാൽ രണ്ടാനമ്മയുമായും ആ ബന്ധത്തിലെ സഹോദരനുമായും ഒത്തുപോകാൻ ഇസ്സയ്ക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. 14 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹം വീടു വിട്ട് ഹൈക്കു പഠിക്കാനായി ഇഡോ (ഇന്നത്തെ ടോക്യോ)യിലേക്കു പോയി. 1810ൽ സ്വദേശമായ കഷിവബരയിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നതു വരെ അദ്ദേഹം നിരന്തരയാത്രയിൽ ആയിരുന്നു. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അദ്ദേഹം ദൗർഭാഗ്യങ്ങൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു- ആദ്യഭാര്യയുടേയും മൂന്നു കുട്ടികളുടേയും മരണം, പരാജയപ്പെട്ട രണ്ടാം വിവാഹം, പിന്നെ വീട് കത്തിനശിച്ചു, മൂന്നാമതൊരു വിവാഹം.

ഇസ്സയുടെ ഹൈക്കു വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് അതിലെ വൈകാരികത കൊണ്ടാണ്‌; വിഷാദവും മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധവും അവയിൽ നിഴൽ വീഴ്ത്തുന്നു. മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ലോകത്തെ ചെറുജീവികളോട്- കൊതുക്, ഈച്ച, പൂച്ച, വവ്വാൽ...-അനുതാപത്തോടെ, അല്ലെങ്കിൽ സഹഭാവത്തോടെയുള്ള വീക്ഷണമാണ്‌.


ഹൈക്കു

1

എന്നെപ്പെറ്റ നാടേ,
നിന്നെത്തൊട്ടേടമൊക്കെയും
കാരമുള്ളായ് മാറ്റി നീ.

2

എന്റെ ഗ്രാമം-
കാണാമറയത്താണെങ്കിലും
വാനമ്പാടിയവിടെ പാടുന്നു.

3

ചീവീടേ!
നീ പാടിയതടുത്ത പടിക്കലാണെങ്കിലും
ഇവിടെയിരുന്നു ഞാനതു കേട്ടു.

4

വെള്ളക്രിസാന്തമപ്പൂവേ,
പാത്രം മോറിയ വെള്ളമെടുത്തവർ
നിന്മേൽത്തന്നെയൊഴിച്ചല്ലോ!

5

ലോകം ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി,
ആ മഞ്ഞുതുള്ളിക്കുള്ളിലും
എന്തൊക്കെക്കലാപം!

6

നാണക്കേടു തോന്നുന്നു,
ഉച്ചമയക്കത്തിൽ കിടക്കെ
ഞാറ്റുപാട്ടു കേൾക്കുക!

7

കേൾക്കൂ! കേൾക്കൂ!
മയങ്ങുന്ന കാതിൽ തണ്ണീരു പോലെ
കുയിലിന്റെ ഗാനം.

8

തുടുത്ത ചന്ദ്രൻ-
ആർക്കു സ്വന്തമാണത്,
കുഞ്ഞുങ്ങളേ?

9

നരകത്തിന്റെ മേല്പുരയിൽ
പൂക്കളെ നോക്കി നാം നടക്കുന്നു-
ഇതാണ്‌ ലോകരീതി!

10

ഞാൻ മരിക്കുമ്പോൾ
എന്റെ കുഴിമാടത്തിനു കാവലാളാകൂ,
പുല്ച്ചാടീ.

11

വില്ലോമരത്തിനടിയിൽ
വായിലൊരിലയുമായി
നായക്കുട്ടി മയങ്ങുന്നു.

12

മറ്റൊരു ലോകത്ത്
നിനക്കു ഞാൻ ബന്ധുവായിരുന്നുവോ,
കുയിലേ?

13

വാനമ്പാടീ,
മഴയിൽ കുതിരുന്നല്ലോ,
നിന്റെ പ്രഭാതരാഗം.

14

നോക്കൂ, ഒരു നായക്കുട്ടി,
ഒരു പൂമ്പാറ്റയും-
അന്യോന്യമല്ലാതൊന്നുമവർ കാണുന്നില്ല്ല!

15

ഒരു ഞാറ്റുപാട്ട്...
എന്തൊക്കെക്കലഹങ്ങൾ,
കോപങ്ങളതിൽ ദഹിക്കില്ല!

16

ഓടക്കുഴലുമൂതിയിരിക്കുമ്പോൾ
മഞ്ഞുതുള്ളിയിറ്റുന്നതയാളറിയുന്നില്ല-
എന്റെ അയല്ക്കാരൻ!

17

‘നമ്മുടെ വീട്..’
പറയുമ്പോൾത്തന്നെ
എന്തു കുളിര്‌!

18

ഇരുട്ടിൽ നിന്നു വരുന്നു,
ഇരുട്ടിലേക്കു മടങ്ങുന്നു-
ഒരു പൂച്ചയുടെ പ്രണയഗാനം!

19

ഈ മലയോരക്കുടിലിൽ,
നമ്മുടെ കഞ്ഞിക്കിണ്ണത്തിൽ,
നോക്കൂ, തെളിഞ്ഞ ചന്ദ്രൻ!

20

ഞാനാണടുത്തതെന്നോ?
ഈയുടലാണിനി വീഴുകയെന്നോ,
കാറിക്കരയുന്ന കാക്കേ?

21

എന്തു ഭംഗി!
ചുമരിലെ വിള്ളലിലൂടെ
ആകാശഗംഗയെ കാണുമ്പോൾ!

22


എന്തൊരത്ഭുതം,
ചെറിപ്പൂക്കൾക്കടിയിൽ
ജീവനോടിരിക്കുക!

23

ചെറിപ്പൂക്കൾക്കു നന്ദി!
അവയുടെ തണലത്ത്
ഒരാളും അന്യനല്ല.

24

ഒരു നോക്ക് ചന്ദ്രനെ കണ്ടു,
ഒരു കുറി കുയില്പാട്ടു കേട്ടു,
ഒരു രാവങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു.

25

രാജാവും കാലാളും-
കളി കഴിഞ്ഞാൽ
ഒരേ പെട്ടിയിൽ.

26

മുള്ളങ്കി പറിക്കുന്നവനോടു
വഴി ചോദിച്ചു,
മുള്ളങ്കി കൊണ്ടവൻ വഴി കാണിച്ചു!

27

കുയിലു പാടുന്നു,
എനിക്കായി, മലയ്ക്കായി,
മലയ്ക്കായി, എനിക്കായി.

28

വസന്തകാലചന്ദ്രന്റെ മുഖം-
ഒരു പന്ത്രണ്ടു വയസ്സെന്ന്
ഞാൻ പറയും!

29

ആളുകൾ ചിതറി,
ഇലകളും ചിതറി,
ശരല്ക്കാലമഴയത്ത്.

30

വേനല്ക്കാലരാത്രി-
നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലും
അന്യോന്യം മന്ത്രിക്കുന്നു!

31

വയസ്സെത്രയെന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ
പുത്തൻ കിമോണോയിട്ട കുട്ടി
അഞ്ചു വിരലും വിരിച്ചുകാട്ടി!

32

രാത്രിയിൽ വിരിയുന്ന പൂക്കൾ,
സംഗീതം കേട്ടു മനസ്സിളകിയ
മനുഷ്യരുടെ മുഖങ്ങൾ.

33

പൂവിടാൻ
ഒരു തിടുക്കവുമില്ല,
എന്റെ പ്ളം മരത്തിന്‌!

34

ചുടുകാട്ടിലേക്കു നടക്കുമ്പോൾ
കിഴവൻ നായ
മുമ്പേ നടക്കുന്നു.

35

പെണ്ണിന്റെ മുറിയിൽ
വെളിച്ചം കണ്ട നിശാശലഭം-
മൊരുമൊരാ കരിഞ്ഞുവീണു!

36

വസന്തകാലമഴച്ചാറൽ-
ഒരു സുന്ദരിപ്പെൺകുട്ടി
കോട്ടുവായിടുന്നു!

37

ബുദ്ധനോടു പ്രാർത്ഥിക്കുകയായിരുന്നു,
കൊതുകിനെ
കൊല്ലുകയുമായിരുന്നു!

38

പേടിക്കേണ്ട ചിലന്തികളേ,
വീടു ഞാനങ്ങനെ
വെടിപ്പാക്കി വയ്ക്കാറില്ല!

39

കുരുവീ, വഴിമാറൂ,
കുതിരയുടെ
വരവുണ്ട്!

40

മഞ്ഞുരുകുന്നു,
നാടു മുഴുവൻ
കുട്ടികൾ നിറയുന്നു!

41

കാതരികിൽ ഒരു കൊതുക്-
അത് കരുതിയോ,
എനിക്കു കാതു കേൾക്കില്ലെന്ന്!

42

കീടങ്ങളിലുമുണ്ട്,
പാടാനറിയുന്നവർ,
പാടാനറിയാത്തവർ!

43

മയക്കം വിട്ട പൂച്ച
മൂരി നിവർക്കുന്നു,
പ്രേമിക്കാൻ യാത്രയാവുന്നു!

44

എന്റെ കൂടെ വരൂ,
നമുക്കൊരുമിച്ചു കളിക്കാം,
അമ്മയില്ലാത്ത കുരുവീ!

45

ഒരുങ്ങിക്കോ, ഒരുങ്ങിക്കോ,
മരിക്കാനൊരുങ്ങിക്കോ!
ചെറിപ്പൂക്കൾ പറയുന്നു.

46

ആ പണിക്കാരിയെ നോക്കൂ,
അവൾ ഞാറു നട്ടു ചെല്ലുന്നത്
കരയുന്ന കുഞ്ഞിനടുത്തേക്ക്.

47

കിളികൾ കൂടു കൂട്ടുന്നു-
മരംവെട്ടി നോക്കിവച്ചതാണാ മരമെന്ന്
അവയറിയുന്നില്ല.

48

അന്യരെപ്പോലെങ്ങനെ ഞാൻ നിവർത്തിക്കാൻ,
പുതുവത്സരച്ചടങ്ങുകൾ-
കുഴിമടിയനായ ഞാൻ!

49

നീയില്ലാതെന്നോമനേ,
എത്രയാണവ, എത്ര ദീർഘമാണവ-
നാം നടന്ന പാതകൾ!

50

എന്റെ വസന്തം?-
ഒരു മുളന്തണ്ട്‌,
ഒരരളിച്ചില്ല.

51

കാട്ടുവാത്തേ, കാട്ടുവാത്തേ,
ഏതു പ്രായത്തിലായിരുന്നു,
നിന്റെ ആദ്യയാത്ര?

52

പ്ളം മരം പൂക്കുന്നു,
രാപ്പാടി പാടുന്നു,
ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കുമാണ്‌.

52

ആണ്ടുപിറപ്പാണിന്ന്-
ഞാൻ മാത്രമല്ലല്ലോ, അല്ലേ,
കൂടില്ലാത്ത കിളിയായി?

53

കിഴവനായെന്നാലും
ഒരനിഷ്ടവുമെന്നോടവർക്കില്ല-
ചെറി പൂത്ത പൂക്കൾക്ക്.

54

നമ്മുടെ പകലു കഴിഞ്ഞുവെന്നാണ്‌
സന്ധ്യക്കു മണി മുട്ടുന്നതിനർത്ഥമെന്നോർക്കാതെ
അന്തിക്കുളിരു കൊണ്ടു നാമിരിക്കുന്നു!

55

ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളിയാണ്‌ ലോകം,
അതെ, ലോകം ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളിയാണ്‌,
എന്നാലും, എന്നാലും...

(മകൾ മരിച്ച് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞെഴുതിയത്)

56

പിറക്കുമ്പോഴൊരു കുളി,
മരിക്കുമ്പോഴൊരു കുളി,
കഥയില്ലാത്തതിക്കളി!

(അവസാനത്തെ കവിത)


2017, ഓഗസ്റ്റ് 8, ചൊവ്വാഴ്ച

ഒക്റ്റേവിയോ പാസ്–ആദ്യകാലകവിതകൾ (1935-1955)


paz


1.  കിളി


വായുവിന്റെ, വെളിച്ചത്തിന്റെ, ആകാശത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദത.
ആ സുതാര്യനിശ്ശബ്ദതയിൽ
പകൽ ഇളവെടുക്കുകയായിരുന്നു:
സ്ഥലത്തിന്റെ സുതാര്യത നിശ്ശബ്ദതയുടെ സുതാര്യതയായിരുന്നു.
ആകാശത്തിന്റെ വെളിച്ചം
കാടു കയറിയ പുല്ക്കൊടികളെ മാടിയൊതുക്കുകയായിരുന്നു.
മണ്ണിലെ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞുജന്മങ്ങൾ, കല്ലുകൾക്കിടയിൽ,
ഒരേ സൂര്യനു ചുവട്ടിലെ കല്ലുകൾ തന്നെയായിരുന്നു.
കാലത്തിനു ദാഹം തീരാൻ ഒരു നിമിഷം മതിയായിരുന്നു.
വശ്യമായൊരു നിശ്ചേഷ്ടതയിൽ
നട്ടുച്ച സ്വയം ദഹിക്കുകയായിരുന്നു.

ഈ നേരത്തൊരു കിളി പാടി, മെലിഞ്ഞൊരമ്പ്.
മുറിപ്പെട്ടൊരു വെള്ളിനെഞ്ചു പോലെ ആകാശം വിറ കൊണ്ടു,
ഇലകളിളകി,
പുല്ക്കൊടികളുണർന്നു...
മരണം ഒരമ്പാണെന്നു ഞാനറിഞ്ഞു,
അജ്ഞാതമായ ഒരു കൈ അയക്കുന്നതാണതെന്നും
കണ്ണൊന്നടച്ചു തുറക്കുമ്പോഴേക്കും നാം മരിക്കുന്നുവെന്നും.


2.  വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞവർ


പുല്പരപ്പിൽ നീണ്ടുനിവർന്നു കിടക്കുന്നു,
ഒരാൺകുട്ടിയും ഒരു പെൺകുട്ടിയും.
അവർ ഓറഞ്ചുകൾ ഊറിക്കുടിക്കുന്നു, ചുംബിക്കുന്നു,
നുര കൈമാറുന്ന തിരകളെപ്പോലെ.

കടലോരത്തു നീണ്ടുനിവർന്നു കിടക്കുന്നു,
ഒരാൺകുട്ടിയും ഒരു പെൺകുട്ടിയും.
അവർ നാരങ്ങകൾ ഊറിക്കുടിക്കുന്നു, ചുംബിക്കുന്നു,
നുര കൈമാറുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലെ.

മണ്ണിനടിയിൽ നീണ്ടുനിവർന്നു കിടക്കുന്നു,
ഒരാൺകുട്ടിയും ഒരു പെൺകുട്ടിയും.
അവർ ഒന്നും മിണ്ടുന്നില്ല, ചുംബിക്കുന്നില്ല,
മൗനത്തിനു മൗനം അവർ കൈമാറുന്നു.


3.  രണ്ടുടലുകൾ

മുഖത്തോടു മുഖം രണ്ടുടലുകൾ
ചിലനേരമവ രണ്ടു തിരകൾ
രാത്രി ഒരു പെരുംകടലും.

മുഖത്തോടു മുഖം രണ്ടുടലുകൾ
ചിലനേരമവ രണ്ടു കല്ലുകൾ
രാത്രി ഒരു മണല്ക്കാടും.

മുഖത്തോടു മുഖം രണ്ടുടലുകൾ
ചിലനേരമവ രണ്ടു വേരുകൾ
രാത്രിയോടു പിണഞ്ഞവ.

മുഖത്തോടു മുഖം രണ്ടുടലുകൾ
ചിലനേരമവ രണ്ടു കഠാരകൾ
രാത്രി തീപ്പൊരി ചിതറുന്നതും.

മുഖത്തോടു മുഖം രണ്ടുടലുകൾ
ഒഴിഞ്ഞ മാനത്തേക്കു പതിക്കുന്ന
രണ്ടു നക്ഷത്രങ്ങളവ.


4.  ജീവന്റെ ഇടവേള

മിന്നലോ മീനുകളോ,
കടലിരുട്ടിൽ
കിളികൾ, മിന്നൽ
കാടിരുട്ടിൽ.

നമ്മുടെ എല്ലുകൾ മിന്നൽ,
ഉടലിരുട്ടിൽ.
ലോകമേ, ഇരുട്ടാണെല്ലാം,
ജീവൻ മിന്നലും.


The Bird

In transparent silence

day was resting:

the transparency of space

was silence’s transparency.

Motionless light of the sky was soothing

the growth of the grass.

Small things of earth, among the stones,

under identical light, were stones

Time sated itself in the minute.

And in an absorbed stillness

noonday consumed itself.

And a bird sang, slender arrow.

The sky shivered a wounded silver breast,

the leaves moved,

and grass awoke.

And I knew that death was an arrow

let fly from an unknown hand

and in the flicker of an eye we die.
from Bajo Tu Clara Sombra/"Under Your Clear Shadow"
1935-1944


Engaged

Stretched out on the grass,
a boy and a girl.
Savoring their oranges,
giving their kisses like waves exchanging foam.

Stretched out on the beach,
a boy and a girl.
Savoring their limes,
giving their kisses like clouds exchanging foam.

Stretched out underground,
a boy and a girl.
Saying nothing, never kissing,
giving silence for silence.


Two Bodies


Two bodies face to face
are at times two waves
and night is an ocean.
Two bodies face to face
are at times two stones                       5
and night is a desert.
Two bodies face to face
are at times two roots
laced into night.
Two bodies face to face                 10
are at times two knives
and night strikes sparks.
Two bodies face to face
are two stars falling
in an empty sky.

Live Interval


Lightning or fishes
in the night of the sea
and birds, lightning
in the forest night.
Our bones are lightning
in the night of the flesh.
O world, all is night,
life is the lightning.


To Buy Early Poems

2017, ഓഗസ്റ്റ് 6, ഞായറാഴ്‌ച

നെരൂദ–പില്‍ക്കാലകവിതകള്‍ (1968-1974)


pablo-neruda1


ഒരോർമ്മ


ഓർമ്മ
ഗോതമ്പുപാടത്തിന്റെ നടുക്ക്
പാടലനിറമുള്ളൊരു പോപ്പിപ്പൂവു പോലെ,
പട്ടിലും പട്ടായി,
സർപ്പഗന്ധവുമായി.
പിന്നെയൊക്കെ
പൊൻനിറത്തിൽ
ഗോതമ്പുകതിരിന്റെ മൂർച്ച മാത്രം.

ഒരിക്കലല്ല,
അവിടെ ഞാൻ കുരുങ്ങിക്കിടന്നിരിക്കുന്നു,
ഒരു മെതിക്കാരിക്കരികെ,
ആകസ്മികരതിയുടെ ആപ്പിൾപ്പഴവുമായി.
മെതിച്ച കറ്റകളിൽ ശേഷിച്ചത്
ശുക്ളത്തിന്റെ ഗന്ധം,
നിലാവും.


ലളിതമാണിത്


ബലം മൂകമാണ്‌ (മരങ്ങൾ എന്നോടു പറഞ്ഞു)
ഗഹനതയുമതുപോലെ (വേരുകൾ എന്നോടു പറഞ്ഞു)
അതുപോലെ നൈർമ്മല്യവും (ഗോതമ്പെന്നോടു പറഞ്ഞു).

ഒരു മരവുമൊരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല:

"എനിക്കാണേറ്റവും പൊക്കമുള്ളത്!”

ഒരു വേരുമൊരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല:
“ആഴത്തിലുമാഴത്തിൽ നിന്നാണെന്റെ വരവ്!”

അപ്പവുമൊരിക്കലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല:
“അപ്പത്തെക്കാൾ നല്ലതായിട്ടെന്തുള്ളു!”


പോയ കാലം


ആ പഴയ നാളുകൾ,
സമൃദ്ധിയുടെ നാളുകൾ,
ആഹ്ലാദത്തിന്റെ നശ്വരഭണ്ഡാരങ്ങൾ,
അവയിനി മടങ്ങിവരില്ല.

ഒരു കേട്ടുകേള്‍വി മാത്രമായിരുന്നു
നമ്മുടെ പുഷ്കലകാലം;
നിലവറകളിൽ നുരഞ്ഞുനിറയുന്ന
ഇരുണ്ട വീഞ്ഞായില്ല നാം.
വിട, വിട,
അത്രയും യാത്രാശിസ്സുകൾ
നമ്മെക്കടന്നുപോകുന്നു,
മാനത്തു മാടപ്രാവുകൾ പോലെ
തെക്കു നോക്കിപ്പറക്കുന്നു,
നിശ്ശബ്ദതയ്ക്കുള്ളിലേക്കു

കയറിപ്പോകുന്നു.


ക്രിയ


ഞാനീ വാക്കിനെ ചുളിയ്ക്കാൻ പോകുന്നു,
ഞാനിതിനെ പിണയ്ക്കാൻ പോകുന്നു,
അതെ,
ഇതേറെ മിനുസമായത്,
ഒരു കൂറ്റന്‍ നായയുടെ, വൻപുഴയുടെ
നാവോ നീരോ
ഏറെയാണ്ടതിനെ നക്കിത്തോര്‍ത്തിയ മാതിരി.

എനിക്കു വേണം

വാക്കിൽ
ഇരുമ്പുപ്പിന്റെ
കാഠിന്യം,
മണ്ണിന്റെ വിഷപ്പല്ലു പറിച്ച ഊറ്റം,
മിണ്ടിയവരുടെ, മിണ്ടാത്തവരുടെ
ചോരയും.

എനിക്കു കാണണം
അക്ഷരങ്ങൾക്കുള്ളിലെ ദാഹം,
എനിക്കു സ്പർശിക്കണം
ശബ്ദത്തിലഗ്നിയെ:
എനിക്കറിയണം
നിലവിളിയുടെ ഇരുട്ടും.
കന്നിശിലകൾ പോലെ
പരുക്കനാവണം
വാക്കുകളെനിക്ക്‌.


ഉപഹാരം

ഏതുറച്ച കൈകളാണ്
പണിയായുധങ്ങളും
കള്ളിന്റെ കോപ്പയും
പെണ്ണുടലിൽ പറ്റിപ്പിടി-
ച്ചവിടെ മുദ്ര പതിപ്പിച്ച
ജഘനത്തിന്റെ സവിശേഷവടിവും
നമുക്കായി കടഞ്ഞെടുത്തത്?

കോപ്പയ്ക്കതിന്റെ
വടിവു രൂപപ്പെടുത്തിയ കൈകൾ,
വീപ്പയ്ക്കു വർത്തുളതയ്ക്കും
ഓട്ടുമണിയുടെ അമ്പിളിവട്ടത്തിനും
വഴി കാട്ടിയ കൈകൾ.

ഗ്രഹങ്ങളുടെ മുഖരൂപങ്ങൾ മാറ്റിവരയ്ക്കാൻ
എനിക്കു വേണം,
കൂറ്റൻ കൈകൾ;
സഞ്ചാരിക്കു ത്രികോണനക്ഷത്രങ്ങൾ വേണം;
തണുപ്പ് ചതുരക്കരുക്കളായി മുറിച്ചെടുത്ത
നക്ഷത്രമണ്ഡലങ്ങൾ;
അന്റോഫഗസ്റ്റയിൽ* താണുപോയ പുഴകളെ വാറ്റിയെടുത്ത്
പിശുക്കു കാരണം ജലത്തിനു
മരുഭൂമിയിൽ നഷ്ടമായതു വീണ്ടെടുക്കുന്ന
കൈകൾ.

മനുഷ്യകുലത്തിന്റെ കൈകൾ മുഴുവനെനിക്കു വേണം,
കടലിലെ മീനുകളാകെയും
ഒലീവിന്റെ കായ്കളാകെയും
ഇനിയുമുണരാത്ത പ്രണയങ്ങളാകെയും കോരിയെടുക്കാൻ,
പകലിന്റെ കൈകളിൽ
ഉപഹാരങ്ങൾ കൊടുത്തിട്ടു പോകാൻ.

*Antofagasta- ഖനികള്‍ നിറഞ്ഞ ചിലിയന്‍ നഗരം


വിപരീതമായ കൈകൾ

നിങ്ങളിലാരു കണ്ടു,
കറ്റ കൊയ്യുന്ന, കതിരും പതിരും തിരിക്കുന്ന എന്നെ?
ആരാണു ഞാൻ, ഈ കുഴിമടിയൻ?
മറ്റേതോ ഒരു ജോ*
മണ്ണിനെ തൊട്ടു,
അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു വീണതെന്തോ
താഴിൽ ചാവിയെന്നപോലെ തിരിഞ്ഞു:
അവനായി മണ്ണു മലർക്കെത്തുറന്നു.

എനിക്കതായില്ല:
ശ്രമിക്കാനുള്ള ജ്ഞാനമോ
സമയമോ എനിക്കുണ്ടായില്ല.
നാഗരികനായൊരു ജഡത്തെപ്പോലെ
ഞാനെന്റെ വിരൽനഖങ്ങൾ മിനുക്കിവച്ചു;
ചക്രക്കീലിന്റെ മെഴുക്കിനെന്നെ വെറുപ്പായിരുന്നു;
നിർമ്മലമായ പ്രക്രിയകളിലടങ്ങുന്ന കളിമണ്ണോ,
എന്നെക്കൂട്ടാതെ മറ്റേതോ നാട്ടിലേക്കു കുടിയേറുകയും ചെയ്തു.
കൃഷി എന്റെ പുസ്തകങ്ങളെ ഗൌനിച്ചിട്ടേയില്ല;
സ്വന്തമായിട്ടൊന്നും ചെയ്യാനില്ലാതായിപ്പോയ ഞാൻ
എന്റെ ദുർബലമായ ശീലങ്ങളിൽ ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു,
ഒന്നിൽ നിന്നൊന്നിലേക്കു ഞാനലഞ്ഞു,
വിട പറയാനായി മാത്രം ഞാൻ ജീവിച്ചു.
വിട, ഒലീവിനെ അറിയാതെ ഒലീവെണ്ണയോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു,
വിട, മദ്യക്കോപ്പയോട്, ആ തനിവിസ്മയത്തോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു,
വിട, സർവതുമേ, വിട: ഒരിക്കലും ഞാനറിയില്ല,
എന്റെ ബലം കെട്ട കൈകളുടെ സഹായമില്ലാതെ
ഈ മണ്ണിൽ ആ തരം കാര്യങ്ങളുരുവം കൊള്ളുന്നതെങ്ങനെയെന്ന്.

*ആട്ടിടയനും കൃഷിക്കാരനുമായ മിഗുവെൽ ഹെർണാണ്ടെഥ് എന്ന കവിയെ ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട്


അപരാധി

അപരാധിയെന്നു
ഞാനെന്നെ വിധിക്കുന്നു,
എനിക്കു കിട്ടിയ ഈ കൈകൾ കൊണ്ട്
ഒരു ചൂലു ഞാനുണ്ടാക്കിയില്ലല്ലോ.

എന്തേ ഞാനൊരു ചൂലുണ്ടാക്കിയില്ല?

എനിക്കീ കൈകൾ തന്നതു പിന്നെയെന്തിന്‌?

ഞാനാകെ ചെയ്തതു
കതിരുകൾ ചായുന്നതു നോക്കിയിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ,
കാറ്റിനു കാതോർത്തിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ,
മണ്ണിന്റെ പച്ച മാറാത്ത തണ്ടുകൾ മുറിച്ചെടുത്ത്
വെയിലത്തു വിരിച്ചുണക്കി
പൊന്നു പോലവയെ കൂട്ടിക്കെട്ടി
ആ മഞ്ഞപ്പാവാടയോടൊരു
മുളംകമ്പു ചേർത്തുകെട്ടി
വഴിയടിക്കാനൊരു ചൂലു ഞാനുണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിൽ
ഈ കൈകൾ കൊണ്ടെന്തുപയോഗം?

എങ്ങനെ ഞാനെന്റെ ജീവിതം തള്ളിനീക്കും,
അടിസ്ഥാനവസ്തുക്കളെ
കാണാതെ, പഠിക്കാതെ,
ശേഖരിക്കാതെ, ഇണക്കാതെയും?

ഇനി നിഷേധിച്ചിട്ടു കാര്യമില്ല,
എനിക്കു നേരമുണ്ടായിരുന്നു,
കൈകൾ പക്ഷേ മടിച്ചുനിന്നു,
എങ്കിലെങ്ങനെ ഞാൻ
മഹത്വമവകാശപ്പെടാൻ,
ഒരു ചൂല്‌,
ഒരെണ്ണം,
ഒരേയൊരെണ്ണം
അതൊന്നുണ്ടാക്കാൻ
ഇന്നേവരെയെനിക്കായിട്ടില്ലെങ്കിൽ?


Las manos del dia പകലിന്റെ കൈകള്‍ (1968)


എന്റെ, ദേശത്തിന്റെ കഥ

ക്ഷമിക്കണേ, എന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ കഥ പറയുമ്പോൾ
അതെന്റെ ദേശത്തിന്റെ കഥയാവുന്നെങ്കിൽ.
ഇതാണു ദേശം.
നിങ്ങളുടെ ചോരയിൽ അതു വളരുന്നു,
നിങ്ങളും ഒപ്പം വളരുന്നു.
നിങ്ങളുടെ ചോരയിൽ അതു മരിക്കുമ്പോൾ
നിങ്ങളും ഒപ്പം മരിക്കുന്നു.


മറ്റൊരു ദിവസം (1969)



മഴ പെയ്യുന്നു

മഴ പെയ്യുന്നു
പൂഴിയ്ക്കു മേൽ,
മേൽക്കൂരയ്ക്കു മേൽ
മഴയുടെ സ്വരപാതം:
എന്റെ നാളുകൾക്കുപ്പായ
ചിരന്തനപ്രണയത്തിന്റെ
താളുകൾക്കു മേൽ
മഴയുടെ വിളംബതാളം:
മഴ, നീ,
നീ നിന്റെ പഴയ കൂട്ടിലേക്കു
മടങ്ങിപ്പൊയ്ക്കോളൂ,
സൂചികളുമായി നീ നിന്റെ
ഭൂതകാലത്തിലേക്കു പൊയ്ക്കോളൂ:
ഇന്നെനിയ്ക്കു കൊതി,
വെണ്മയിൽ വെണ്മയായൊരിടം,
പച്ചപ്പനിനീർപ്പൊന്തയുടെ ഒരു ചില്ലയ്ക്കും,
ഒരു പൊൻപനിനീർപ്പൂവിനുമായി
ഒരു ഹേമന്തത്തിന്റെ വെണ്മ:
അനന്തവസന്തം കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു,
മേഘങ്ങളൊഴിഞ്ഞ മാനത്തിനു ചോടെ
വെണ്മ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു:
അപ്പോഴല്ലേ, മഴ മടങ്ങിയെത്തുന്നു,
എന്റെ ജനാലയിൽ
കദനത്തിന്റെ താളം കൊട്ടാൻ,
എന്റെ നെഞ്ചിനും
എന്റെ മേൽക്കൂരയ്ക്കും മേൽ
രോഷത്തിന്റെ താണ്ഡവമാടാൻ,
തന്റെയിടം പിടിച്ചുവാങ്ങാൻ:
അതെന്നോടൊരു പാത്രം ചോദിക്കുന്നു,
സൂചികളും,
മറുപുറം കാണുന്ന കാലവും,
കണ്ണീരുമിട്ടു നിറയ്ക്കാൻ.


ഈ ഉടഞ്ഞ മണി

ഈ ഉടഞ്ഞ മണിക്കിനിയും പാടണമത്രെ:
ഇന്നതിനു നിറം പച്ച,
കാടുകളുടെ നിറം,
കാട്ടിൽ കൽക്കുഴികളിൽ
തളം കെട്ടിയ ജലത്തിന്റെ നിറം,
ഇലകളിൽ പകലിന്റെ നിറം.

ഓടുടഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു,
പച്ചച്ചുപോയിരിക്കുന്നു,
വള്ളിപ്പടർപ്പിൽ പിണഞ്ഞു
വായും തുറന്നു
മണ്ണിൽ വീണതുറങ്ങുമ്പോൾ
വെള്ളോടിന്റെ കട്ടിപ്പൊൻനിറം
തവളപ്പച്ചയായിരിക്കുന്നു:
ജലത്തിന്റെ വിരലുകളായിരുന്നു,
കടലോരത്തിന്റെ നനവായിരുന്നു,
ലോഹത്തെ പച്ചയാക്കിയതും
മണിക്കു മാർദ്ദവം പകർന്നതുമവയായിരുന്നു.

എന്റെ കാടു കേറിയ തോട്ടത്തിലെ
പരുഷമായ പടർപ്പുകൾക്കിടയിൽ
യാതനപ്പെട്ടും മുറിപ്പെട്ടും
പുല്ലുകളിൽ മുറിപ്പാടുകൾ മറഞ്ഞും
ഈ പച്ചമണി:
ഇന്നതാരെയും വിളിക്കുന്നില്ല,
ആ പച്ചക്കോപ്പയ്ക്കു ചുറ്റും ആരും വന്നുകൂടുന്നില്ല,
ഒരു പൂമ്പാറ്റയല്ലാതെ:
വീണ മണിയ്ക്കു മേലതു തത്തിപ്പറക്കുന്നു,
പിന്നെ,
മഞ്ഞച്ചിറകുകളേറി പറന്നു രക്ഷപ്പെടുന്നു.


നമുക്കു കാത്തിരിക്കുക

വരുംനാളുകളുയർന്നുവരുന്നു,
അപ്പത്തിന്റെ മാവു പുളിച്ചുപൊന്തുമ്പോലെ,
അല്ലെങ്കിൽ കാത്തിരിക്കുന്നു,
കസേരകൾ പോലെ,
മരുന്നുകടകൾ പോലെ, പണിയാലകൾ പോലെ:
വരുംനാളുകൾക്കായൊരു പണിപ്പുരയുണ്ട്;
ആത്മാവിന്റെ പണിക്കാരവിടെ പണിതെടുക്കുകയാണ്‌,
തൂക്കിയെടുക്കുകയാണ്‌, ഒരുക്കിയെടുക്കുകയാണ്‌,
കഠിനമോ അനർഘമോ ആയ നാളുകൾ;
വരേണ്ട കാലത്തവ നിങ്ങളുടെ വാതില്ക്കൽ വന്നു മുട്ടും,
നിങ്ങൾക്കൊരോറഞ്ചു സമ്മാനിക്കാൻ,
അല്ലെങ്കിൽ നില്ക്കുന്ന നില്പിൽ നിങ്ങളെ കൊല ചെയ്യാൻ.


നക്ഷത്രങ്ങൾ

അങ്ങവിടെ, അങ്ങവിടെ, മണി മുട്ടുന്നവൻ കൈ ചൂണ്ടി:
ആ ദിക്കിലേക്കു കണ്ണു പായിച്ച ജനക്കൂട്ടം കണ്ടതു പക്ഷേ,
പതിവു കാര്യം തന്നെ: ചിലിയിലെ നീലിച്ച രാത്രി,
വിളർത്ത നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്പന്ദനം.

പിന്നെയും ആളുകൾ വന്നു,
ഓരോ പകലും ഓരോ രാത്രിയും
ആകാശത്തെ താങ്ങിനിർത്തുന്നതെന്തെന്ന്
അന്നേ വരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തവർ;
അത്രയധികമാളുകൾ, അത്രയും വിസ്മിതർ,
അവർ ചോദിക്കുകയായിരുന്നു, എവിടെ, എവിടെ?

മണി മുട്ടുന്നവനാവട്ടെ,
ഗൗരവം നിറഞ്ഞ ക്ഷമയോടയാൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയായിരുന്നു,
നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ രാത്രിയെ,
മറ്റേതു രാത്രിയും പോലായ ഒരു രാത്രിയെ.


El mar y las campanas കടലും മണികളും (1973)


ഒരു നായയുടെ മരണം

എന്റെ നായ ചത്തു.

തോട്ടത്തിൽ തുരുമ്പെടുത്തൊരു യന്ത്രത്തിനരികെ
ഞാനവനെ കുഴിച്ചുമിട്ടു.

അവിടെ, അധികമാഴത്തിലല്ലാതെ,
ആഴം കുറയാതെയും,
വരുന്നൊരുകാലം

എന്റെ ചൂളം വിളി കേട്ടെഴുന്നേറ്റു വന്ന്‍
അവനെന്നെയെതിരേൽക്കും.
അവന്റെ കുപ്പായവും
അവന്റെ ദുശ്ശീലങ്ങളും
നീരൊലിക്കുന്ന മൂക്കുമായി
അവൻ മുമ്പേ പോയി.
ഞാൻ, ഭൗതികവാദി,
ഒരു താരാവൃതസ്വർഗ്ഗം മനുഷ്യനു വാഗ്ദത്തമാണെന്ന
വിശ്വാസമില്ലാത്തവൻ,
ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു,
ഈ നായയ്ക്കും മറ്റു നായകൾക്കുമായി
ഒരു സ്വർഗ്ഗമുണ്ടെന്ന്;
അതെ, ഞാൻ കടക്കാത്തൊരു സ്വർഗ്ഗത്തിൽ
ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
പക്ഷേ വിശറി പോലത്തെ വാലുമാട്ടി
അവൻ കാത്തുനില്ക്കുമ്പോൾ
വൈകാതെ അവിടെയെത്തുന്ന എനിക്ക്
ഒരു സ്വാഗതത്തിന്റെ സമാശ്വാസം കിട്ടുമല്ലോ.

ഇല്ല, അവൻ കൂട്ടു പിരിഞ്ഞതിലെ ദുഃഖത്തെക്കുറിച്ചു
ഞാൻ മിണ്ടുന്നില്ല,
അവനെന്റെ സേവകനായി താണിട്ടുമില്ല.
അവനെനിക്കു തന്നത്
സ്വന്തം പരമാധികാരം കാക്കുന്ന
ഒരു മുള്ളൻപന്നിയുടെ സൗഹൃദമായിരുന്നു,
സ്വതന്ത്രമായൊരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ സൗഹൃദം,
ആവശ്യത്തിൽക്കവിഞ്ഞ അടുപ്പമില്ലതിൽ,
അതിശയോക്തികളുമില്ല.
തന്റെ പൂടയും ചെള്ളുകളും കൊണ്ടെന്നെപ്പൊതിയാൻ
അവനെന്റെ മടിയിൽ ചാടിക്കയറിയിട്ടില്ല,
കാമം പെരുത്ത മറ്റു നായ്ക്കളെപ്പോലെ
എന്റെ കാൽമുട്ടിൽ വന്നുരുമ്മാനും വന്നിട്ടില്ല.
എന്റെ നായ എന്നെ നോക്കിനിന്നിട്ടുണ്ട്,
എനിക്കു വേണ്ടത്ര പരിഗണനയും നല്കിക്കൊണ്ട്;
ഒരു നായയായ അവൻ,
എന്റേതിനെക്കാൾ നിർമ്മലമായ കണ്ണുകളുള്ളവൻ,
അവന്റെ സമയം പാഴാക്കുകയാണെന്ന്
പൊങ്ങച്ചക്കാരനായ ഒരു മനുഷ്യനെ അറിയിക്കാനുള്ള പരിഗണനയേ
അതിലുണ്ടായിരുന്നുള്ളു പക്ഷേ.
അവൻ എന്നെയും നോക്കിയിരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു;
അതിലവൻ എനിക്കു മാത്രമായി കരുതിവച്ചുമിരുന്നു
സകലമാധുര്യവും:
തന്റെ മുഷിഞ്ഞ ജീവിതം,
നിശ്ശബ്ദജീവിതം,
ഒരിക്കലുമെന്നെ സൊല്ലപ്പെടുത്താതെ,
എന്നിൽ നിന്നൊന്നുമാവശ്യപ്പെടാതെ.

ഹാ, ഇവ നെഗ്രായിലെ* മഞ്ഞുകാലത്ത്
അതിരറ്റ ഏകാന്തതയിൽ
കടലോരത്തവനോടൊപ്പം നടക്കുമ്പോൾ
എത്ര മോഹിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നോ
ഞാനൊരു വാലിനായി:
ഞങ്ങൾക്കു മുകളിൽ
ഹിമപ്പക്ഷികൾ മാനം തുളച്ചുപോയി,
കടലിന്റെ ഊർജ്ജം പകർന്നും
വാൽരോമങ്ങളെഴുന്നും
എന്റെ നായ തുള്ളിച്ചാടി നടന്നു.
കടലിന്റെയും നുരയുടെയും മുഖത്ത്
തന്റെ സ്വർണ്ണവാലെടുത്തു വീശിയും,
ചുറ്റും മണത്തുനോക്കിയും
എന്റെ നായ ഓടിനടന്നു.

ഹാ, നായ്ക്കൾക്കു മാത്രമറിവുള്ള ഒരാഹ്ളാദത്തോടെ
അവന്‍ ആനന്ദിച്ചുനടന്നു,
തീർത്തും ലജ്ജാഹീനമായൊരു പ്രകൃതവുമായി.

ചത്തുപോയ എന്റെ നായയ്ക്കു ഞാൻ വിട പറയുന്നില്ല,
ഞങ്ങൾക്കിടയിലന്നുമിന്നും നുണകൾ കയറിക്കൂടിയിട്ടുമില്ല.

അവൻ പോയി, ഞാനവനെയടക്കി, അതോടെ അതു കഴിഞ്ഞു.

*നെരൂദ അവസാനകാലത്ത് വീടു വച്ചു താമസിച്ചിരുന്ന ദ്വീപ്

Jardin de invierno ഹേമന്തോദ്യാനം (1974)